Quang Liêm thôi làm HLV cờ vua trường đại học Mỹ

MỹSiêu đại kiện tướng Lê Quang Liêm xác nhận chia tay chương trình cờ vua của Đại học Webster, sau khi nhà trường dừng hoạt động đội cờ.

Trong thông báo đăng ngày 30/4 trên Facebook, Quang Liêm cho biết hành trình của anh tại Webster University đã đi đến hồi kết, khi trường quyết định chấm dứt chương trình cờ vua liên kết với học viện SPICE (Susan Polgar Institute for Chess Excellence).

Chương trình cờ vua của Đại học Webster vận hành dưới mô hình SPICE do Polgar sáng lập. SPICE được xây dựng như học viện và hệ thống đào tạo cờ vua thành tích cao, chuyển tới Webster năm 2012 và từ đó trở thành đội cờ đại học của trường. Vì vậy, hai khái niệm thường được dùng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, quyết định của Webster chỉ chấm dứt chương trình cờ vua tại trường, chứ không xóa bỏ hoàn toàn thương hiệu SPICE. Một số hoạt động độc lập như giải SPICE Cup vẫn tiếp tục tồn tại ngoài Webster.

"Sau nhiều năm đầy ý nghĩa, thời gian của tôi tại Đại học Webster sắp khép lại", Quang Liêm viết. "Tôi vô cùng tự hào về những gì chúng tôi đã cùng nhau xây dựng".

Kỳ thủ Lê Quang Liêm (trái) và Phạm Trần Gia Phúc tại học viện cờ vua SPICE, ở trường Webster, bang Missouri, Mỹ. Ảnh: Webster

Kỳ thủ số một Việt Nam giữ vai trò HLV trưởng chương trình cờ vua Webster từ năm 2021, sau khi từng là kỳ thủ trụ cột của đội trong giai đoạn còn học đại học tại đây. Dưới thời Quang Liêm thi đấu và huấn luyện, Webster là thế lực mạnh nhất cờ vua đại học Mỹ. Nhưng từ khi trở thành HLV cờ vua trường Webster, Quang Liêm đã từ chối nhiều siêu giải mời vì không sắp xếp được thời gian thi đấu. Vì thế, anh chỉ đánh vài giải mỗi năm.

Trong giai đoạn 2012-2026, các đội cờ của Webster giành hai chức vô địch thế giới, ba HC vàng Olympiad và hơn 90 danh hiệu quốc gia. Ở hệ đại học Mỹ, Webster luôn duy trì vị trí số một toàn quốc và liên tục góp mặt ở giải vô địch quốc gia.

Đội cũng vô địch hoặc đồng vô địch 10 trong 14 kỳ Pan-American Intercollegiate Championship - giải cờ vua đại học danh giá nhất Bắc Mỹ. Họ cũng giành bảy President’s Cup - giải đấu được xem là "Final Four" của cờ vua đại học Mỹ.

Quang Liêm còn tri ân những người đặt nền móng cho chương trình. Anh cảm ơn cựu Hiệu trưởng Elizabeth Stroble, cựu Chủ tịch Julian Schuster cùng đội ngũ điều hành, các nhà tài trợ và bạn bè đã góp phần tạo nên thành công cho Webster. Kỳ thủ 35 tuổi không nhắc tới những lãnh đạo trường Webster hiện tại.

Quang Liêm cũng biết ơn huyền thoại cờ vua nữ Susan Polgar và chồng Paul Truong - những người sáng lập chương trình SPICE. "Họ đã tạo nên một di sản trong cờ vua đại học mà sẽ rất khó được tái lập", anh viết.

Quang Liêm cũng khẳng định điều khiến anh tự hào nhất là các kỳ thủ. Hơn 60 cựu sinh viên của Webster đã tốt nghiệp, trong đó có nhiều đại kiện tướng đến từ khắp thế giới. Theo anh, chính sự chuyên nghiệp, tinh thần làm việc và khát vọng vươn tới đỉnh cao của họ đã tạo nên bản sắc cho chương trình.

Dù chia tay Webster, Quang Liêm cho biết anh vẫn háo hức với những cơ hội mới trong tương lai, tiếp tục công việc huấn luyện, thi đấu và đóng góp cho môn cờ vua.

Lê Quang Liêm trong ván đấu với Jobava ở lượt về vòng hai World Cup cờ vua tại Goa, Ấn Độ ngày 5/11/2025. Ảnh: FIDE

Susan Polgar gọi đây là cái kết đầy kịch tính cho chương trình thống trị nhất lịch sử. Bà so sánh quyết định của Webster với việc các đại học hàng đầu Mỹ bất ngờ xóa sổ đội bóng bầu dục hoặc bóng rổ giàu truyền thống. "Điều đó gần như không tưởng. Nhưng Webster đã làm đúng như vậy với chương trình cờ vua huyền thoại SPICE", Polgar viết trên mạng xã hội X.

Theo Polgar, chỉ vài tháng trước khi bị khai tử, đội Webster còn vô địch Pan-American Intercollegiate Championship lần thứ 10 hồi tháng 1/2026, trong cuộc cạnh tranh với 86 trường đại học khác.

Bà nhấn mạnh SPICE đạt nhiều thành tựu hơn toàn bộ các chương trình cờ vua đại học khác ở Mỹ cộng lại, dù ngân sách hoạt động nhỏ hơn đáng kể so với nhiều đối thủ. Ngoài các danh hiệu chuyên môn, Webster còn là đại học đầu tiên tại Mỹ mở chương trình học phụ về cờ vua, đồng thời duy trì điểm trung bình GPA của các học viên quanh mức 3,5.

Polgar cũng công khai chỉ trích ban lãnh đạo hiện tại của Webster, đứng đầu là Chủ tịch Tim Keane, cho rằng họ xử lý vụ việc quá đột ngột. Bà nói bản thân không được liên hệ trước, không được đề nghị tham gia gây quỹ cứu chương trình và chỉ biết quyết định thông qua Quang Liêm trong ngày làm việc cuối cùng của anh, 30/4/2026.

"Nếu được thông báo đầy đủ, chúng tôi hoàn toàn có thể mở chiến dịch gây quỹ toàn quốc để cứu đội cờ", Polgar viết. "Đây là sự mất mát sâu sắc và không cần thiết".

Trong bài đăng, Polgar cũng dành lời khen cho Quang Liêm, nhắc lại rằng anh từng giúp Webster giành bốn chức vô địch quốc gia khi còn là sinh viên và thêm hai danh hiệu nữa trên cương vị HLV trưởng.

Xuân Bình