Phát hiện loài tỏi rừng mới ở Quảng Trị, mang tên nhà thực vật học gắn với cà phê Khe Sanh

Một loài tỏi rừng mới vừa được các nhà khoa học phát hiện tại khu vực núi đá vôi thuộc rừng đặc dụng phía Nam Quảng Trị. Đáng chú ý, loài thực vật mới được đặt theo tên nhà thực vật học người Pháp Eugène Poilane – người có nhiều đóng góp cho nghiên cứu hệ thực vật Đông Dương và gắn với dấu mốc lịch sử cà phê Khe Sanh.

Phát hiện loài tỏi rừng mới tại núi đá vôi Nam Quảng Trị

Ngày 8/8, Phân viện Công nghệ tiên tiến miền Trung, Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga xác nhận, các nhà nghiên cứu của đơn vị phối hợp với Đại học Lomonosov (Nga) vừa công bố phát hiện một loài thực vật mới trong quá trình khảo sát đa dạng thực vật và tài nguyên cây thuốc tại khu vực rừng núi đá vôi thuộc rừng đặc dụng phía Nam Quảng Trị.

Loài thực vật mới được xác định là tỏi rừng, tên khoa học đặt theo tên nhà thực vật học Pháp Eugène Poilane - người có nhiều đóng góp cho nghiên cứu hệ thực vật Đông Dương. Ảnh: Lê Tuấn Anh.

Loài thực vật mới được xác định là tỏi rừng, có tên khoa học Aspidistra poilanei T.A. Le, Nuraliev & Vislobokov, thuộc chi Aspidistra Ker Gawler (Asparagaceae).

Theo các nhà khoa học, chi Aspidistra hiện có khoảng 255 loài, phân bố chủ yếu tại các khu rừng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á. Khu vực có mức độ đa dạng cao nhất của chi này là miền Nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam.

Việc phát hiện tỏi rừng Aspidistra poilanei tại vùng núi đá vôi phía Nam Quảng Trị được đánh giá có ý nghĩa bởi loài cây này sở hữu nhiều đặc điểm thích nghi với điều kiện khô hạn đặc trưng của hệ sinh thái núi đá vôi.

Tỏi rừng là cây thân rễ sống lâu năm, cao khoảng 30-50cm. Thân cây mọc ngầm và bò trên lớp thảm mục.

Lá cây có cuống cứng, phiến lá hình trứng đến hình elip, mặt trên màu xanh bóng. Hoa mọc sát gốc, bên ngoài có màu tím đậm, sau đó chuyển dần sang tím nhạt hoặc trắng về phía gốc. Phần bên trong hoa dày và mọng nước.

Tỏi rừng mới khác biệt với loài đã biết, được đặt tên để vinh danh Eugène Poilane

Các nhà nghiên cứu cho biết Aspidistra poilanei có hình thái gần giống loài A. pingtangensis. Tuy nhiên, loài tỏi rừng mới được phát hiện tại Quảng Trị có nhiều đặc điểm khác biệt.

Loài tỏi rừng mới được phát hiện ở núi đá vôi phía Nam Quảng Trị cho thấy khả năng thích nghi với điều kiện khô hạn. Ảnh: Lê Tuấn Anh.

Cụ thể, loài mới có cuống lá ngắn hơn, phiến lá nhỏ hơn, bao hoa lớn hơn, màu sắc hoa khác biệt. Bên cạnh đó, cấu trúc nhị và nhụy cũng có những đặc điểm riêng biệt.

Những khác biệt về hình thái này là cơ sở để nhóm nghiên cứu xác định Aspidistra poilanei là một loài mới đối với khoa học.

Đặc biệt, tên khoa học của loài tỏi rừng mới được đặt theo tên Eugène Poilane (1888-1964), nhà thực vật học người Pháp có nhiều đóng góp cho nghiên cứu hệ thực vật Đông Dương.

Trong suốt sự nghiệp, Eugène Poilane đã thu thập hơn 40.000 mẫu thực vật. Việc đặt tên Aspidistra poilanei cũng nhằm kỷ niệm tròn 100 năm Eugène Poilane thành lập đồn điền cà phê đầu tiên tại Khe Sanh vào năm 1926. Đây là một dấu mốc có ý nghĩa trong lịch sử ngành cà phê Việt Nam.

Mẫu chuẩn của loài thực vật mới hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam.

Phát hiện tỏi rừng Aspidistra poilanei không chỉ bổ sung thêm một loài mới cho hệ thực vật Việt Nam mà còn góp phần khẳng định giá trị đa dạng sinh học đặc biệt của vùng núi đá vôi Nam Quảng Trị.

Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu, khu vực này vẫn còn nhiều tiềm năng để tiếp tục thực hiện các nghiên cứu khoa học trong thời gian tới.

Đắt - Độc - Lạ Xem thêm