Rapper Đen Vâu: Sống đẹp trước hết là sống đúng pháp luật

* Có thời điểm anh từng là người lao động phổ thông, làm nhiều công việc khác nhau để mưu sinh, từ bưng bê đến làm ở chợ cá. Xuất phát điểm đó đã định hình cách anh nhìn về cuộc sống và con người như thế nào để hôm nay âm nhạc của anh luôn có hơi thở rất gần với đời sống?

- Rapper Đen Vâu: Đen cảm thấy thực sự may mắn khi xuất phát điểm là một người lao động tay chân, vì những ngày tháng đó giúp Đen tích lũy trải nghiệm. Âm nhạc của Đen thực sự là tập hợp của những điều mà Đen mắt thấy tai nghe, đã dấn thân, đã cảm nhận. Những ngày tháng đó khiến cho Đen hiểu rõ giá trị của lao động, trân trọng thành quả, công sức của người lao động. Đen tâm niệm rằng người làm nghệ thuật cũng đang đi trong dòng chảy lao động của toàn xã hội. Có lẽ vì thế mà các sáng tác của Đen luôn có hơi thở gần với đời sống. Với Đen, âm nhạc chính là để miêu tả đời sống.

* Nhiều nghệ sĩ làm thiện nguyện như một hoạt động bên lề, nhưng với anh, cộng đồng dường như đã trở thành một phần trong hành trình nghệ thuật. Vì sao anh lại chọn cách đi này?

- Những ý thức về hoạt động xã hội đến với Đen một cách tự nhiên dựa trên sự phát triển của nhận thức. Đen hiểu được vai trò trước tiên là của một người bình thường, sau đó là vai trò của một người hoạt động nghệ thuật trong xã hội. Thú thật là trước khi quyết định công khai những hoạt động xã hội ra công chúng, Đen và tập thể đã có thời gian dài âm thầm ủng hộ và chung tay với các tổ chức xã hội. Mãi sau này Đen nhận ra rằng để cuộc sống của những người kém may mắn trở nên tốt hơn đòi hỏi sự ủng hộ của rất nhiều nguồn lực, chỉ một vài cá nhân hoặc tập thể thật không thấm vào đâu. Vì vậy, bằng hành động của mình, Đen mong mỏi mọi người trong xã hội hãy yêu thương lẫn nhau.

* Điều gì khiến anh tin rằng âm nhạc không chỉ để giải trí mà có thể truyền cảm hứng sống tử tế cho người trẻ?

- Một bài nhạc có tác dụng hay không nằm ở cảm xúc của người nghe. Âm nhạc không có mẫu số chung. Mỗi người sẽ lựa chọn cho mình sự giải trí trong âm nhạc khác nhau. Vì thế tiêu chí âm nhạc truyền cảm hứng đối với mỗi người cũng khác nhau. Về phần Đen, chỉ đơn giản là kể lại câu chuyện bằng cảm xúc của mình. Nếu ai có cùng trải nghiệm với cảm xúc đó, sẽ mang lại điều gì đó cho tâm hồn họ.

* Có phải xuất phát từ việc từng trải qua những giai đoạn khó khăn, chật vật mưu sinh nên anh càng đồng cảm với những người yếu thế, trẻ em vùng sâu vùng xa hay những người trẻ mất phương hướng?

- Nếu ai đó nghe nhạc của Đen từ những ngày đầu, sẽ hiểu bản thân Đen đã có những ngày chông chênh và chật vật như thế nào. Có biết bao đêm nằm vắt tay lên trán suy nghĩ về ngày mai xem mình nên làm gì, có thể làm gì để nuôi sống bản thân và gia đình. Còn với đam mê, mình nên từ bỏ hay tiếp tục khi mà cả thời gian và tiền bạc đều không có để nuôi dưỡng nó một cách hết lòng. Thời bấy giờ, hầu hết những đứa trẻ lớn lên từ các miền quê, các thị trấn như Đen đều khó khăn cả. Thấm thía cái đói, cái khát nên Đen mong đưa niềm vui vào trong âm nhạc để an ủi và động viên mọi người thêm một chút.

* Nếu phải gửi gắm một thông điệp cho những người trẻ đang loay hoay giữa mưu sinh, áp lực và hoài nghi bản thân giống như anh của nhiều năm trước, anh sẽ nói gì?

- "Có đam mê, đừng từ bỏ". Tin Đen đi bởi trong những chuỗi ngày dù là cùng cực nhất, nếu đam mê không thay đổi được cuộc sống của bạn thì chí ít nó cũng khiến tâm hồn chúng ta có một niềm vui sống, một động lực để đi qua những ngày khó khăn.

* Với dự án như Nấu ăn cho em cùng các hoạt động đồng hành cùng trẻ em vùng cao khi bắt tay vào làm sản phẩm, anh đặt mục tiêu nghệ thuật hay giá trị cộng đồng lên trước?

- Thú thật là trong hành trình âm nhạc của một rapper, Đen chưa từng nghĩ có một ngày mình sẽ viết nhạc cho trẻ em, theo phong cách nhạc trẻ em. Suy nghĩ viết bài này đến từ một chuyến đi thiện nguyện, Đen nghĩ thay vì lâu lâu mới đóng góp, thì tại sao mình không viết một bài hát và lấy luôn doanh thu thường xuyên đó để chung sức cùng xã hội. Nên có thể nói lúc này mục tiêu nghệ thuật được ưu tiên hơn, đơn giản bởi vì nếu không chạm được vào tâm hồn của khán giả, thì mọi người chắc cũng sẽ không quan tâm lắm.

* Với anh, đâu là ranh giới giữa việc làm thiện nguyện thật lòng và việc dùng hình ảnh thiện nguyện như một chiến lược xây dựng thương hiệu cá nhân?

- Không thể phủ nhận rằng các hoạt động thiện nguyện đem lại sự quan tâm của công chúng, vì Việt Nam là đất nước giàu truyền thống "lá lành đùm lá rách". Công chúng luôn yêu thương những người lăn xả, nhiệt huyết cho các hoạt động thiện nguyện. Với một ngành nghề mà sự yêu thương của khán giả có thể đem về những lợi ích lớn lao như nghề biểu diễn thì thật sự nếu xây dựng thương hiệu cá nhân thông qua việc thiện nguyện cũng là một chiến lược khá thực tế. Bản thân Đen, không muốn giãi bày quá nhiều rằng mình làm vì cái gì. Đen hiểu mình đến với công chúng bằng âm nhạc thì sẽ ở lại trong lòng người nghe bằng âm nhạc. Đen chỉ muốn tập trung cho âm nhạc còn những hoạt động xã hội là điều mình phải có trách nhiệm hành động.

* Có khi nào anh áp lực khi khán giả đặt lên vai mình hình ảnh một nghệ sĩ tử tế, truyền cảm hứng, thậm chí xem anh như hình mẫu sống đẹp?

- Rất nhiều lần Đen phải khẳng định cho khán giả hiểu rằng những điều Đen làm thực sự chỉ là những thứ mà một người bình thường trong xã hội nên làm. Rất nhiều lần Đen phải thuyết phục công chúng rằng "tử tế" là hai chữ rất lớn lao mà Đen không gánh nổi. Công việc của Đen cho phép Đen được đi nhiều, tiếp xúc và gặp gỡ nhiều. Bước ra ngoài thấy toàn người giỏi, tâm huyết và lo lắng những điều vĩ mô để làm cuộc sống - xã hội tốt đẹp lên. Như vậy mới thấy những gì mình làm thật nhỏ bé không đáng nhắc tới. Một lần nữa Đen mong mọi người hiểu rằng những điều Đen làm quả thật rất đơn giản, ai cũng làm được cả.

* Nhiều người trẻ nói rằng họ tìm thấy động lực học tập, làm việc hay vượt qua khủng hoảng từ nhạc của Đen. Khi nghe điều đó, anh cảm thấy trách nhiệm của mình thay đổi như thế nào?

- Trước đây Đen viết nhạc hoàn toàn là cho chính mình, bây giờ vẫn là viết cho mình nhưng đặt mình trong số đông mọi người. Thời gian khiến cho bản thân gặm nhấm được nhiều suy tư hơn, lắng nghe được nhiều chuyện đời, tiếp xúc với người nghe nhạc của mình cũng khiến mình muốn làm gì đó cho họ hơn. Đó là cách thức mà Đen biến chuyển trong quá trình viết nhạc.

* Điều đặc biệt là rất nhiều học sinh, sinh viên yêu mến âm nhạc của anh. Vậy điều gì khiến người trẻ tìm thấy chính mình trong những ca từ của anh?

- Âm nhạc đi cùng đời sống. Những trải nghiệm của một người trải qua những điều mà rất nhiều người cũng gặp phải, thêm một chút câu từ, hình ảnh để cụ thể hóa các cảm xúc. Nên nhiều người đồng cảm với nhạc của Đen.

* Trong một thời đại mà người trẻ dễ bị cuốn vào áp lực thành tích, vật chất hay những giá trị hào nhoáng trên mạng xã hội, anh muốn âm nhạc của mình trở thành một "điểm tựa" như thế nào?

- Việc của Đen là cứ viết ra những suy tưởng của mình. Ai thấy cần thì sẽ tìm nghe. Có khi nào đó cũng là một dạng "cầu may" không nhỉ (cười). Có một điều mà Đen khẳng định rằng trong hành trình âm nhạc Đen đang đi, sẽ tiếp tục viết những bài hát để động viên chính mình và mọi người.

* Anh từng nhận được nhiều tình cảm từ sinh viên, học sinh thông qua những dự án cộng đồng. Có câu chuyện hay khoảnh khắc nào từ các bạn trẻ khiến anh xúc động hoặc thay đổi góc nhìn về hành trình mình đang đi?

- Có rất nhiều câu chuyện nó cứa vào lòng mình khi quan sát xã hội. Trong đó có một câu chuyện đáng nhớ tại buổi biểu diễn ở truyền hình Quốc phòng Việt Nam, Đen được gặp một bạn trẻ bị nhiễm chất độc da cam. Dù chịu rất nhiều thiệt thòi trong cuộc sống, bạn ấy vẫn lạc quan, yêu đời và thậm chí còn ra sức tìm kiếm các nguồn lực nhằm giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Cách mà bạn ấy làm đã đánh mạnh vào tâm khảm của Đen cảm xúc mãnh liệt về khát vọng sống, cống hiến và yêu thương cuộc đời. Có những người không trực tiếp dạy ta một điều gì, nhưng sao cứ cảm giác họ như thầy của ta vậy.

* Có cảm giác Đen luôn chọn cách làm điều tử tế rất lặng lẽ, không quá phô trương. Với anh, "sống đẹp" cũng bắt đầu từ đây ư?

- Với nhận thức rộng mở theo từng giai đoạn trong đời, Đen hiểu rằng "sống đẹp" trước hết là sống đúng pháp luật, đúng với giá trị truyền thống, văn hóa của đất nước, con người Việt. Đó không hề là một điều gì cao xa lấp lánh để phải cố gắng lắm mới "sống đẹp" được. Yêu thương mọi người, yêu thương cuộc đời, trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống, bạn sẽ thấy những điều đẹp đẽ luôn hiện hữu mỗi ngày.

* Anh từng chia sẻ rằng lòng tốt luôn có sẵn trong tâm khảm mỗi người Việt. Nhưng ở một xã hội đôi khi nhiều hoài nghi và tiêu cực, điều gì giúp anh vẫn giữ niềm tin đó?

- Hãy nhìn ở đất nước chúng ta đi. Cứ đến mùa bão lũ, những cảnh thiên tai, người người, nhà nhà kêu gọi giúp đỡ lẫn nhau. Những chuyến xe hàng tập kết đến vùng gặp nạn, những người lăn xả xông vào vùng bị cô lập, thậm chí người ở nước ngoài không về được còn kêu gọi nhau gửi kinh phí hỗ trợ. Đó chính là bản chất, truyền thống về lòng yêu thương con người của người Việt, khiến Đen chưa từng hoài nghi.

* Nếu không trở thành nghệ sĩ nổi tiếng, liệu anh của ngày trước, một người lao động bình thường có vẫn chọn cách đóng góp cho cộng đồng theo một hình thức khác?

- Đen luôn nói với các bạn fan rằng khi bạn là người bình thường, được học tập, lao động để nuôi sống bản thân và gia đinh, đã là một sự đóng góp cho xã hội. Trong bất kỳ thời đại nào, lao động luôn là điều đáng quý. Đóng góp cho cộng đồng không nhất thiết phải làm những điều lan tỏa rộng khắp.

* Anh mong muốn điều gì sẽ còn đọng lại sau những dự án âm nhạc cộng đồng: một bài hit triệu view hay một thay đổi thật sự trong suy nghĩ, hành động của người trẻ?

- Đó là niềm vui của những người được giúp đỡ và cả những người chung tay. Cuộc sống sẽ ngày càng nhiều vất vả toan lo, những dư vị hạnh phúc của sự yêu thương con người khiến cho mỗi chúng ta như được tiếp thêm sức lực, tâm hồn được tưới tắm trong suối nguồn của lòng yêu thương. Đó sẽ là nguồn sống mạnh mẽ để đi qua thăng trầm trong cuộc đời.

* Nếu đặt hành trình của bản thân trong tinh thần của hai chữ "Sống đẹp", Đen Vâu sẽ định nghĩa điều đó như thế nào?

- Yêu thương con người, yêu thương cuộc đời. Đó là điều mà Đen đã và đang tâm niệm. Để luôn nói với những người gần mình về điều đó mỗi ngày. Đen nghĩ rằng "Sống đẹp" bắt đầu từ những điều đó.