2 days ago
6
Quảng Cáo
0943778078
VĐV tham gia VnExpress Marathon Cần Thơ 2026 ngày 10/5 cần điều chỉnh tốc độ, bù nước, điện giải và chủ động làm mát cơ thể để hạn chế nguy cơ sốc nhiệt.
VnExpress Marathon Cần Thơ 2026 diễn ra ngày 10/5, thời điểm khu vực Tây Đô bước vào giai đoạn nắng nóng đầu hè. Theo AccuWeather, nền nhiệt trong ngày thi đấu có thể tăng đến 37 độ C, độ ẩm khoảng 66%. Đây là điều kiện có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì vận động của người chạy, đặc biệt ở các cự ly dài như 21 km và 42 km.
Theo bác sĩ Bùi Phú Trưởng, đội trưởng y tế VnExpress Marathon, nguy cơ lớn nhất với VĐV không chỉ đến từ cảm giác "mệt vì nóng", mà còn nằm ở tình trạng rối loạn điều hòa thân nhiệt. Khi chạy dài dưới nắng, cơ thể vừa phải tạo năng lượng cho cơ bắp, vừa liên tục tản nhiệt qua mồ hôi. Tuy nhiên, độ ẩm cao khiến mồ hôi bốc hơi kém hiệu quả, làm nhiệt tích tụ nhanh hơn và có thể khiến thân nhiệt vượt ngưỡng an toàn.
Nguyên nhân sốc nhiệt do tiếp xúc kéo dài hoặc gắng sức ở nhiệt độ cao. Ảnh: Freepik
"Tình trạng này có thể dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải, chuột rút do nhiệt, kiệt sức vì nóng và đặc biệt là sốc nhiệt vận động", bác sĩ cho biết.
Trong y học thể thao, sốc nhiệt vận động là biến chứng nghiêm trọng khi thi đấu dưới trời nóng. Người chạy có thể khởi đầu bằng các biểu hiện khá mơ hồ như tim đập nhanh bất thường, choáng nhẹ, đau đầu, ớn lạnh, chuột rút hoặc cảm giác hụt sức sớm hơn bình thường. Nếu vẫn tiếp tục gắng sức, tình trạng có thể chuyển nặng, thân nhiệt tăng cao, thậm chí vượt 40 độ C trong các trường hợp nghiêm trọng, kèm lú lẫn, mất phối hợp vận động hoặc ngất.
Vì vậy, bác sĩ Trưởng khuyến cáo người tham gia cần xem quản lý thân nhiệt là một phần quan trọng trong chiến lược thi đấu. Trong điều kiện nóng ẩm, vận động viên nên chủ động giảm tốc độ sớm hơn dự kiến, ưu tiên làm mát tại các trạm nước, bổ sung điện giải đều đặn và không cố duy trì mục tiêu thời gian khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Runner Trần Duyên chọn áo sáng màu, mũ lưỡi trai khi thi đấu tại VnExpress Marathon Cần Thơ 2025. Ảnh: VnExpress Marathon
Cụ thể, trước ngày thi đấu, người chạy nên bắt đầu bù nước từ tối hôm trước, thay vì đợi đến sáng diễn ra cuộc đua mới uống nhiều nước. Bữa ăn trước đua khoảng 2-3 giờ nên ưu tiên carbohydrate dễ tiêu như bánh mì, yến mạch, chuối hoặc cơm nhẹ; tránh ăn quá no hoặc thử món lạ.
Một sai lầm phổ biến là chỉ uống nước lọc. Trong thời tiết nóng ẩm, cơ thể mất nhiều natri qua mồ hôi, do đó VĐV cần bổ sung điện giải hợp lý để giảm nguy cơ chuột rút, tụt hiệu suất hoặc hạ natri máu do uống quá nhiều nước lọc. Tùy thể trạng và cự ly, VĐV có thể dùng viên điện giải hoặc nước thể thao theo lượng đã thử trong tập luyện.
Về trang phục, người chạy nên chọn áo sáng màu, mỏng, thoát nhiệt tốt; dùng mũ có vành hoặc kính chống UV; bôi kem chống nắng trước khi xuất phát khoảng 20-30 phút. Các loại trang phục quá dày, bí, tối màu hoặc chưa từng mặc khi chạy dài nên được hạn chế trong điều kiện nắng nóng.
Trong khi thi đấu, VĐV nên uống từng ngụm nhỏ đều đặn, không đợi đến khi khát mới uống. Tại các trạm nước, người tham gia cần chủ động làm mát vùng cổ, gáy, nách, dội nước lên tay chân. Đây là biện pháp giúp giảm nhiệt độ bề mặt cơ thể và hỗ trợ quá trình điều hòa thân nhiệt.
Nam runner dội nước làm mát tại VnExpress Marathon Cần Giờ diễn ra đầu tháng 5. Ảnh: VnExpress Marathon
Người chạy cũng cần theo dõi các tín hiệu bất thường như tim đập nhanh hơn thường lệ, nổi da gà dù trời nóng, chóng mặt, chuột rút liên tục, buồn nôn, mất tập trung hoặc cảm giác tốc độ tụt mạnh dù đã cố gắng. Nếu xuất hiện những dấu hiệu này, runner nên giảm tốc, tìm bóng râm, đến trạm y tế hoặc báo với lực lượng hỗ trợ, thay vì tiếp tục gồng để hoàn thành mục tiêu thời gian.
"Trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, biết dừng đúng lúc đôi khi là quyết định rất chuyên nghiệp của một VĐV sức bền", bác sĩ nói.
Ngoài ra, sau khi về đích, VĐV không nên ngồi hoặc nằm nghỉ ngay lập tức. Việc đi bộ nhẹ vài phút giúp tuần hoàn ổn định hơn và giảm nguy cơ tụt huyết áp sau vận động. Trong 30-60 phút đầu, người chạy nên bù nước và điện giải từ từ, bổ sung carbohydrate và protein nhẹ để phục hồi glycogen, cơ bắp, đồng thời làm mát cơ thể bằng khăn lạnh hoặc nghỉ ở khu vực râm mát.
"Nếu sau cuộc đua vẫn xuất hiện các biểu hiện như đau đầu dữ dội, lú lẫn, buồn nôn kéo dài, chuột rút không giảm, tim đập nhanh kéo dài, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu, người chạy cần được đánh giá y tế sớm vì đây có thể là dấu hiệu mất nước nặng hoặc tổn thương do nhiệt", bác sĩ Phú Trưởng kết luận.
Trên đường chạy, ban tổ chức bố trí 14 trạm y tế, 6 xe cứu thương, cùng lực lượng gồm 21 bác sĩ và 42 điều dưỡng thường trực tại các điểm y tế cố định và trên xe cứu thương. Các xe được trang bị thuốc, vật tư và thiết bị cấp cứu cần thiết. Ngoài ra, giải có 6 bác sĩ y tế lưu động và hai máy khử rung tim ngoài tự động (AED) để hỗ trợ xử trí các tình huống khẩn cấp.
Tại các trạm nước và trạm y tế, ban tổ chức cũng chuẩn bị túi đá, mút xốp chứa nước lạnh để VĐV có thể sử dụng trong quá trình thi đấu, giúp làm mát và hạ thân nhiệt khi cần.
Hải Long
