TẦM NHÌN XA, TƯ DUY MỚI VỀ HÒA HỢP DÂN TỘC

Mọi con dân nước Việt cùng đoàn kết, chung tay xây dựng đất nước phồn vinh. Điều đó một lần nữa cũng khẳng định chiến thắng 30-4 là chiến thắng của khát vọng hòa bình và tinh thần hòa hợp dân tộc.

CHÍNH SÁCH NHẤT QUÁN CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC

Chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc và quan điểm về hòa giải, hòa hợp dân tộc của Đảng ngày càng được hoàn thiện, thể hiện rõ tính nhất quán qua các kỳ đại hội, góp phần củng cố, lan tỏa tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc. Đại hội IX của Đảng (tháng 4-2001) khẳng định chủ trương thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, bao gồm các dân tộc, tôn giáo, giai cấp, tầng lớp, thành phần kinh tế, mọi giới, mọi lứa tuổi, mọi vùng miền, cả người trong và ngoài Đảng, cũng như cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Ngày 26-3-2004, Bộ Chính trị khóa IX ban hành Nghị quyết 36 về Công tác người Việt Nam ở nước ngoài, nhấn mạnh yêu cầu xóa bỏ mặc cảm, định kiến, không phân biệt đối xử do quá khứ hay thành phần xuất thân; xây dựng tinh thần cởi mở, tôn trọng, tin cậy, cùng hướng tới tương lai, đoàn kết mọi người Việt Nam không phân biệt dân tộc, tôn giáo, nguồn gốc, địa vị xã hội. Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm tôn trọng những khác biệt không trái với lợi ích chung của quốc gia, dân tộc; đề cao tinh thần yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung để tập hợp, đoàn kết người Việt Nam ở trong và ngoài nước.

Các chủ trương này đã được triển khai bằng nhiều hoạt động cụ thể. Hằng năm, Nhà nước tổ chức các chương trình gặp gỡ, kết nối kiều bào; trong các chuyến công tác nước ngoài, lãnh đạo Đảng, Nhà nước luôn dành thời gian gặp gỡ, trao đổi với cộng đồng người Việt, đặc biệt là các nhân sĩ, trí thức, doanh nhân có uy tín. Bên cạnh đó, nhiều đoàn kiều bào được mời về thăm quê hương, qua đó góp phần củng cố niềm tin, tăng cường gắn kết và giúp cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có cái nhìn đầy đủ, khách quan hơn về đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm cùng nhiều vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, TP HCM và các nước bạn dự Lễ kỷ niệm 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước tại TP HCM (30.4.1975 - 30.4.2025). Ảnh: HOÀNG TRIỀU

CHUNG DÒNG MÁU LẠC HỒNG

Năm ngoái, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2025), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài viết đặc biệt: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một". Một trong những thông điệp sâu sắc được Tổng Bí thư nhấn mạnh trong đó là tinh thần hòa giải, hòa hợp dân tộc, gác lại quá khứ, cùng hướng tới tương lai, vì mục tiêu chung xây dựng một nước Việt Nam phồn vinh, hùng cường. Theo Tổng Bí thư, thời gian, lòng nhân ái, đức vị tha đã giúp dân tộc từng bước vượt qua nỗi đau, chữa lành vết thương, gác lại quá khứ, tôn trọng sự khác biệt, hướng tới tương lai. "Sau 50 năm đất nước thống nhất, chúng ta đã có đủ bản lĩnh, đủ niềm tin, sự tự hào và đủ bao dung để vượt qua đau thương cùng nhau nhìn về phía trước - để cuộc chiến tranh đã qua không còn là hố ngăn cách giữa những người con cùng một dòng máu Lạc Hồng" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ trong bài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh trên hành trình phát triển ấy, chính sách hòa hợp dân tộc luôn được Đảng và Nhà nước xác định là lựa chọn chiến lược lâu dài, là trụ cột trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nguyên nhân lịch sử dẫn đến chiến tranh bao gồm sự can thiệp, chia rẽ bên ngoài cho đến những âm mưu phá hoại tinh thần đoàn kết, gieo rắc thù hận vì mưu đồ chính trị. Nhưng mọi người Việt Nam, dù ở trong nước hay ngoài nước, dù từng đứng ở phía nào của lịch sử, đều cùng mang một cội nguồn, một ngôn ngữ, một tình yêu dành cho quê hương, đất nước. Trong bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, tinh thần hòa hợp, hòa giải dân tộc được nhấn mạnh xuyên suốt, vừa có ý nghĩa tổng kết lịch sử vừa mang tính định hướng cho tương lai.

Đây không chỉ là vấn đề của nhận thức, mà còn là yêu cầu có tính chiến lược nhằm huy động cao nhất sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh phát triển mới của đất nước.

XÂY DỰNG MỘT XÃ HỘI ĐỒNG THUẬN

Thực tiễn lịch sử cho thấy chiến tranh đã lùi xa nhưng những khác biệt về quá khứ, về trải nghiệm và nhận thức vẫn còn tồn tại ở những mức độ khác nhau. Chính vì vậy, thông điệp về hòa hợp, hòa giải dân tộc không dừng lại ở lời kêu gọi mang tính tinh thần, mà đặt ra yêu cầu phải vượt qua định kiến, khép lại những mặc cảm, hướng tới những giá trị chung. Người Việt Nam, dù ở đâu, từng đứng ở những vị trí khác nhau trong lịch sử, đều có điểm gặp gỡ ở tình yêu quê hương, đất nước và khát vọng phát triển. Đó chính là nền tảng bền vững nhất để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tinh thần hòa hợp ấy bắt nguồn từ truyền thống nhân văn, khoan dung, trọng nghĩa tình của dân tộc Việt Nam. Ngay trong thời khắc kết thúc chiến tranh năm 1975, khi đất nước bước sang trang sử mới, cách ứng xử của lực lượng cách mạng đã thể hiện rõ nét truyền thống đó. Không có sự trả thù, không phân biệt đối xử, mà là sự tôn trọng, bảo đảm an toàn cho những người thuộc chính quyền cũ, tạo điều kiện để xã hội nhanh chóng ổn định.

Tinh thần ấy tiếp tục được khẳng định trong những năm đầu sau ngày thống nhất đất nước. Phát biểu của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tại sân bay Tân Sơn Nhất: "Thắng lợi này là của toàn thể dân tộc Việt Nam, không phải của riêng ai" không chỉ mang ý nghĩa của một thời điểm lịch sử, mà còn thể hiện tầm nhìn chính trị sâu sắc về đại đoàn kết dân tộc. Đó là sự khẳng định rằng, mọi người Việt Nam đều là chủ thể của đất nước, đều có trách nhiệm và quyền lợi trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bước vào thời kỳ Đổi mới, tư duy về hòa hợp dân tộc ngày càng được hoàn thiện và cụ thể hóa. Quan điểm coi kiều bào là một bộ phận không tách rời của dân tộc không chỉ mang ý nghĩa chính trị, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược về nguồn lực phát triển. Thông qua các chính sách mở cửa, các hoạt động kết nối, giao lưu, nhiều thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài đã có điều kiện trở về, tìm hiểu, gắn bó với quê hương, đóng góp trí tuệ, nguồn lực cho sự phát triển của đất nước.

Tinh thần hòa hợp còn được mở rộng trong quan hệ quốc tế. Việc Việt Nam từng bước bình thường hóa và phát triển quan hệ với các quốc gia, trong đó có Mỹ, là minh chứng rõ nét cho tư duy khép lại quá khứ, hướng tới tương lai. Từ đối đầu sang đối thoại, từ khác biệt sang hợp tác, quan hệ giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế ngày càng được củng cố trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi, góp phần tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển.

Trong niềm vui dịp kỷ niệm 51 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2026), mỗi người dân Việt Nam hãy luôn nhắc nhở về trách nhiệm chung của toàn dân tộc trong việc gìn giữ, phát huy truyền thống đoàn kết. Đồng thời, cần hướng đến việc xây dựng một xã hội đồng thuận, nơi những khác biệt được tôn trọng nhưng không làm suy giảm lợi ích chung của đất nước. Như quan điểm xuyên suốt của Đảng và phát biểu của các lãnh đạo chủ chốt, lịch sử không thể thay đổi nhưng tương lai hoàn toàn có thể được kiến tạo bằng ý chí và hành động của con người. Khép lại quá khứ không có nghĩa là lãng quên lịch sử, mà là để hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình, của đoàn kết, từ đó cùng nhau xây dựng một Việt Nam phát triển, hùng cường và bền vững trong kỷ nguyên mới.

(Minh Chiến ghi)