8 hours ago
5
Ở vùng biển quanh hòn đảo lớn nhất thế giới có một loài quái vật biển sống cực thọ, 150 tuổi mới dậy thì xong và có thể sống thọ đến tận 400 tuổi: Cá mập Greenland (Somniosus microcephalus).
Mới đây, các nhà khoa học đã giải mã thành công trình tự toàn bộ bộ gene của loài quái vật này, hé lộ một loạt sự thật thú vị đằng sau tuổi thọ phi thường và khả năng kháng ung thư siêu việt của chúng.
Cá mập Greenland là một "quái vật" về hình dáng lẫn tuổi thọ, là loài sống lâu nhất trong thế giới động vật có xương sống - Đồ họa: CNN
Theo Live Science, công trình được dẫn đầu bởi nhà hóa học thủy sản Shigeharu Kinoshita từ Đại học Tokyo (Nhật Bản).
Trong bài công bố trên tạp chí PNAS, nhóm tác giả cho biết họ đã tìm thấy rất nhiều gene liên quan đến tuổi thọ siêu việt của loài này trong bộ gene được giải mã 96,7%.
Mặc dù vậy, cơ chế tạo ra tuổi thọ đặc biệt là kết quả của cả một hệ thống cùng vận hành.
Ưu thế đầu tiên của loài này là khả năng ổn định cấu trúc Chromatin (nhiễm sắc chất), từ đó ngăn chặn sự tích tụ của các tổn thương DNA theo thời gian.
Tiếp theo, các họ gene liên quan đến phản ứng miễn dịch và con đường sửa chữa tổn thương DNA được nhân bản hoặc mở rộng một cách khác thường.
Các tác giả cũng phát hiện ra sự mở rộng rõ rệt của các gene ferritin chịu trách nhiệm lưu trữ và điều hòa sắt. Điều này giúp con quái vật hạn chế được căng thẳng (stress) oxy hoá, đồng thời ức chế quá trình ferroptosis, là một dạng chết tế bào theo chương trình phụ thuộc vào sắt.
Cả 3 cơ chế nói trên đều liên quan đến việc giúp sinh vật này không bị ung thư, giải thích vì sao chúng sống đến 400 tuổi mà dường như miễn nhiễm với căn bệnh này.
Các nghiên cứu trước đây cũng đưa ra thêm một lý do: Tốc độ và hiệu suất trao đổi chất của loài cá mập này luôn duy trì ổn định, không bị suy giảm theo tuổi tác.
Nghiên cứu này không chỉ vén màn bí mật trường thọ của cá mập Greenland, mà còn đem lại tin tốt cho chính chúng ta: Các nhà khoa học khẳng định các manh mối di truyền về khả năng chống ung thư, kéo dài tuổi thọ ở loài quái vật này có thể được ứng dụng trong các nghiên cứu trên con người, mở ra hướng đi mới trong nghiên cứu lão hóa ở người.
