'Nội chiến' golf chuyên nghiệp: Hồi kết đã điểm?

Đế chế tỷ đô lung lay dữ dội

LIV Golf, hệ thống giải đấu từng tiêu tốn khoảng 5 tỷ USD trong suốt 5 năm với tham vọng phá vỡ trật tự của làng golf thế giới, đang đối mặt nguy cơ khép lại hành trình ngay trong năm 2026, khi nguồn tài trợ từ Quỹ Đầu tư Công Saudi Arabia (PIF) được cho là sắp chấm dứt.

Hàng loạt cơ quan truyền thông uy tín như The New York Times, The Athletic, The Wall Street Journal hay Financial Times đồng loạt đưa tin PIF sẽ không tiếp tục rót tiền cho LIV Golf. Trong khi đó, The Telegraph tiết lộ ban lãnh đạo giải đã được triệu tập tới một cuộc họp khẩn tại New York, còn The Athletic cho biết LIV đang gấp rút tìm “phao cứu sinh”. Thậm chí, theo Golf Channel, nhiều golfer và đối tác dịch vụ gần đây vẫn chưa được thanh toán.

Dù LIV Golf vẫn có một số nhà đầu tư, phần lớn đều là các thực thể liên quan trực tiếp tới PIF như Aramco hay Riyadh Air. Điều này đồng nghĩa, nếu PIF rút lui, giải đấu gần như mất đi “phao tài chính” quan trọng nhất. Các quan chức LIV vẫn tỏ ra lạc quan, khẳng định mọi hoạt động diễn ra bình thường, nhưng thực tế cho thấy nếu không có nguồn vốn lớn bổ sung ngay lập tức, khả năng tồn tại sau năm 2026 là rất mong manh.

Nguyên nhân sâu xa không chỉ nằm ở bài toán tài chính, mà còn đến từ sự thay đổi trong chiến lược toàn cầu của Saudi Arabia. Những năm qua, PIF được sử dụng như một công cụ thúc đẩy hình ảnh quốc gia thông qua đầu tư vào thể thao, giải trí và công nghệ, một phần trong chương trình cải tổ Vision 2030 (Chương trình cải cách kinh tế và xã hội toàn diện của Saudi Arabia). Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng khu vực liên quan đến Iran, đã buộc quỹ này phải thận trọng hơn trong việc phân bổ nguồn lực.

Chiến lược mới của PIF đặt trọng tâm vào các dự án trong nước và yêu cầu cao hơn về hiệu quả tài chính đối với các khoản đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh đó, LIV Golf, một dự án chưa tạo được lượng người hâm mộ đủ lớn và vẫn đang thua lỗ, khó có thể đáp ứng các tiêu chí mới.

Thực tế, những động thái rút lui đã bắt đầu xuất hiện. PIF vừa hoàn tất việc bán một trong ba CLB bóng đá hàng đầu tại Saudi Arabia, đồng thời nhiều khả năng cũng sẽ dừng tài trợ cho dự án bóng bầu dục liên quan tới Tom Brady. Đáng chú ý, LIV Golf, từng được nhắc đến trong Vision 2030, hiện đã biến mất khỏi các tài liệu quảng bá chính thức.

Phản ứng từ nội bộ LIV Golf cũng cho thấy những dấu hiệu bất ổn. CEO Scott O'Neil ban đầu phủ nhận các thông tin tiêu cực, nhưng những phát biểu gần đây lại phần nào phản ánh thực tế khó khăn. Nếu trước đây ông từng khẳng định LIV Golf có nguồn tài chính đảm bảo tới tận thập niên 2030, thì nay trong email nội bộ, ông chỉ nói giải đấu được đảm bảo đến hết năm 2026. Trong một cuộc phỏng vấn truyền hình, khi được hỏi về tương lai tài trợ, ông thừa nhận sẽ phải “làm việc điên cuồng để duy trì hệ thống”, trước khi đoạn phỏng vấn này nhanh chóng bị gỡ bỏ.

Từ tham vọng “lật đổ” trật tự golf thế giới, LIV Golf đang đứng trước nguy cơ trở thành một trong những dự án tốn kém nhưng thiếu bền vững nhất trong lịch sử thể thao hiện đại. Nếu không có cú xoay chuyển tình thế trong thời gian rất ngắn, kịch bản giải đấu này khép lại ngay trong năm nay hoàn toàn có thể xảy ra.

Brooks Koepka, nhà vô địch 5 danh hiệu major, sẽ chính thức trở lại thi đấu ở PGA Tour vào tháng 4/2026.

Những ngôi sao không bến đỗ

Làn sóng biến động quanh LIV Golf đang đẩy hàng loạt golfer vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Khi viễn cảnh giải đấu này suy yếu dần trở nên rõ ràng, tương lai của những người từng đặt cược sự nghiệp vào đây cũng trở nên bất định hơn bao giờ hết.

Với nhóm golfer từng thuộc PGA Tour, con đường trở lại không hề rộng mở. Theo quy định hiện hành, họ phải đối mặt với án cấm tối thiểu một năm kể từ sự kiện LIV Golf cuối cùng. Điều đó đồng nghĩa, khi mùa giải hiện tại khép lại, sớm nhất họ cũng phải chờ đến năm 2027 mới có thể tái xuất. Thậm chí, một số trường hợp còn có nguy cơ bị treo gậy dài hơn, tùy vào hoàn cảnh rời đi trước đó.

Ở chiều ngược lại, những golfer chưa từng có tư cách thành viên PGA Tour lại rơi vào một nghịch cảnh khác: không bị cấm, nhưng cũng không có nơi để quay về. Khi LIV Golf không còn là bệ đỡ, họ đứng trước nguy cơ phải làm lại từ đầu, từ các mini-tour, Q-School, hoặc những hệ thống thi đấu ít danh tiếng hơn.

Giữa bức tranh ảm đạm ấy, Brooks Koepka trở thành ngoại lệ hiếm hoi. Nhờ “Returning Member Program”, một cơ chế gần như được thiết kế riêng cho các ngôi sao lớn, anh có thể trở lại ngay lập tức. Chương trình này chỉ áp dụng cho những golfer vắng mặt ít nhất 2 năm nhưng giành major (The Masters, PGA Championship, US Open, The Open) hoặc The Players Championship trong giai đoạn 2022-2025.

Ngoài Koepka (vô địch PGA Championship 2023), chỉ có Jon Rahm (vô địch The Masters 2023), Bryson DeChambeau (vô địch US Open 2024) và Cameron Smith (vô địch The Open 2022 và The Players 2022) đủ điều kiện. Tuy nhiên, ba cái tên này đã không tận dụng cơ hội đăng ký, trước hạn chót "đóng cửa" vào ngày 2/2.

Jon Rahm và DeChambeau gần như không còn cơ hội trở lại PGA Tour.

Hiện, PGA Tour không có bất kỳ cam kết nào sẽ mở lại lần nữa. Điều này phản ánh rõ quan điểm của hệ thống giải đấu hàng đầu thế giới: không mở cửa đại trà, mà chỉ chọn lọc những cái tên thực sự "hối lỗi" và mang lại giá trị cả về chuyên môn lẫn thương mại.

Trong số này, trường hợp của Jon Rahm được xem là phức tạp nhất. Ngôi sao người Tây Ban Nha đang vướng vào tranh chấp với DP World Tour liên quan đến việc khôi phục tư cách thành viên - yếu tố then chốt cho suất dự Ryder Cup 2027. Dù phía châu Âu vẫn tìm cách kéo anh trở lại, chính thái độ cứng rắn của Rahm lại khiến mọi thứ trở nên khó khăn hơn.

Trong khi đó, PGA Tour vẫn chưa nguôi những bức xúc. Quyết định gia nhập LIV Golf của Jon Rahm vào cuối năm 2023 được xem là bước ngoặt kéo dài cuộc đối đầu thêm ít nhất một năm, thời điểm mà LIV đang suy yếu và các cuộc đàm phán hợp nhất bắt đầu hé mở. Lựa chọn của Rahm đã làm thay đổi cục diện, và dư âm của nó kéo dài cho đến nay. Một kịch bản “trở về trong vinh quang” như Brooks Koepka gần như khó lặp lại với Rahm. Khả năng thực tế hơn là anh sẽ quay lại DP World Tour trong một vị thế suy giảm bởi phong độ hiện tại cũng không còn ở đỉnh cao như trước.

Câu chuyện của DeChambeau thậm chí còn rẽ sang một hướng khác. Sau khi không đạt được thỏa thuận gia hạn với LIV Golf, nơi anh được cho là đòi hỏi mức đãi ngộ vượt xa con số 300 triệu USD của Rahm, golfer người Mỹ bắt đầu để ngỏ khả năng rẽ hướng sự nghiệp.

Từ một trong những gương mặt tiêu biểu của LIV Golf, DeChambeau giờ đây được cho là đang cân nhắc trở thành nhân vật truyền thông toàn thời gian, tận dụng sức hút cá nhân trên nền tảng số và các dự án golf giải trí. Nếu điều này xảy ra, golf không chỉ mất đi một tay golf hàng đầu, mà còn mất một “thỏi nam châm” thu hút thế hệ khán giả mới.

Những cái tên còn lại đối diện với thực tế khắc nghiệt hơn nhiều. Một số như Tyrrell Hatton vẫn còn cơ hội thi đấu tại DP World Tour, hoặc thông qua các hệ thống liên kết như Asian Tour. Nhưng với phần lớn LIV Golfer, những người không còn ở đỉnh cao hoặc chưa từng có vị thế lớn, hành trình phía trước gần như là bắt đầu lại từ con số 0.

Ngay cả những biểu tượng như Dustin Johnson hay Phil Mickelson cũng không nằm ngoài vòng xoáy. Johnson đã từ bỏ tư cách thành viên PGA Tour, trong khi Mickelson gần như không còn cơ hội quay lại sau hàng loạt động thái đối đầu trực diện, từ việc chiêu mộ golfer cho LIV Golf, kiện PGA Tour cho đến liên tục công kích tổ chức này.

Dẫu vậy, Saudi Arabia có thể chưa rút lui hoàn toàn khỏi golf. Kịch bản chuyển hướng đầu tư sang DP World Tour, hoặc thậm chí tìm cách tham gia sâu hơn vào PGA Tour trong tương lai, vẫn là điều được nhắc đến.