1 hour ago
5
Tháp Chăm Phú Diên (xã Phú Vinh, TP. Huế) từng bị ngập sâu nhiều ngày trong trận lũ lịch sử cuối năm 2025. Gần một năm sau, di tích đã trở lại trạng thái bình thường, nhưng bài toán chống ngập lâu dài cho công trình cổ hơn 1.000 năm tuổi vẫn chưa có lời giải thống nhất. Cơ quan chức năng hiện vẫn loay hoay tìm phương án xử lý triệt để tình trạng ngập lụt cho di tích, đặc biệt vào mùa mưa bão.
Hiện nay, toàn bộ khuôn viên di tích và nhà bảo tồn tháp Chăm Phú Diên đang trong tình trạng khô ráo giữa mùa khô. Các mảng tường gạch cổ được bảo vệ dưới mái che composite cùng nhà lắp ghép với hệ vách ngăn bằng kính. Dấu vết của đợt ngập lụt lịch sử cuối năm 2025 không còn hiện hữu, nhưng nguy cơ tái ngập vào mùa mưa bão ở Huế vẫn khiến giới chuyên môn lo ngại.
Tháp Chăm Phú Diên được phát hiện ngày 18/4/2001 tại vùng cồn cát ven biển xã Phú Diên cũ, nay thuộc xã Phú Vinh. Khi được khai quật, công trình nằm sâu 5-7 m dưới các lớp cát biển và còn tương đối nguyên vẹn, được xác định có niên đại khoảng đầu thế kỷ VIII.
Với những giá trị đặc biệt về khảo cổ và kiến trúc, di tích được xếp hạng kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia cuối năm 2001. Đây được xem là một trong những phát hiện khảo cổ học quan trọng tại khu vực miền Trung đầu thế kỷ XXI.
Điểm đáng chú ý, ngôi tháp này nằm ở vị trí hết sức đặc biệt, thấp hơn mực nước biển từ 3-4 m và chỉ cách mép nước biển 120 m. Năm 2022, tháp Chăm Phú Diên được Tổ chức kỷ lục Việt Nam và Liên minh Kỷ lục Thế giới xác lập hai kỷ lục: Tháp Chăm cổ bằng gạch chìm sâu dưới cồn cát ven biển được khai quật và bảo tồn đầu tiên tại Việt Nam và đầu tiên trên thế giới.
Cuối năm 2025, mưa lớn kéo dài khiến nước lũ tràn vào di tích, bao phủ công trình trong nhiều ngày. Hình ảnh công trình nghìn năm tuổi chìm trong nước đã làm dấy lên nhiều lo ngại về ảnh hưởng đối với vật liệu gạch cổ, nền móng và môi trường bảo quản.
Những năm qua, nhiều hạng mục bảo tồn đã được triển khai tại di tích như gia cố nền móng, chống nghiêng lún, xây dựng nhà bao che, cải tạo hệ thống thoát nước, lắp đặt thiết bị phòng cháy và chống sét nhằm bảo vệ công trình trước các tác động của thời tiết.
Mới đây, Bảo tàng Lịch sử TP. Huế tổ chức lấy ý kiến chuyên gia về bảo tồn và phát huy giá trị tháp Chăm Phú Diên, cùng với đó là giải pháp chống ngập căn cơ, lâu dài. Kỹ sư Lê Văn Quảng - nguyên Phó Giám đốc Phân viện Khoa học Công nghệ Xây dựng miền Trung - đã đề xuất nghiên cứu nâng cao cao trình bảo vệ di tích, trong đó có thể xem xét kích nâng thân tháp hoặc đế tháp thêm khoảng 80-100 cm. Tuy nhiên, phương án này cần được cân nhắc kỹ lưỡng để không ảnh hưởng đến tính nguyên gốc của công trình.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa - nguyên Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin Thừa Thiên Huế - nhận định những đợt ngập gần đây là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với di tích đặc biệt nằm giữa vùng cồn cát ven biển. Theo ông, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, các cơ quan chức năng cần sớm thống nhất giải pháp chống ngập căn cơ, vừa bảo vệ an toàn cho công trình hơn 1.000 năm tuổi, đồng thời gìn giữ tối đa giá trị nguyên gốc của di sản độc nhất vô nhị này.
