Phó thủ tướng: Không để phát sinh cơ chế 'giữ chỗ' dự án điện gió ngoài khơi

Phó thủ tướng lưu ý cơ chế giao khảo sát điện gió ngoài khơi, không đồng nghĩa với chấp thuận chủ trương đầu tư, tránh phát sinh tình trạng giữ chỗ hay độc quyền đầu tư.

Ngày 19/5, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu làm việc với Bộ Công Thương về dự thảo Nghị định hướng dẫn Nghị quyết 235 của Quốc hội về cơ chế đặc thù phát triển năng lượng giai đoạn 2026-2030.

Theo Phó thủ tướng Lê Tiến Châu, Nghị định không được tạo thêm bất kỳ quyền ưu tiên nào vượt quá Nghị quyết của Quốc hội, song vẫn đảm bảo mục tiêu thúc đẩy triển khai sớm các dự án điện.

Với các dự án điện gió ngoài khơi, Phó thủ tướng lưu ý việc giao khảo sát không đồng nghĩa với đương nhiên được chấp thuận chủ trương đầu tư. "Các điều khoản phải công khai, minh bạch, ổn định, có tiêu chí rõ ràng, không để phát sinh cơ chế 'giữ chỗ' hay độc quyền cơ hội đầu tư", ông nêu.

Phó thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu tại cuộc họp, ngày 19/5. Ảnh: VGP

Bộ Công Thương là cơ quan xây dựng dự thảo Nghị định. Theo cơ quan này, Nghị định sẽ hướng dẫn chi tiết điều kiện của đơn vị khảo sát và doanh nghiệp đề xuất đầu tư điện gió ngoài khơi. Văn bản này cũng quy định cụ thể trình tự tiếp nhận, giải quyết hồ sơ khảo sát và chấp thuận chủ trương đầu tư, cũng như cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan.

Tại cuộc họp, các bộ ngành thống nhất việc ban hành Nghị định là cần thiết để tránh tình trạng một dự án điện gió ngoài khơi vừa có nhà đầu tư xin khảo sát, vừa xin chủ trương đầu tư, hoặc nhiều đơn vị cùng đề xuất khảo sát tại các khu vực biển khác nhau.

Nhiều ý kiến đề nghị cần quy định rõ cách xử lý với các hồ sơ đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính tiếp nhận trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, nhằm bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư.

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Phạm Gia Túc nêu rõ nhu cầu điện cho sản xuất sẽ tăng rất cao trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số. Vì vậy, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 253 để tạo cơ chế đặc thù, đẩy nhanh các dự án điện giai đoạn 2025-2030.

Với điện gió ngoài khơi, lãnh đạo Chính phủ đánh giá đây là lĩnh vực đòi hỏi doanh nghiệp có năng lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm lớn. Do đó, dự thảo Nghị định cần quy định rõ tiêu chí về vốn, công nghệ, cam kết tiến độ của nhà đầu tư khi đề xuất khảo sát hoặc xin chấp thuận chủ trương đầu tư.

Tuy nhiên, cùng với việc thu hút doanh nghiệp nước ngoài có kinh nghiệm và công nghệ, Phó thủ tướng lưu ý phải tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia khảo sát, đầu tư với tiêu chí phù hợp và cạnh tranh bình đẳng. Toàn bộ quá trình triển khai dự án phải tuân thủ quy định, tránh nguy cơ phát sinh tranh chấp quốc tế.

Hai Phó thủ tướng đề nghị quy định rõ cơ chế phối hợp giữa các bộ ngành để tránh ách tắc khi thực hiện Nghị định. Với các dự án chuyển tiếp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Tài chính rà soát, phân loại hồ sơ theo từng giai đoạn, làm rõ mức độ hoàn thiện, năng lực tài chính, cam kết và trách nhiệm bồi hoàn của nhà đầu tư nhằm xây dựng quy định chuyển tiếp chặt chẽ, không phát sinh vướng mắc.

Hai Phó thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các bộ ngành rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định để sớm trình Chính phủ ban hành.

Theo quy hoạch Điện VIII điều chỉnh, Việt Nam sẽ có 6.000 MW điện gió ngoài khơi năm 2030, và 17.500 MW đến năm 2035. Đến năm 2050, công suất điện này dự kiến đạt 113.000-139.000 MW.

Phương Dung