Tập đoàn Mỹ 'lo bị cạnh tranh' nếu cho Ukraine tự chế tạo Patriot

Lockheed Martin, RTX ngần ngại cho Ukraine tự chế tạo đạn Patriot vì lo mất tài sản trí tuệ và nguy cơ bị vượt sản lượng, theo tạp chí Mỹ.

Tạp chí Atlantic ngày 9/8 dẫn lời một quan chức Mỹ thuộc đảng Cộng hòa cho biết RTX và Lockheed Martin, hai nhà sản xuất tên lửa cho hệ thống phòng không Patriot, sẽ nêu "các lo ngại về nguy cơ đánh cắp tài sản trí tuệ và chuyển giao công nghệ" với chính quyền khi đề cập khả năng cấp phép cho Ukraine tự chế tạo loại vũ khí này.

"Dù vậy, mối lo thật sự của họ là Ukraine sẽ tìm được cách cải thiện Patriot rồi chế tạo trên quy mô lớn, với sản lượng cao hơn và chi phí thấp hơn nhiều so với các dây chuyền sản xuất ở Mỹ hiện nay", quan chức này cho hay.

Cơ sở sản xuất tên lửa PAC-3 MSE dành cho tổ hợp Patriot. Ảnh: Lockheed Martin

Chính phủ Mỹ và hai tập đoàn quốc phòng chưa bình luận về thông tin. Lockheed Martin đang phụ trách dây chuyền sản xuất tên lửa PAC-3 hiện đại nhất của Patriot, trong khi phiên bản PAC-2 cũ hơn do RTX chế tạo.

Thông tin được tiết lộ sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 8/8 tuyên bố đã đạt thỏa thuận với Tổng thống Donald Trump về cấp phép cho Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot, thêm rằng rào cản lớn nhất hiện nay là tình trạng quan liêu và xử lý giấy tờ.

Michael Weiss, cây viết của Atlantic, cho rằng cấp phép để Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot sẽ đưa Mỹ trở thành bên bảo đảm an ninh cho nước này, đồng thời giúp Washington hưởng lợi từ năng lực sản xuất của Kiev.

"Trung tâm công nghiệp cũ của Liên Xô sẵn sàng trả khoản tiền lớn để trở thành trợ thủ cho ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Đây là một trong số ít quốc gia châu Âu đang xếp hàng để làm vậy", Weiss cho hay.

Cây viết này cũng nhận định rằng sau khi xung đột kết thúc, Ukraine có thể chế tạo lượng lớn tên lửa Patriot để Mỹ sử dụng hoặc bán lại cho các đồng minh và đối tác. "Dựa vào những gì nước này đã làm được, Ukraine thậm chí đủ sức sản xuất dư thừa ngay khi chiến sự đang diễn ra và đó sẽ là vấn đề", Weiss nêu quan điểm, đề cập khả năng RTX và Lockheed Martin bị cạnh tranh đơn hàng.

Các hệ thống Patriot Ukraine được trang bị tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất, có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo. Ukraine đã nhiều lần ca ngợi hiệu quả của Patriot, nhấn mạnh đây là vũ khí duy nhất đối phó được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và đạn đạo Iskander-M của Nga. Đây cũng lý do mà hệ thống này được ví như "thánh khí".

Dù vậy, Ukraine đã cạn kiệt đạn dự trữ cho các tổ hợp Patriot, dẫn đến tình trạng không thể bắn hạ tên lửa đạn đạo Nga trong những cuộc tập kích gần đây.

Tổng thống Donald Trump cuối tháng trước tuyên bố sẽ cấp phép cho Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot, song đổi ý chỉ sau hai ngày. "Chúng tôi chưa đồng ý điều đó. Chúng tôi đang thảo luận về điều này, nhưng chuyển giao loại công nghệ như vậy là điều không dễ dàng", ông nói trong cuộc họp nội các hôm 31/7.

Giới chuyên gia cảnh báo rằng ngay cả khi được cấp phép, hàng loạt rào cản sẽ khiến Ukraine phải mất ít nhất vài tháng đến nhiều năm để có thể bắt đầu chế tạo những quả đạn đầu tiên.

Phạm Giang (Theo Atlantic, Reuters, Kyiv Post)