Philippines tiếp tục nhập khẩu gạo vì lo ngại El Niño

Lo El Niño làm giảm sản lượng lúa, Philippines tiếp tục nhập khẩu gạo thay vì tạm dừng như năm ngoái, mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt.

Theo thông cáo của Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) ngày 4/8, hiện tượng El Niño mạnh dự kiến xuất hiện vào cuối năm có thể khiến sản lượng lúa của nước này giảm khoảng 750.000 tấn, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trước vụ thu hoạch mùa khô đầu năm 2027. Tính đến ngày 3/8, Philippines đã nhập khoảng 3,3 triệu tấn gạo.

Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco P. Tiu Laurel Jr. cho biết, Chính phủ đặt mục tiêu đảm bảo lượng dự trữ đủ lớn trước vụ thu hoạch tiếp theo nhằm chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Để giảm tác động của việc duy trì nhập khẩu đến người trồng lúa, Chính phủ yêu cầu Cơ quan Lương thực Quốc gia (NFA) thu mua khoảng 500.000 tấn lúa trong vụ mùa mưa năm nay với giá tối thiểu 21 peso (khoảng 9.800 đồng) mỗi kg lúa tươi và 25-27 peso (11.700-12.600 đồng) mỗi kg lúa khô. Ngân sách thu mua của NFA cũng được nâng từ 9 tỷ peso (khoảng 4.200 tỷ đồng) năm 2025 lên 14 tỷ peso (khoảng 6.500 tỷ đồng) trong năm nay.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp Philippines mở rộng chương trình bán gạo trợ giá 20 peso một kg cho các hộ nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm yếu thế khác, đồng thời tăng gấp đôi lượng gạo phân phối lên khoảng 40.000 tấn mỗi tháng.

Quyết định này đánh dấu sự thay đổi so với năm ngoái, khi Philippines tạm dừng nhập khẩu gạo từ tháng 9 đến tháng 12 nhằm hỗ trợ giá lúa trong nước vào vụ thu hoạch chính. Việc thị trường nhập khẩu lớn nhất của gạo Việt thu hẹp nhập khẩu trong nhiều tháng đã ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng của nhiều doanh nghiệp, buộc một số đơn vị chuyển hướng tìm kiếm đơn hàng tại châu Phi và Trung Đông.

Đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu gạo tại Đồng Tháp cho biết, việc Philippines tiếp tục duy trì nhập khẩu giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong đàm phán các hợp đồng giao cuối năm. Theo doanh nghiệp này, nhu cầu từ thị trường Philippines vẫn ổn định, đặc biệt với các dòng gạo thơm của Việt Nam nhờ giá cạnh tranh và chất lượng đồng đều.

Lúa ở Philippines từng bị ảnh hưởng bởi El Niño. Ảnh: Bộ Nông nghiệp Philippines

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 5,5 triệu tấn gạo, thu về 2,64 tỷ USD, tăng 0,5% về khối lượng nhưng giảm 6,7% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Giá xuất khẩu bình quân đạt 477 USD một tấn, giảm 7,1%.

Philippines tiếp tục là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm 45% tổng kim ngạch xuất khẩu. Giá trị xuất khẩu sang thị trường này trong 6 tháng đầu năm tăng 2,3% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc và Ghana lần lượt đứng sau với thị phần 19,1% và 9,6%.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo xuất khẩu của Việt Nam hiện duy trì khá ổn định. Gạo 5% tấm được chào bán ở mức 431-435 USD một tấn, gạo thơm 5% tấm khoảng 500-510 USD một tấn, còn gạo Jasmine ở mức 550 USD một tấn. Mức giá này cao hơn gạo cùng loại của Ấn Độ nhưng thấp hơn Thái Lan.

Thi Hà