6 hours ago
3
Đào Hữu Quý, 32 tuổi, là một TikToker ở Huế, chuyên giới thiệu di sản văn hóa trên các nền tảng mạng xã hội. Kênh TikTok của Đào Hữu Quý thường đăng những clip ngắn về văn hóa, ẩm thực Huế... Gần đây nhất là serie Thực phổ bách thiên thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi.
Sách dạy cách làm 100 món ăn bằng thơ
Theo tư liệu lịch sử, sách Thực phổ bách thiên xuất bản năm 1915. Đây là cuốn sách dạy nấu ăn bằng thơ của bà Trương Đăng Thị Bích (1862 - 1947), tự Tỷ Quê, vợ của Hiệp tá đại học sĩ Nguyễn Phúc Hồng Khẳng, tức con dâu của Tùng Thiện vương Miên Thẩm. Đích thân "Ông hoàng thơ" Tùng Thiện vương Miên Thẩm viết lời tựa cho công trình đặc sắc của con dâu, với lời khen ngợi cũng bằng thơ: "Bắt chước bà gia (mẹ chồng - PV) thuở dọn xơi/ Làm thành thực phổ dạy cho người/ Dâu con cháu chắt coi mà học/ Một miếng ăn ngon tiếng để đời".
Đào Hữu Quý (trái) chuẩn bị cho các tập phim Thực phổ bách thiên
Thực phổ bách thiên có tổng cộng 102 bài thơ. Ngoài bài tựa của Tùng Thiện vương và bài tổng luận về nguyên tắc chế biến, tiếp đến là 100 bài thơ thất ngôn tứ tuyệt dạy cách nấu 100 món ngon xứ Huế. Trong đó, có 30 món là cao lương mỹ vị như yến sào, nem công, gân nai, vi cá, bào ngư, cửu khổng…; còn lại là những món rất dân dã như mắm, dưa, nem, tré, rau, quả…
Đào Hữu Quý (trái) chuẩn bị cho các tập phim Thực phổ bách thiên
Bí quyết chế biến món ăn mà Thực phổ bách thiên đưa ra là nghệ thuật sử dụng các chất liệu gia vị hợp nhau để tạo nên hương vị thơm ngon và tốt lành cho sức khỏe. Ví dụ: "Canh bầu thì thích lá rau hao/ Cho biết rau hành bỏ bí đao/ Hầm mít lại ưa sân với lốt/ Bí ngô thời phải tỏi gia vào…".
Thực phổ bách thiên không chỉ đơn thuần dạy cách nấu 100 món ăn Huế, mà còn đề cập nhiều vấn đề của nghệ thuật nội trợ để làm nên bữa ăn ngon trong gia đình tùy theo điều kiện kinh tế.
Sách thơ được dựng thành phim
Bằng phong cách trẻ trung với phục trang áo dài truyền thống và chất giọng Huế nhẹ nhàng, ấm áp, Đào Hữu Quý đã làm "sống lại" từng món ăn trong Thực phổ bách thiên. Với đạo cụ là góc nội trợ gia đình tại Huế, Quý bày các nguyên liệu như đã ghi trong sách rồi tỉ mẩn vừa chế biến vừa... đọc thơ. Những món ăn xứ Huế hiện ra sinh động, tươi ngon. Cứ thế, serie Thực phổ bách thiên đến nay đã sản xuất và phát được 16 tập với 16 món ăn, được đông đảo người xem đón nhận.
Tốt nghiệp chuyên ngành kinh tế tại Trường ĐH Kinh tế - ĐH Huế, Quý vào TP.HCM làm kế toán được 5 năm. "Tuy có việc làm đúng chuyên môn đã học, nhưng không hiểu sao mình vẫn nhớ Huế và luôn muốn quay về. Một lần mình bị ốm nên phải nghỉ làm và nhân cơ hội đó mình bỏ việc để về Huế luôn", Quý chia sẻ lý do trở thành người giới thiệu ẩm thực Huế nói chung và Thực phổ bách thiên nói riêng.
Sau khi về Huế, Quý làm người mẫu áo dài cho chương trình Áo dài show. Tại đây, được tiếp xúc với nhiều anh chị làm văn hóa nên Quý học hỏi được nhiều, suy nghĩ cần phải làm gì đó để quảng bá, lan tỏa giá trị di sản Huế.
Gia đình Quý có truyền thống nghề nấu nướng. Ông nội là Đào Hữu Quế từng làm đầu bếp của khách sạn Morin từ trước năm 1960. Cha của Quý được ông nội truyền dạy nghề nấu ăn, nhưng không hành nghề mà chủ yếu phục vụ gia đình. Quý từ nhỏ đã phụ giúp cha làm bếp nên khá thành thạo trong việc chế biến món ăn.
Đào Hữu Quý cũng là gương mặt trẻ năng động trong các hoạt động quảng bá sản phẩm sáng tạo của giới trẻ
ẢNH: NVCC
"Có lẽ đó cũng là cơ duyên, nên khi bắt tay vào làm các clip giới thiệu về ẩm thực Huế, mình luôn tự tin và cảm thấy rất gần gũi, tự nhiên", Quý tâm sự.
Đào Hữu Quý cho biết Thực phổ bách thiên là những bài thơ dạy nấu ăn rất cô đọng vì mỗi món chỉ gói gọn trong 4 câu thơ thất ngôn. Để món ăn được diễn đạt thành phim, thành câu chuyện lột tả hết tinh túy của ẩm thực lẫn cách chế biến, cần đầu tư rất nhiều. Đây là serie phim của Đài Phát thanh - Truyền hình Huế (Hue TV) phối hợp với Đào Hữu Quý thực hiện. Chương trình làm đến tập 16 thì ngưng do thiếu kinh phí.
Đầu tư thực hiện 1 tập phim (giới thiệu 1 món ăn), chi phí 12 - 15 triệu đồng để chuẩn bị đạo cụ, diễn viên, quay phim, thuê nghệ nhân… "Chương trình hiện tại đã tạm ngưng, khi nào có điều kiện mình sẽ làm tiếp", Quý chia sẻ.
Hiện tại, để lan tỏa thêm những câu chuyện trải nghiệm di sản của mình, Quý lập thêm kênh Facebook, YouTube… và đang ấp ủ sẽ thực hiện nhiều serie giới thiệu về ẩm thực, làng nghề Huế.
"Càng làm, mình càng nhận thấy Huế còn quá nhiều giá trị độc đáo, đặc sắc mà đến nay chưa khai thác hết. Đối với mình, điều trăn trở nhất vẫn là vì sao Huế nhiều tiềm năng, nhiều tài nguyên như vậy mà du khách vẫn thiếu những nơi mua sắm, thiếu nơi trải nghiệm di sản đúng nghĩa", Quý bày tỏ. Điều đó càng thôi thúc Quý cùng nhiều bạn trẻ khác ấp ủ ý tưởng hình thành nên những không gian văn hóa, để Huế có nơi xứng tầm cho du khách trải nghiệm.
