NÓNG: Công đoàn đề xuất 2 phương án tăng lương tối thiểu vùng từ ngày 1-7-2027

Chiều 23-6, Hội đồng Tiền lương quốc gia họp phiên thứ nhất bàn về điều chỉnh lương tối thiểu vùng năm 2027. Tại phiên họp, Tổng LĐLĐ Việt Nam - đại diện cho người lao động (NLĐ), đã đề xuất 2 phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 ở mức 9,8% hoặc 8,5%. Lương tối thiểu vùng là mức lương thấp nhất mà người sử dụng lao động phải trả cho NLĐ.

Tổng LĐLĐ Việt Nam đề xuất 2 phương án tăng lương tối thiểu vùng và thực hiện từ 1-1-2027, với mức cao là tăng bình quân 9,8%, mức thấp là 8,5%

Trao đổi với phóng viên bên lề phiên họp, bà Trần Thị Thanh Hà, Phó Trưởng Ban quan hệ lao động (Tổng LĐLĐ Việt Nam), cho biết tại phiên họp, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề xuất 2 phương án điều chỉnh lương tối thiểu vùng năm 2027.

Phương án 1: Điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng từ 360.000 đồng đến 520.000 đồng, bình quân tăng 9,8% so với năm 2026.

Phương án 2: Điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng từ 315.000 đồng đến 450.000 đồng, bình quân tăng 8,5% so với năm 2026.

Mức tăng theo đề xuất trên là tương đối để đảm bảo được mức sống cơ bản cho công nhân, lao động. Việc điều chỉnh tăng được Công đoàn đề xuất thực hiện từ 1-1-2027.

Về điều chỉnh lương tối thiểu theo giờ, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề nghị xác định mức lương tối thiểu giờ dựa trên quy đổi lương tối thiểu tháng và có hệ số điều chỉnh.

Căn cứ để xây dựng 2 phương án đề xuất điều chỉnh lương tối thiểu nêu trên là dựa trên tăng trưởng về GDP, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), năng suất lao động và các yếu tố tác động đến doanh nghiệp.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hoàng Quang Phòng cũng đồng thuận với nhận định cần thiết phải điều chỉnh tiền lương tối thiểu vùng, với tỉ lệ tăng phù hợp. Tuy nhiên, ông Phòng cho biết nếu điều chỉnh tăng từ 1-1-2027 sẽ hơi gấp, không đủ thời gian thích ứng cho cộng đồng doanh nghiệp. Do vậy, đại diện phía người sử dụng lao động đưa ra mong muốn thời điểm điều chỉnh sẽ là 1-7-2027.

Theo ông Phòng, hiện tại nhiều doanh nghiệp khó khăn do các yếu tố chủ quan và khách quan. Vì vậy, nếu mức tăng cao quá sẽ khiến các chi phí của doanh nghiệp bị đội lên. Cho nên, việc điều chỉnh như thế nào phải cân bằng lợi ích. "Hiện VCCI đang thăm dò, chưa đề xuất mức điều chỉnh cụ thể" - ông Phòng nói.

Vị đại diện VCCI cho biết trong phiên họp này, các bên đang trình bày những nội dung như điều kiện cần thiết và thống nhất điều chỉnh tiền lương tối thiểu ở mức độ phù hợp. Mục đích là duy trì sản xuất, bảo vệ doanh nghiệp, giữ chân lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Để có căn cứ đề xuất tăng lương tối thiểu vùng theo 2 phương án trên, trong tháng 3, 4-2026, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã thực hiện khảo sát tại 7 tỉnh, thành phố với 196 doanh nghiệp, gần 2.000 NLĐ trả lời phiếu cho thấy, về chi tiêu cơ bản, có 54,3% NLĐ cho biết tiền lương, thu nhập của họ vừa đủ chi tiêu cơ bản của gia đình; 17,2% phải tằn tiện, chi tiêu kham khổ; 20,6% không đủ sống, phải làm thêm giờ; 7,9% cơ bản dư dật, có tích lũy. Đánh giá chung, chi tiêu cơ bản của NLĐ khảo sát trong năm 2026 có xu hướng khó khăn hơn so với năm 2025, đa số chỉ đủ trang trải cuộc sống, trong khi khả năng tích lũy còn thấp.

Về bù đắp thiếu hụt chi tiêu, nhiều trường hợp NLĐ phải vay mượn để chi trả cho các nhu cầu phát sinh đột xuất.

Về dinh dưỡng, chỉ có 52,2% NLĐ có đủ điều kiện ăn thịt, cá trong tất cả các bữa ăn chính (không kể bữa ăn ca tại doanh nghiệp). Như vậy, còn một bộ phận không nhỏ chưa có mức dinh dưỡng ổn định và đầy đủ, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, hiệu quả và năng suất lao động, đồng thời cũng làm giảm chất lượng cuộc sống của họ và gia đình.

Đối với chi phí giáo dục, hơn 55,5% NLĐ cho biết tiền lương chỉ đáp ứng một phần (trên 50%) nhu cầu chi cho giáo dục con cái. Đối với chi phí khám chữa bệnh, có 39,8% NLĐ cho biết thu nhập của họ chỉ đảm bảo nhu cầu chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh ở mức cơ bản; 46,1% chỉ đủ tiền để mua một số loại thuốc cơ bản; 2,9% hoàn toàn không đủ mua thuốc và khám chữa bệnh. Đại đa số NLĐ không đủ khả năng tài chính để chủ động chăm sóc sức khỏe toàn diện, đặc biệt khi gặp các vấn đề y tế nghiêm trọng hoặc cần điều trị dài hạn.

Về nhà ở, khảo sát cho thấy có 32,1% NLĐ phải thuê nhà trọ tư nhân; 0,9% ở nhà tập thể của doanh nghiệp...

Về lập gia đình, có 55,3% tổng số người chưa lập gia đình cho biết tiền lương là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến quyết định lập gia đình của họ. NLĐ cảm thấy mức thu nhập hiện tại không đủ để đảm bảo cuộc sống ổn định khi bắt đầu lập gia đình, đặc biệt là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và nuôi dưỡng con cái ngày càng tăng.

Về sinh con, có 72,9% NLĐ đã lập gia đình cho biết, tiền lương, thu nhập hiện tại ảnh hưởng đến quyết định sinh thêm con của họ. Thu nhập ở mức đủ sống khiến các cặp vợ chồng lo lắng về khả năng tài chính để nuôi dạy con cái. Chi phí nuôi con, đặc biệt là chi phí giáo dục và chăm sóc sức khỏe, ngày càng đắt đỏ nên họ đang trì hoãn sinh con để đảm bảo chất lượng cuộc sống cho bản thân và gia đình....