Thanh tra Chính phủ: Xử nghiêm hành vi thao túng đẩy giá vàng, trong đó có Mi Hồng, Bảo Tín Mạnh Hải

Nội dung trên được nêu trong kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng. Thông báo kết luận do Phó tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt ký ban hành ngày 8-8.

"Xử lý không khoan nhượng" hành vi thao túng thị trường vàng

Theo kết luận thanh tra, thời gian qua Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành đã phối hợp triển khai nhiều giải pháp quản lý thị trường vàng.

Qua đó, hoạt động mua, bán vàng miếng được kiểm soát tương đối chặt chẽ. Người dân, doanh nghiệp chỉ được mua bán vàng miếng tại những địa điểm được phép kinh doanh. Qua đó góp phần ổn định thị trường ngoại hối và loại bỏ rủi ro về vàng trong hệ thống tổ chức tín dụng.

Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ cho rằng hoạt động kinh doanh vàng vẫn còn nhiều hạn chế, thiếu sót và vi phạm.

Đáng chú ý, cơ quan thanh tra nhận định hiện chưa có quy định pháp luật cụ thể, chế tài xử lý đối với hành vi găm hàng, thao túng thị trường vàng.

Từ đó, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước rà soát các quy định, sớm tham mưu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật về hoạt động kinh doanh vàng.

Trong đó, Ngân hàng Nhà nước được kiến nghị tham mưu xây dựng quy định pháp luật để xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi thao túng gây bất ổn thị trường vàng, phù hợp với lộ trình nghiên cứu thành lập sàn giao dịch vàng.

Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ kiến nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra toàn diện, tổng thể để phát hiện và xử lý nghiêm, dứt điểm các vi phạm, điển hình là hành vi thao túng, găm hàng, đẩy giá, buôn lậu, đầu cơ, trục lợi và kinh doanh trái phép của các doanh nghiệp kinh doanh vàng gây bất ổn thị trường.

Trong nội dung kiến nghị, Thanh tra Chính phủ nêu đích danh Công ty CP Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng.

Bộ Công an được kiến nghị chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về tình hình thị trường vàng thời gian qua, nhất là xử lý "không khoan nhượng" các hành vi buôn lậu, gian lận, trốn thuế, đầu cơ trục lợi, kinh doanh trái phép, găm hàng, thao túng thị trường vàng của các doanh nghiệp kinh doanh vàng.

"Trong đó có hai doanh nghiệp Công ty CP Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng", kết luận thanh tra chỉ đích danh hai doanh nghiệp kinh doanh vàng liên quan nội dung trên.

Bảo Tín Mạnh Hải, Mi Hồng có những vi phạm gì?

Bên cạnh kiến nghị xử lý các hành vi có dấu hiệu làm bất ổn thị trường, kết luận thanh tra cũng chỉ rõ nhiều vi phạm cụ thể của các doanh nghiệp kinh doanh vàng.

Tại Công ty CP Bảo Tín Mạnh Hải, Thanh tra Chính phủ xác định doanh nghiệp nhận đặt cọc của một số khách hàng mua vàng miếng nhưng không giao vàng ngay, vi phạm quy định tại giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng.

Doanh nghiệp cũng xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế giá trị gia tăng, kê khai thiếu thuế và phải nộp bổ sung thuế giá trị gia tăng đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.

Đối với Công ty CP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, cơ quan thanh tra phát hiện nhiều thiếu sót trong việc chấp hành quy định về phòng chống rửa tiền.

Doanh nghiệp xây dựng quy định nội bộ về phòng chống rửa tiền chưa đúng quy định, báo cáo Ngân hàng Nhà nước thiếu số lượng giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo; xác minh thông tin khách hàng và không phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro về rửa tiền để áp dụng biện pháp xử lý tương ứng.

Về thuế, doanh nghiệp hạch toán, kê khai chưa đúng một số khoản thu nhập, phân bổ chi phí, chi phí thuê ngoài và chi phí tư vấn; đồng thời xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế giá trị gia tăng, dẫn đến phải nộp bổ sung thuế.

Tại Công ty TNHH Mi Hồng, Thanh tra Chính phủ xác định doanh nghiệp chưa báo cáo Ngân hàng Nhà nước về việc chấm dứt hoạt động kinh doanh vàng miếng tại một số chi nhánh.

Doanh nghiệp cũng có vi phạm về công bố thông tin, cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ cho khách hàng về sản phẩm cung cấp trên website theo quy định về thương mại điện tử và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trong lĩnh vực phòng chống rửa tiền, Mi Hồng chưa thực hiện đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, thu thập thông tin nhận biết khách hàng chưa đầy đủ.

Đồng thời công ty cũng không cập nhật, xác minh thông tin nhận biết khách hàng và không phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro về rửa tiền để áp dụng các biện pháp xử lý tương ứng, kết luận nêu.

Thanh tra phát hiện Mi Hồng kê khai thiếu thuế thu nhập cá nhân phải nộp của thành viên hội đồng thành viên khi chuyển nhượng vốn.

Nhiều doanh nghiệp phải nộp bổ sung thuế

Không chỉ Bảo Tín Mạnh Hải và Mi Hồng, kết luận thanh tra còn chỉ ra vi phạm tại nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng khác.

Tại Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC), doanh nghiệp vi phạm quy định kế toán trong việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho vàng miếng, dẫn đến phải hạch toán tăng và nộp bổ sung vào ngân sách nhà nước phần lợi nhuận còn lại năm 2024.

SJC cũng xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế giá trị gia tăng, kê khai thiếu thuế và phải nộp bổ sung thuế đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.

Tại Công ty CP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) và Công ty CP Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI, kết quả thanh tra cho thấy việc xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế giá trị gia tăng, dẫn đến kê khai thiếu và phải nộp bổ sung thuế.

Kết luận thanh tra đồng thời chỉ ra những bất cập trong công tác quản lý thị trường vàng.

Trong giai đoạn 2023 - 2025, Ngân hàng Nhà nước chưa cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ, được xác định là một trong những nguyên nhân khiến nguồn cung nguyên liệu hạn chế và chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới ở mức cao.

Đáng chú ý, trong khi việc nhập khẩu vàng bị hạn chế, doanh nghiệp vẫn phải mua một lượng lớn vàng nguyên liệu có nguồn gốc, xuất xứ không rõ ràng từ một số cá nhân có thu nhập không tương xứng với khối lượng, giá trị giao dịch lớn, kết luận nêu.

Thanh tra Chính phủ cho rằng các giao dịch này có dấu hiệu bất thường theo quy định về phòng, chống rửa tiền và thuộc nhóm giao dịch phải giám sát đặc biệt.

Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra Ngân hàng Nhà nước chưa có cơ sở dữ liệu đồng bộ để quản lý thị trường vàng một cách khoa học, chủ động.

Từ những tồn tại, bất cập được chỉ ra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý thị trường vàng, tách bạch phạm vi quản lý vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng.

Đồng thời, tạo điều kiện phát triển sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ trong nước, tăng cường các biện pháp ngăn chặn đầu cơ, thao túng và các hành vi gây bất ổn thị trường vàng.