Sau mổ bắc cầu mạch vành sống được bao lâu?

Bố tôi 63 tuổi, vừa mổ bắc cầu mạch vành, hiện sức khỏe ổn định. Sau mổ, người bệnh có giảm tuổi thọ? (Ngân Quỳnh, TP HCM)

Trả lời:

Phẫu thuật bắc cầu mạch vành (CABG) là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho trường hợp hẹp cùng lúc nhiều nhánh mạch vành hoặc tổn thương phức tạp. Mục tiêu là tái lập dòng máu nuôi tim bằng cách dùng mạch máu khỏe mạnh trong cơ thể để tạo cầu nối bắc qua đoạn động mạch vành bị hẹp hoặc tắc.

Nhiều bệnh nhân sau mổ bắc cầu mạch vành có thể sống thêm 15-20 năm hoặc lâu hơn, thậm chí tuổi thọ gần tương đương dân số chung cùng độ tuổi nếu chức năng tim còn tốt. Ở những bệnh nhân được sử dụng cầu nối động mạch chất lượng cao, không suy tim nặng, bỏ thuốc lá hoàn toàn, duy trì mức LDL-cholesterol theo mục tiêu điều trị, tiên lượng sống lâu dài khả quan.

Bác sĩ mổ bắc cầu mạch vành không dùng tuần hoàn ngoài cơ thể cho bệnh nhân. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Những yếu tố quyết định tuổi thọ sau phẫu thuật bắc cầu mạch vành bao gồm:

Tình trạng tim mạch trước mổ: Mức độ tổn thương mạch vành, chức năng co bóp của tim và tiền sử nhồi máu cơ tim ảnh hưởng lớn đến tiên lượng sống lâu dài. Những bệnh nhân được phẫu thuật khi chức năng tim còn tốt thường có khả năng hồi phục và tuổi thọ cao hơn.

Tình trạng sức khỏe tổng thể: Các bệnh lý đi kèm như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì, suy thận hay bệnh phổi mạn tính có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến độ bền của cầu nối sau mổ.

Độ tuổi người bệnh: Người bệnh trẻ tuổi thường có khả năng hồi phục tốt hơn và thời gian sống kéo dài hơn. Nhiều bệnh nhân lớn tuổi cũng có kết quả rất tốt nếu được phẫu thuật đúng thời điểm và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Chất lượng và mức độ thành công của ca phẫu thuật: Phẫu thuật thành công giúp tái lập dòng máu nuôi tim, giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và cải thiện chất lượng sống.

Hiện có hai phương pháp phổ biến là phẫu thuật bắc cầu mạch vành có sử dụng máy tim phổi nhân tạo và phẫu thuật không dùng máy tim phổi nhân tạo (off-pump). Kỹ thuật off-pump phù hợp cho bệnh nhân lớn tuổi, nhiều bệnh nền hoặc nguy cơ đột quỵ cao. Việc sử dụng cầu nối động mạch, đặc biệt là động mạch ngực trong, cũng góp phần cải thiện kết quả lâu dài sau mổ.

Chăm sóc và điều trị sau mổ: Tuân thủ điều trị đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì độ bền của cầu nối. Người bệnh cần kiểm soát tốt huyết áp, cholesterol và đường huyết; dùng thuốc đều đặn theo hướng dẫn; duy trì cân nặng hợp lý và tái khám định kỳ.

Các biến chứng sau phẫu thuật: Một số biến chứng như nhiễm trùng vết mổ, rối loạn nhịp tim, hình thành cục máu đông, suy tim hoặc nhồi máu cơ tim tái phát có thể ảnh hưởng đến tiên lượng lâu dài nếu không điều trị kịp thời.

Tuy nhiên, phẫu thuật bắc cầu mạch vành không loại bỏ hoàn toàn bệnh xơ vữa động mạch, chỉ giúp tái lập dòng máu nuôi tim. Vì vậy, sau mổ người bệnh vẫn cần duy trì lối sống lành mạnh, dùng thuốc đều đặn, tái khám định kỳ.

Người bệnh cần nghỉ ngơi hợp lý trong giai đoạn đầu. Chế độ ăn nên ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế muối, đường, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn. Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì vận động thể lực phù hợp như đi bộ hoặc đạp xe nhẹ, giữ tinh thần thoải mái là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ tim.

Với trường hợp ba của bạn 63 tuổi, nếu ca phẫu thuật thành công, chức năng tim được bảo tồn tốt và tuân thủ điều trị lâu dài, tuổi thọ sau mổ có thể gần tương đương dân số chung cùng độ tuổi.

ThS.BS.CKII Huỳnh Hoàng Khang
Trưởng khoa Ngoại tim mạch
Trung tâm Tim mạch Can thiệp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp