Quốc hội xem xét thành lập hai thành phố Quảng Ninh, Bắc Ninh

Hai tỉnh có vai trò đặc biệt quan trọng

Ngày 6/8, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, dân số và đơn vị hành chính của hai tỉnh hiện nay.

Thay mặt Chính phủ trình bày tờ trình, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập hai thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định.

Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải. Ảnh: Như Ý

Về cơ sở thực tiễn, Chính phủ đánh giá Quảng Ninh và Bắc Ninh đều là những địa phương có vai trò đặc biệt quan trọng trong vùng đồng bằng sông Hồng cũng như cả nước, với quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu và nhiều lợi thế nổi trội để phát triển thành các cực tăng trưởng mới.

Đối với Quảng Ninh, đây là địa phương có vị trí chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh; là tỉnh duy nhất của Việt Nam có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc.

Hệ thống hạ tầng giao thông của địa phương được đầu tư đồng bộ, hiện đại, kết nối bằng đường bộ, đường biển và đường hàng không, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics và thương mại quốc tế.

Theo ông Hải, năm 2025, Quảng Ninh đóng góp 2,87% quy mô GRDP cả nước và 9,4% GRDP vùng đồng bằng sông Hồng; đóng góp 4,1% vào tăng trưởng của cả nước và 11,3% tăng trưởng của vùng.

Địa phương có 247 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài; thu ngân sách duy trì trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước.

“Với nền tảng hạ tầng số, đô thị thông minh, logistics hiện đại cùng lợi thế về du lịch biển, đảo và công nghiệp chế biến, chế tạo, Quảng Ninh đang phát triển trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch quốc gia, mang tầm quốc tế, đô thị xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu”, Bộ trưởng Nội vụ nêu rõ.

Quang cảnh phiên họp ngày 6/8. Ảnh: Như Ý

Đối với Bắc Ninh, Chính phủ đánh giá đây là địa phương giữ vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, nằm trên hành lang kinh tế kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc. Hệ thống giao thông đa phương thức đang từng bước hoàn thiện với các công trình trọng điểm như cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, đường bộ và đường sắt tốc độ cao kết nối Hà Nội cùng hệ thống logistics hiện đại.

Năm 2025, Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, đứng thứ 3 vùng đồng bằng sông Hồng; chiếm 4,1% GDP cả nước và 13,6% GDP của vùng. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 10,27%; thu ngân sách trên 123,6 nghìn tỷ đồng…

Theo phương án Chính phủ trình Quốc hội, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở nguyên trạng tỉnh Quảng Ninh hiện nay, với diện tích tự nhiên 6.231,27 km², dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Trong khi đó, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở nguyên trạng tỉnh Bắc Ninh, có diện tích tự nhiên 4.713,75 km², dân số 3.989.623 người và 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã.

Sau khi thành lập, hai thành phố sẽ sử dụng nguyên trạng trụ sở, tài sản công hiện có. Trước mắt, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cơ bản được giữ nguyên; việc sắp xếp, kiện toàn sẽ được thực hiện theo quy định nhằm phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.

Đề xuất thành lập thành phố từ tháng 9

Theo đánh giá của Chính phủ, cả hai địa phương đều bảo đảm đầy đủ 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và đạt 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: Như Ý

Thẩm tra các tờ trình và đề án, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra thống nhất với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

Cơ quan thẩm tra kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua hai nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Đồng thời, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các địa phương khẩn trương chuẩn bị tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và các điều kiện cần thiết để chính quyền đô thị mới đi vào hoạt động đồng bộ ngay sau khi nghị quyết được thông qua.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị chính quyền hai địa phương tập trung nguồn lực phát triển thành các cực tăng trưởng kinh tế, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Về thời điểm có hiệu lực, cơ quan thẩm tra tán thành việc quy định Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ ngày 1/9/2026 và Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.