
Hợp tác xã lúa mùa nổi Vĩnh Gia được thành lập có 30 xã viên, có hơn 200ha lúa - Ảnh: VĨNH GIA
Theo đó, Hợp tác xã lúa mùa nổi Vĩnh Gia được thành lập với 30 thành viên, do ông Dương Minh Giang làm chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm giám đốc. Hợp tác xã bước đầu xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 200ha, dự kiến sản lượng khoảng 400 tấn lúa mỗi năm.
Tại buổi lễ, các bên đã ký kết hợp tác chiến lược liên kết "4 nhà" với thời hạn 20 năm. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo cơ chế, chính sách hỗ trợ. Hợp tác xã lúa mùa nổi Vĩnh Gia trực tiếp tổ chức sản xuất và cung cấp nguồn nguyên liệu sạch. Trường Đại học An Giang cùng Trung tâm nghiên cứu công nghệ thuần thực vật Việt Nam (VPTC) đảm nhiệm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ chế biến sâu, còn doanh nghiệp chịu trách nhiệm bao tiêu đầu ra, phát triển thương mại sản phẩm.
Đại diện Công ty cổ phần O Plant-Based Food cho rằng hạt gạo không chỉ là lương thực mà còn là "hồn cốt của nền văn minh lúa nước Việt Nam". Vĩnh Gia được lựa chọn triển khai dự án vì còn lưu giữ giống lúa mùa nổi - loại lúa di sản thích nghi tự nhiên với mùa nước nổi, mang đậm dấu ấn văn hóa vùng Tứ giác Long Xuyên.

Ký kết hợp tác "4 nhà": Nhà nước - nhà khoa học - nhà nông và doanh nghiệp để bao tiêu 20 năm lúa mùa nổi - Ảnh: VĨNH GIA
Với định hướng đến năm 2045, đơn vị cam kết đồng hành cùng địa phương trên ba trụ cột gồm: đầu tư công nghệ chế biến sâu, xây dựng cơ chế bao tiêu ổn định và phát triển thương hiệu nông sản gắn với du lịch sinh thái.
Cụ thể, doanh nghiệp sẽ đầu tư xây dựng xưởng thực nghiệm ngay tại địa phương nhằm phát triển các dòng sản phẩm giá trị gia tăng từ lúa mùa nổi như bánh mì gạo, sandwich, pizza, bánh bao gạo nguyên cám Nàng Tây Đùm và nhiều sản phẩm thuần thực vật khác đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Mục tiêu là chuyển đổi từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang phát triển thực phẩm chất lượng cao mang thương hiệu Việt Nam. Doanh nghiệp cũng cam kết bao tiêu sản phẩm với mức giá ổn định nhằm giúp nông dân yên tâm sản xuất, bảo tồn hệ sinh thái lúa mùa nổi.
"Chúng tôi sẽ sử dụng toàn bộ nguồn lực để xây dựng thương hiệu 'Vĩnh Gia' trở thành biểu tượng nông sản di sản quốc gia, gắn với bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch sinh thái", đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Văn Cọp - Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh An Giang - cho rằng việc thành lập hợp tác xã gắn với phục tráng giống lúa mùa nổi là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững hiện nay.

Hơn 13 năm nay, Trường Đại học An Giang đã đồng hành cùng chính quyền xã Vĩnh Gia, tỉnh An Giang để phục tráng nhiều loại giống lúa mùa nổi - Ảnh: VĨNH GIA
Theo ông Cọp, mô hình liên kết "4 nhà" đã được đặt ra từ nhiều năm trước nhưng quá trình triển khai thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong xây dựng chuỗi liên kết ổn định giữa nông dân, doanh nghiệp và nhà khoa học. "Việc hợp tác xã ký kết liên kết '4 nhà' là tín hiệu tích cực, tạo nền tảng để phát triển bền vững mô hình lúa mùa nổi trong thời gian tới", ông Cọp nhấn mạnh.
Lúa mùa nổi tại Đồng bằng sông Cửu Long từng có diện tích hơn 500ha nhưng hiện nay gần như mai một, chỉ còn diện tích rất nhỏ. Riêng tại Vĩnh Gia, địa phương đã phục tráng được khoảng 75ha giống lúa này. Lúa mùa nổi có đặc tính sinh trưởng theo mực nước lũ tự nhiên. Khi nước dâng đến đâu, cây lúa sẽ phát triển theo đến đó. Tuy nhiên, nếu nước lên quá nhanh, cây lúa cũng khó thích nghi kịp.
