Ông Putin lần đầu thăm quần đảo tranh chấp với Nhật

Ông Putin tới đảo Iturup thuộc quần đảo Kuril, nơi Nga và Nhật đang tranh chấp chủ quyền, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên như vậy của ông chủ Điện Kremlin.

Theo hình ảnh do Điện Kremlin công bố hôm nay, Tổng thống Vladimir Putin đã tới thăm khu liên hợp chế biến thủy sản Yasny trên đảo Iturup, thuộc quần đảo Kuril. Nhật Bản cũng tuyên bố chủ quyền với quần đảo này và gọi là Lãnh thổ phương Bắc.

Tổng thống Nga Vladimir Putin (ngoài cùng bên phải) quan sát hai con cá lớn khi thăm khu liên hợp chế biến thủy sản Yasny trên đảo Iturup ngày 12/8. Ảnh: Điện Kremlin

Theo TASS, đây là chuyến thăm đầu tiên của ông Putin tới quần đảo Kuril. Lãnh đạo Nga mặc vest tối màu, đứng lắng nghe khi hai quan chức giới thiệu về hoạt động đánh bắt cũng như tập tính di cư của các loài cá. Ông Putin cũng nếm thử đặc sản trứng cá địa phương.

Tổng thống Nga trước đó thăm tỉnh Sakhalin ở vùng Viễn Đông để theo dõi cuộc tập trận của Hạm đội Thái Bình Dương. Tại đây, ông chủ trì cuộc họp về việc bảo đảm an ninh cho các vùng biên giới phía đông của Nga.

"Điều được chú ý nhất hiện nay là chiến dịch quân sự đặc biệt, nhưng nhiệm vụ của chúng ta phải là bảo đảm an ninh dọc theo toàn bộ đường biên giới, ở tất cả khu vực", Tổng thống Putin nói, đề cập chiến dịch quân sự ở Ukraine.

Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi nói rằng nước này "kiên quyết phản đối" chuyến thăm của Tổng thống Nga. "Lãnh thổ phương Bắc là một phần lãnh thổ vốn thuộc về Nhật Bản, xét cả về lịch sử lẫn luật pháp quốc tế", ông Motegi cho hay.

Quần đảo Kuril do Liên Xô kiểm soát trước khi Thế chiến II kết thúc, song Nhật Bản cũng tuyên bố chủ quyền với 4 đảo cực nam của quần đảo này, trong đó có đảo Iturup mà Nhật gọi là Etorofu. Vấn đề tranh chấp lãnh thổ tại quần đảo này khiến Moskva không thể ký hiệp ước hòa bình với Tokyo và quan hệ hai bên căng thẳng suốt nhiều năm.

Nga những năm gần đây tăng cường hiện diện quân sự trên quần đảo Kuril. Năm 2016, Nga triển khai các hệ thống tên lửa phòng thủ bờ biển Bal và Bastion trên hai trong số 4 đảo thuộc quần đảo Kuril. Những năm tiếp theo, nước này đưa các hệ thống tên lửa phòng không tới đó và lập căn cứ không quân trên đảo Iturup.

Vị trí đảo Iturup thuộc quần đảo Kuril (Nhật gọi là Lãnh thổ phương Bắc) hiện do Nga kiểm soát. Đồ họa: GIS

Sau khi Nga mở chiến dịch ở Ukraine tháng 2/2022, Nhật Bản lên án và áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế với Moskva. Thủ tướng Nhật khi đó Fumio Kishida tuyên bố các đảo ở cực nam của quần đảo là "lãnh thổ của tổ tiên chúng tôi".

Nga đáp trả bằng cách đình chỉ đàm phán về các dự án hợp tác kinh tế với Nhật tại quần đảo Kuril/Lãnh thổ phương Bắc, đồng thời chấm dứt quy chế đi lại không cần visa với công dân Nhật. Bộ Ngoại giao Nga khẳng định quyết định được đưa ra bởi "những hạn chế đơn phương Nhật Bản áp đặt với Nga, liên quan tình hình ở Ukraine".

Đến tháng 10 cùng năm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ký sắc lệnh công bố quần đảo Kuril/Lãnh thổ phương Bắc thuộc chủ quyền của Tokyo. Động thái diễn ra hai ngày sau khi Tổng thống Putin ký văn kiện sáp nhập 4 tỉnh Ukraine là Donetsk, Lugansk, Zaporizhzhia và Kherson.

Huyền Lê (Theo Reuters, TASS)