Phía sau học bổng 12 tỷ của chủ nhân Huy chương Bạc AI quốc tế

Đằng sau tấm Huy chương Bạc quốc tế và học bổng 12 tỷ đồng không phải là lộ trình được tính toán sẵn. Đó là hành trình của một nam sinh sẵn sàng xé bỏ 300 bản nháp bài luận để tìm tiếng nói chân thật, cùng khát khao mang "hơi ấm" công nghệ xoa dịu những mảnh đời khiếm khuyết.

Mức học bổng toàn phần trị giá 12 tỷ đồng từ Đại học Chicago (Mỹ) - ngôi trường xếp hạng 6 tại Mỹ và hạng 13 thế giới theo QS là con số khiến bất cứ ai cũng phải trầm trồ. 

Thuận Hiếu cùng bố mẹ và các em khi trở về nước với tấm Huy chương Bạc Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế năm 2026.

Chia sẻ với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, Trần Thuận Hiếu (lớp 12 Tin, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam) kể lại, giây phút mở thư thông báo, em đã vui mừng đến run người. Đọc đến thông tin về mức học bổng, nam sinh thậm chí đã nhảy cẫng lên vì bất ngờ, còn mẹ em ngồi bên cạnh cũng hạnh phúc đến bật khóc.

Tuy nhiên, với chàng trai chuyên Ams này, hồ sơ giúp em chinh phục ngôi trường danh giá hoàn toàn không được xây dựng bởi mục tiêu "apply du học" mà đến tự nhiên qua hành trình khám phá bản thân đầy dấn thân. Thuận Hiếu tâm sự rằng nếu chỉ có điểm số hay giải thưởng theo cách thông thường là hình ảnh một học sinh châu Á học giỏi, em tự thấy bản thân sẽ chưa đủ khác biệt. Vì vậy, tất cả các dự án hay hoạt động ngoại khóa em tham gia đều không phải để làm đẹp hồ sơ mà thực sự xuất phát từ khát khao dấn thân vì đam mê.

Không chỉ hỗ trợ bằng công nghệ, Thuận Hiếu luôn dành sự quan tâm chân thành và hơi ấm lan tỏa đến những em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt.

Xé bỏ 300 bản nháp bài luận để làm gương cho em trai

Để đạt mức điểm SAT 1570/1600 ngay lần thi đầu và GPA 9,8, Thuận Hiếu đã trải qua một hành trình khổ luyện thầm lặng. Nhà cách trường khá xa, mỗi ngày nam sinh phải vượt quãng đường 40km cả đi lẫn về bất kể nắng mưa, đều đặn dậy từ 5h30 sáng để đến lớp. Đáng chú ý nhất trong hồ sơ của Hiếu là con số gần 300 bản nháp bài luận bị xé bỏ. Hiếu chọn cách viết chân thực, có phần phản biện và tư duy ngược, sẵn sàng viết lại từ đầu mỗi khi có ý tưởng hay hơn lóe lên.

Hiếu thừa nhận có những lúc giữa đêm khuya mệt mỏi, em từng định chọn một phương án "an toàn" là viết theo công thức kể về những tấm huy chương hay các kỳ thi Toán, Tin học cho nhàn hơn. Nhưng chính ý nghĩ về các em trong gia đình đã giữ em lại. Em luôn nghĩ đến em trai kém mình 3 tuổi luôn nhìn vào anh để học theo, nên tự nhủ phải trở thành một tấm gương đúng nghĩa để các em thấy rằng thành quả thật sự không bao giờ đến từ việc chọn đường tắt, mà đến từ sự dấn thân và chân thật.

Tư duy này đã thôi thúc Hiếu cùng mẹ xây dựng nền tảng iterSAT, chia sẻ bí quyết tự học để giúp học sinh Việt Nam và chính em trai mình tiếp cận tri thức với chi phí rẻ nhất. Với Hiếu, việc kiên nhẫn đập đi xây lại 300 bài luận cũng giống hệt như xây dựng một sản phẩm công nghệ: Dẫu vất vả, nhưng khi làm ra một thứ "thật" để người đi sau bước tiếp vững vàng hơn, thì mọi sự hy sinh đều hoàn toàn xứng đáng.

"Công nghệ chỉ thực sự mạnh mẽ khi mang theo hơi ấm con người"

Trần Thuận Hiếu sở hữu bảng thành tích đáng nể với chức Vô địch Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2025, giải Nhất Hội thi Tin học trẻ toàn quốc, hai năm liên tiếp giành giải Ba học sinh giỏi Quốc gia môn Tin học và tấm Huy chương Bạc Olympic AI quốc tế năm 2026. Thế nhưng, giá trị khác biệt giúp Hiếu chinh phục hội đồng tuyển sinh lại nằm ở những "vết sẹo chi chít" trên cánh tay - dấu vết của những lần em tự tay cầm cưa, đục tạo quà thủ công tặng các em nhỏ ở trung tâm trẻ khuyết tật.

Dự án AI LittleHands của Hiếu được khơi nguồn từ chính những buổi cùng các em nhỏ khiếm thính tỉ mẩn gọt giũa từng con rối gỗ.

Chia sẻ về dự án LittleHands dùng AI phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu, Hiếu bộc bạch rằng dự án không bắt nguồn từ khát vọng cứu thế giới mà đơn giản đến từ những buổi em cùng các em nhỏ khiếm thính tỉ mẩn gọt giũa từng con rối gỗ. Nhìn đôi bàn tay kỳ diệu của các em bị xã hội lướt qua chỉ vì không hiểu ngôn ngữ ký hiệu, Hiếu đã quyết tâm hành động. 

Dưới sự dẫn dắt của PGS.TS Nguyễn Phi Lê - quyền Viện trưởng Viện AI4LIFE (Đại học Bách khoa Hà Nội), Hiếu học được tư duy khắt khe rằng công nghệ phải thực sự "sống" được trong thực tế thiếu thốn. Em đã nỗ lực "nén" mô hình AI để chạy mượt mà ngay cả trên những chiếc điện thoại cũ kỹ, rẻ tiền của các em nhỏ khiếm thính.

"AI vốn dĩ là những dòng code lạnh lẽo, nhưng khao khát được thấu hiểu của các em lại là nhu cầu rất con người. Sự giao thoa đó chính là hơi ấm", Hiếu chia sẻ. 

Dự kiến vào tháng 8 tới, nam sinh sẽ lên đường sang Mỹ để theo đuổi nhóm ngành Kinh tế và Trí tuệ nhân tạo. Hành trang em mang theo là niềm tin sắt đá rằng những lý thuyết dù hàn lâm đến đâu, cuối cùng cũng phải bước ra khỏi phòng lab, "lấm lem" với thực tế để giải quyết những nỗi đau có thật và mang con người lại gần nhau hơn.