Ông Trump nói Canada muốn hưởng lợi 'như một bang của Mỹ'

Ông Trump chỉ trích Canada muốn hưởng lợi ích từ Mỹ, giữa lúc căng thẳng thương mại leo thang do các đòn áp thuế.

"Canada muốn hưởng những lợi ích từ việc là một bang của nước Mỹ mà không cần trở thành một phần trong đất nước chúng ta. Trong nhiều năm qua, họ cũng đã áp mức thuế vô cùng lớn lên những người nông dân tuyệt vời của chúng ta. Không còn chuyện như thế nữa!", Tổng thống Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 23/8.

Ông Trump từng nhiều lần đề cập ý tưởng đưa Canada trở thành bang thứ 51 của Mỹ, nhưng các lãnh đạo Canada liên tục bác bỏ ý tưởng này. Lãnh đạo Mỹ cũng nhiều lần đối đầu với nước láng giềng về vấn đề thuế quan, khiến quan hệ song phương trở nên căng thẳng.

Đầu năm nay, Tổng thống Trump nói đùa Thủ tướng Mark Carney sẽ là "Thống đốc tương lai của Canada", lặp lại lời chế giễu mà ông từng nhằm vào người tiền nhiệm của ông Carney là Justin Trudeau.

Tổng thống Trump (trái) và Thủ tướng Carney. Ảnh: AFP

Bài đăng của ông Trump xuất hiện sau khi Mỹ bắt đầu áp thuế 50% với 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada, sau khi đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ. Chính phủ Canada tuyên bố sẽ áp thuế trả đũa Mỹ từ ngày 8/9, nhắm vào các lĩnh vực như thép, sữa, thiết bị nông nghiệp, bột giấy, giấy và nhiều mặt hàng khác.

Thủ tướng Carney cho biết Canada sẽ "đáp trả từng đồng thuế mà Mỹ áp đặt" nhằm bảo vệ người lao động, nông dân, các gia đình và doanh nghiệp trong nước. Ông nhấn mạnh chính phủ Canada "bất đắc dĩ" phải thực hiện bước đi này.

Hai bên đều quy trách nhiệm cho nhau khi đàm phán đổ vỡ hôm 21/8. Thủ tướng Carney tuyên bố Canada đang "trong tình trạng chiến tranh thương mại" với Mỹ và cho rằng ông Trump "tính toán sai lầm" khi leo thang thuế quan. "Chúng ta không thể chấp nhận những gì họ đưa ra và cũng sẽ không đáp ứng những gì họ yêu cầu", ông nói.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington phải hành động sau một năm Ottawa áp dụng các biện pháp trả đũa. "Chúng tôi nói đủ rồi và vì vậy đã thực hiện các biện pháp đáp trả. Mục tiêu là bảo vệ người lao động và chuỗi cung ứng của Mỹ", ông phát biểu.

Dan Kelly, Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Độc lập Canada, ước tính 40% doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ nước này sẽ trực tiếp chịu tác động từ thuế quan của Mỹ, gần 1/3 doanh nghiệp dự kiến doanh thu giảm 50% trở lên do các biện pháp trên.

Các container tại cảng Montreal ở Quebec (Canada) tháng 4/2025. Ảnh: Reuters

Các nghị sĩ và thống đốc thuộc đảng Dân chủ tại những bang giáp Canada, trong đó có Minnesota, New York và Washington, bày tỏ bất mãn với động thái của chính phủ.

"Vô cớ gây gổ với các đồng minh và đẩy giá cả trong nước lên cao. Nói ngắn gọn thì đó chính là chính sách kinh tế của ông Trump", Thống đốc New York Kathy Hochul đăng trên X.

Thượng nghị sĩ Amy Klobuchar cho rằng mức thuế mới đồng nghĩa chi phí cao hơn đối với các doanh nghiệp nhỏ, nông dân và tất cả gia đình ở Minnesota. "Canada là đối tác thương mại số một của Minnesota. Người dân Minnesota đang phải trả giá cho sự hỗn loạn do ông Trump gây ra", bà cho hay.

Những phát ngôn ngày càng gay gắt và chính sách thương mại ngày càng cứng rắn của chính quyền Trump đã làm tổn hại quan hệ với nước láng giềng phía bắc. Hoạt động du lịch cũng chịu ảnh hưởng khi số người Canada nhập cảnh bang New York năm 2025 giảm 21%, ít hơn 3 triệu lượt so với năm trước đó.

Theo AP, bản kiến nghị yêu cầu trục xuất Đại sứ Mỹ tại Canada Pete Hoekstra đã thu thập khoảng 248.000 chữ ký kể từ cuối tháng 7.

Cuộc thăm dò do báo Globe and Mail thực hiện trong năm nay cho thấy chỉ 9% người Canada nhìn nhận Mỹ là "đồng minh đáng tin cậy", trong khi 51% số người được hỏi cho biết họ đã hủy các chuyến đi tới Mỹ để phản ứng trước những phát ngôn từ ông Trump.

Huyền Lê (Theo Hill, Guardian)