'Sinh viên cần tư duy cởi mở để vượt qua giới hạn tự thân'

TS. Nguyễn Nam, Giám đốc Viện Nghiên cứu Việt Nam (Đại học Fulbright Việt Nam), nhấn mạnh giáo dục khai phóng trước hết là giúp mỗi người thoát khỏi những định kiến về chính mình.

Tại diễn đàn Future Fest do trường Đại học Phương Đông tổ chức cuối tháng 4 tại Hà Nội, các chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục chia sẻ với sinh viên cách kết nối với chính mình và niềm hứng thú khám phá tri thức.

Theo các chuyên gia, điểm số vẫn luôn là một chỉ số quan trọng trong quá trình học tập, nhưng nếu trở thành thước đo duy nhất, nó có thể khiến học sinh vô tình bỏ qua những năng lực cốt lõi khác như tư duy phản biện, khả năng giao tiếp, sự sáng tạo và bản lĩnh phục hồi sau thất bại.

Dưới góc nhìn khoa học, TS. Lê Nguyên Phương, Chuyên gia Giáo dục - Tâm lý, chỉ ra rằng ở độ tuổi 18, não bộ vẫn đang trong quá trình hoàn thiện các chức năng điều hành. Việc áp đặt những chuẩn mực cứng nhắc trong giai đoạn này không chỉ tạo áp lực mà còn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực lâu dài đến sức khỏe tinh thần.

TS. Lê Nguyên Phương, chuyên gia Giáo dục - Tâm lý chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: UPU

Ngoài ra, khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình nhiều lĩnh vực, điểm số không còn là thước đo quyết định. Điều quan trọng là khả năng tiếp tục học, thích nghi và phát triển trong tương lai.

Giáo sư Jay Siegel, Phó hiệu trưởng Đại học Hong Kong, cho rằng chúng ta không cần phải là người giỏi nhất khi bắt đầu. Điều quan trọng là mình có tiếp tục tiến bộ và phát triển hay không. Theo ông, giáo dục đích thực không dừng lại ở việc tích lũy kiến thức mà là quá trình "trở thành", trong đó quan trọng nhất là việc rèn luyện nội tại và hình thành tư duy phản biện.

Để thực sự hiện thực hóa triết lý "trở thành" (being) của Giáo sư Jay Siegel, người học cần một tư duy cởi mở để vượt qua những giới hạn tự thân. TS. Nguyễn Nam, Giám đốc Viện Nghiên cứu Việt Nam (Đại học Fulbright Việt Nam), nhấn mạnh giáo dục khai phóng trước hết là giúp mỗi người thoát khỏi những định kiến về chính mình.

TS. Nguyễn Nam, Giám đốc Viện Nghiên cứu Việt Nam (Đại học Fulbright Việt Nam). Ảnh: UPU

"Việc xác định các bạn tin điều gì và tin dựa trên cơ sở gì sẽ giúp các bạn bắt đầu đặt ra câu hỏi của chính mình. Nó giúp các bạn bắt đầu trở thành người học suốt đời", TS Nguyễn Nam nói. Chính việc không ngừng đặt câu hỏi và dám thoát ra khỏi vùng an toàn của những định kiến cũ sẽ là khởi đầu cho một hành trình tự học bền bỉ.

Sự chủ động trong tư duy cũng là thông điệp then chốt mà nhà kinh tế học Phạm Chi Lan gửi gắm. Bà nhấn mạnh thế hệ trẻ là chủ nhân tương lai của đất nước, nhưng điều đó chỉ có ý nghĩa khi mỗi người hiểu rõ mình là ai, cần gì và sẽ làm chủ điều gì.

Nhà kinh tế học Phạm Chi Lan. Ảnh: UPU

Theo đại diện ban tổ chức, Future Fest được tổ chức nhằm đưa ra thông tin hướng nghiệp, giáo dục giá trị bản thân cho các bạn trẻ, đặc biệt là những bạn học sinh sắp bước qua kỳ thi THPT, đang tìm kiếm con đường tương lai. Sau Future Fest, ban tổ chức mở rộng thông điệp này với hệ sinh thái thông tin Future Fest Hub, cung cấp dữ liệu chi tiết của hơn 60 ngành học, giúp học sinh hiểu rõ lộ trình đào tạo. Không chỉ dừng ở điểm số, nền tảng còn giúp nhận diện yêu cầu năng lực thực tế.

Bên cạnh đó, Future Fest Hub còn cung cấp bức tranh thu nhập thực tế từ mức khởi điểm đến các vị trí quản lý cấp cao, cùng kho tư liệu lớp học mẫu và những bài chia sẻ chuyên sâu từ chuyên gia. Đây chính là cổng kết nối giúp học sinh tiếp cận với những giá trị thực tiễn nhất của ngành nghề, từ đó củng cố thêm niềm tin vào sự lựa chọn của bản thân.

Yên Chi

Tìm hiểu thêm về hành trình định hướng tương lai tại đây