Tên lửa SpaceX đâm vào Mặt Trăng tốc độ 8.690 km/h

Tầng trên của tên lửa Falcon 9 lao xuống Mặt Trăng tạo ra miệng hố rộng ít nhất 18 m sau một năm trôi nổi trong không gian.

Theo Wired, tầng trên tên lửa Falcon 9 của SpaceX đâm vào Mặt Trăng sáng 5/8 với lực va chạm tương đương 3 tấn thuốc nổ TNT. Tuy nhiên, dù giới thiên văn học hy vọng có thể theo dõi tác động, không có đài quan sát nào chụp được hình ảnh trực tiếp của vụ va chạm xảy ra khi tên lửa di chuyển ở tốc độ khoảng 8.690 km/h.

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) chưa công bố bất kỳ hình ảnh hoặc kết quả nào liên quan tới sự kiện. Những tổ chức khoa học khác cũng đang tiếp tục phân tích dữ liệu. Ngay cả khi sử dụng kính viễn vọng chuyên dụng trên mặt đất, chụp hình trực tiếp khoảnh khắc va chạm vẫn rất khó khăn do điều kiện ánh sáng và vị trí tên lửa rơi xuống.

Tính đến nay, bằng chứng rõ rệt nhất về sự kiện đến từ một quan sát ở Chile. Theo AP, một nhóm nhà khoa học sử dụng Kính viễn vọng rất lớn ở Đài quan sát Nam Âu phát hiện dòng vật chất bao gồm natri và lithium xuất hiện vài phút sau thời gian dự đoán diễn ra va chạm. Tuy đây chỉ là bằng chứng gián tiếp, các nhà nghiên cứu nhận định như vậy là đủ để xác nhận vụ va chạm xảy ra ở vị trí dự đoán. Theo họ, natri đến từ vật liệu bắn ra từ bề mặt Mặt Trăng trong khi lithium nhiều khả năng có nguồn gốc từ chính tên lửa.

NASA ước tính tầng trên của tên lửa Falcon 9 tạo ra miệng hố có đường kính khoảng 18,2 m và sâu 3,7 m, đồng thời phun bụi và đá lên bề mặt Mặt Trăng. Theo New York Times, mô phỏng máy tính tính toán tầng trên tên lửa va chạm với Mặt Trăng theo phương thẳng đứng, tạo ra nhiều mảnh vỡ. Tuy nhiên, khả năng cao là bộ phận này rơi xuống theo góc nghiêng. Nhưng ngay cả trong trường hợp va chạm thẳng đứng, vệt sáng và cột bụi từ sự kiện cũng chỉ ở mức có thể nhìn thấy, và lực tác động phụ thuộc vào các yếu tố chưa biết khác như tầng trên tên lửa đâm vào đá nền cứng hay lớp đất tơi.

Tàu vũ trụ của NASA và Hàn Quốc sẽ tìm cách chụp vị trí vụ va chạm của tên lửa Falcon 9. Ảnh: NASA

Khi tàu Lunar Reconnaissance Orbiter của NASA và tàu Danuri của Hàn Quốc bay qua khu vực này, những hình ảnh đầu tiên về hố mới có thể được công bố trong vài ngày tới. "Tàu Lunar Reconnaissance Orbiter và thiết bị ShadowCam trên tàu Danuri sẽ tìm cơ hội chụp ảnh trước và sau tại vị trí va chạm", Space dẫn lời phát ngôn viên Rob Garner tại Trung tâm bay vũ trụ Goddard của NASA ở Maryland. "Ảnh chụp có sẵn hay không phụ thuộc vào một số yếu tố bao gồm vị trí va chạm, điều kiện ánh sáng và quỹ đạo của tàu vũ trụ".

Vụ va chạm xảy ra ở vùng sáng của Mặt Trăng, gây khó khăn cho việc quan sát từ xa bằng kính viễn vọng. Tuy nhiên, hai tàu bay quanh quỹ đạo Mặt Trăng có thể ghi hình không chỉ hố va chạm mà cả cột bụi bốc lên do tác động từ cú rơi của tên lửa.

Thông thường, tầng trên nặng khoảng 4.000 kg của tên lửa Falcon 9 sẽ cháy trong khí quyển Trái Đất khi hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, sau khi phóng hai tàu đổ bộ Mặt Trăng tư nhân Blue Ghost của công ty Firefly Aerospace ở Mỹ và Resilience của công ty iSpace ở Nhật Bản lên quỹ đạo vào tháng 1/2025, tầng trên của tên lửa Falcon 9 sử dụng gần hết nhiên liệu và không thể quay trở lại để rơi qua khí quyển. Trong hơn một năm, lực hấp dẫn của Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời từ từ thay đổi quỹ đạo của nó cho đến khi vật thể đâm vào bề mặt Mặt Trăng. Trước đó, một tên lửa Trung Quốc từng va chạm vào Mặt Trăng năm 2022.

An Khang tổng hợp