Những “sân khấu không tường”: Khi Gen Z trở thành “đầu kéo” của thị trường âm nhạc

Từ “đi nghe nhạc” đến “sống trong âm nhạc”

Nếu trước đây, đi xem concert chỉ là một lựa chọn giải trí đơn thuần, thì nay với Gen Z đó đã trở thành một nét văn hóa trong lối sống. Người trẻ không chỉ đi nghe hát. Họ đi để gặp bạn bè, để bắt trend, để quay clip, để lưu lại những khoảnh khắc đẹp để chia sẻ trên trang cá nhân và quan trọng hơn cả, để cảm thấy mình thuộc về một cộng đồng.

Ảnh: Concert Âm Vang Tổ Quốc.

Giờ đây, giá trị của một đêm diễn không chỉ nằm ở danh sách bài hát, mà được đo bằng sức lan tỏa của toàn bộ trải nghiệm. Từ một sân khấu dàn dựng công phu, những màn tương tác bùng nổ đến khoảnh khắc cả chục nghìn người cùng hòa giọng - tất cả đều có thể biến một đêm nhạc thành sự kiện tâm điểm được bàn luận suốt cả tuần.

Ảnh: Concert Xoay Tròn - Hoàng Dũng.

Tại TP.HCM, làn sóng dịch chuyển này rõ nét hơn bao giờ hết. Diện mạo âm nhạc của thành phố đã thay đổi chóng mặt trong 5 năm qua. Âm nhạc không còn khép mình trong khán phòng chật hẹp mà đã tràn ra các không gian công cộng, tiếp cận công chúng theo cách trực diện, sôi động và trẻ trung hơn.

HOZO và dấu hiệu của một thành phố đang đổi nhịp

Trong bức tranh dịch chuyển ấy, HOZO (Ho Chi Minh City International Music Festival) nổi lên như một điểm nhấn không thể tách rời. Được tổ chức thường niên từ năm 2019, Liên hoan âm nhạc quốc tế TP.HCM không dừng lại ở một sự kiện giải trí đơn lẻ, mà đã trở thành "chỉ dấu" cho cách thành phố định hình lại không gian văn hóa trong kỷ nguyên mới.

Ảnh: Hozo - HCMC International Music Festival.

Thành công của HOZO được minh chứng bằng những con số biết nói. Nếu mùa 2023 từng tạo nên "cơn địa chấn" khi thu hút khoảng 200.000 lượt khán giả với một đại nhạc hội khổng lồ, thì đến năm 2024, quy mô này đã nâng tầm thành một "hệ sinh thái" kéo dài suốt ba tháng. Từ những sân chơi tìm kiếm tài năng, các buổi hội thảo chuyên sâu đến chuỗi concert bùng nổ từ tháng 10 đến tháng 12, HOZO tạo ra sức nóng bền bỉ và mãnh liệt tương đương hàng chục đêm nhạc lớn cộng hưởng lại.

Ảnh: Hozo - HCMC International Music Festival.

Nhưng giá trị cốt lõi của HOZO không chỉ nằm ở quy mô bề nổi, mà nằm ở tư duy định vị: Âm nhạc giờ đây không còn là đặc quyền của khán phòng hay rạp hát, mà là hơi thở của không gian đô thị. Khi một lễ hội âm nhạc có đủ sức mạnh để kéo hàng vạn người trẻ ra đường, lấp đầy các quảng trường và kết nối nhịp đập trung tâm thành phố, nó không chỉ đơn thuần là tổ chức những buổi biểu diễn. Nó đang kiến tạo nên một phong cách sống đô thị mới, nơi nghệ thuật và công chúng hòa làm một giữa lòng phố thị.

Từ gameshow âm nhạc đến đại nhạc hội quốc dân

Gen Z đang làm thay đổi toàn bộ cách hoạt động của ngành giải trí. Không còn bó hẹp trong những khái niệm cũ kỹ về việc "đi xem ca nhạc", Gen Z lựa chọn show diễn dựa trên hệ giá trị mới: Cảm xúc cá nhân, sức mạnh cộng đồng và độ "xứng tầm" của trải nghiệm. Một concert trở nên hấp dẫn không chỉ bởi dàn nghệ sĩ tên tuổi, mà còn vì câu chuyện phía sau, vì thiết kế sân khấu độc bản hoặc đơn giản vì nó mang lại cảm giác “mình phải có mặt ở đó”.

Ảnh: Concert Anh Trai "Say Hi" - Vie Channel.

Đó là lý do tại sao những chương trình như Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai, Anh Trai "Say Hi", Chị Đẹp Đạp Gió hay Sao Nhập Ngũ không dừng lại ở những gameshow âm nhạc mà đã bùng nổ thành những đại nhạc hội thu hút hàng vạn khán giả. Những sự kiện này là minh chứng rõ nét cho việc các nhà tổ chức đã bắt đầu học cách "đối thoại" với giới trẻ bằng một ngôn ngữ hoàn toàn mới: Sự tương tác chân thực.

Khi concert trở thành hạ tầng cảm xúc của đô thị

TP.HCM hiện giờ không chỉ có nhiều concert. Thành phố này có cả một hệ sinh thái âm nhạc liên tục vận hành. Từ phòng trà, nhà hát, nhà thi đấu, sân vận động cho tới những không gian công cộng như phố đi bộ Nguyễn Huệ, đường sách Nguyễn Văn Bình, công viên bờ sông Thủ Thiêm hay các khu đô thị mới như The Global City, Vạn Phúc City - tất cả đang dần được biến thành những “sân khấu không tường”.

Encore Concert ATVNCG tại The Global City. Ảnh: Masterise Homes

Sự thay đổi này không đơn thuần là chuyện mở rộng địa điểm. Nó là cách thành phố xây dựng một đời sống văn hóa mới, nơi âm nhạc không còn bị giới hạn trong khuôn khổ thưởng thức mà trở thành một phần của nhịp sống thường nhật. Người ta có thể ghé một đêm nhạc góc phố sau giờ làm, đi một lễ hội âm nhạc vào cuối tuần, hay chờ một concert lớn như một cột mốc trong lịch cá nhân của mình.

Anh Trai "Say Hi" Concert 2024 tại Vạn Phúc City. Ảnh: Vie Channel.

Đạo diễn âm nhạc Trần Tú từng cho rằng sự chuyển dịch đó không chỉ là giải trí mà còn phản ánh một chiến lược dài hơi trong việc xây dựng không gian văn hóa đậm chất TP.HCM. Nhìn từ góc độ ấy, mỗi đêm diễn thành công đều là một lần thành phố được “bật nhạc” theo đúng nghĩa đen và nghĩa bóng.

Vậy Gen Z có phải trung tâm của cuộc chơi này?

Câu trả lời, có lẽ, là có. Không phải vì Gen Z đông nhất, mà vì họ đang quyết định nhịp độ của thị trường. Họ không còn là khán giả thụ động. Họ là nhóm đòi hỏi trải nghiệm, đòi hỏi cảm xúc, đòi hỏi sự mới mẻ và đòi hỏi cả sự tham gia. Họ buộc nghệ sĩ phải tiến hóa, buộc nhà tổ chức phải sáng tạo, buộc các lễ hội phải nghĩ lớn hơn, và buộc thành phố phải mở rộng không gian cho những cuộc gặp gỡ âm nhạc.

Ảnh: SAO Concert.

TP.HCM vì thế đang đi nhanh trên con đường trở thành một đô thị nơi âm nhạc không chỉ phản ánh đời sống của giới trẻ, mà còn góp phần tạo ra nó. Những buổi fan meeting cháy vé, sự bùng nổ của các concert mang màu sắc fandom, sự xuất hiện đều đặn của nghệ sĩ quốc tế, cùng khả năng kéo hàng trăm nghìn người đến với HOZO… tất cả đang tạo nên một thị trường mà Gen Z vừa là khán giả vừa là động lực.

Ảnh: SAO Concert.

Và có lẽ, điều thú vị nhất của TP.HCM hôm nay không nằm ở việc thành phố có bao nhiêu show. Điều thú vị nằm ở chỗ: Giữa vô số lựa chọn giải trí, âm nhạc vẫn đủ mạnh để giữ chân người trẻ, đủ mới để khiến họ chờ đợi, và đủ sống động để biến một đêm bình thường thành một ký ức đáng nhớ.