Thấy gì khi người dân, doanh nghiệp ùn ùn gửi tiền vào ngân hàng?

Siết chặt hầu bao, ưu tiên giữ vốn

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước về thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2020 - 2025, đến nay, 6/9 chỉ tiêu phấn đấu đã hoàn thành.

Trong đó, tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán tại ngân hàng đạt 86,97% (vượt mục tiêu ít nhất 80%). Tỷ lệ người trưởng thành có tiết kiệm gửi tại ngân hàng trong 12 tháng qua trên tổng số người trưởng thành là 33% (vượt mục tiêu là ít nhất 25 - 30%).

Tỷ lệ người trưởng thành có tiết kiệm gửi tại ngân hàng trong 12 tháng qua trên tổng số người trưởng thành là 33%

ẢNH: NGỌC THẮNG

Thống kê mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước về tiền gửi của cá nhân và tổ chức cũng rất đáng chú ý. 

Trong tháng 9.2025, cá nhân gửi vào hệ thống ngân hàng 7,832 triệu tỉ đồng, tăng 84.000 tỉ đồng so với tháng 7.2025, tăng 10,86% so với cuối năm 2024; tổ chức kinh tế gửi vào 8,35 triệu tỉ đồng, tăng 374.000 tỉ đồng so với hồi tháng 7.2025, tăng 8,91% so với cuối năm 2024.

Trao đổi với Thanh Niên, TS Đào Lê Trang Anh, giảng viên cấp cao ngành tài chính, Đại học RMIT Việt Nam, phân tích, tỷ lệ người trưởng thành có tiết kiệm gửi tại ngân hàng như trên thể hiện người dân ngày càng chủ động giữ lại một phần thu nhập để dự phòng cho tương lai và tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức hơn. Đây là dấu hiệu tích cực nếu nhìn ở góc độ nâng cao năng lực dự trữ tài chính của từng hộ gia đình. 

Tuy nhiên, con số 33% phản ánh rõ tâm lý thận trọng hơn là sự phấn khởi trong chi tiêu hay đầu tư. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều bất ổn, căng thẳng địa chính trị tiếp tục gây áp lực lên thương mại và thị trường tài chính, nhiều người có xu hướng siết chặt hầu bao, ưu tiên giữ vốn an toàn hơn là mở rộng chi tiêu hay đầu tư rủi ro.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp cũng tăng tích trữ tiền gửi ngân hàng thay vì chi tiêu mở rộng sản xuất, kinh doanh. Theo bà Trang Anh, nguyên nhân căn bản là sức cầu nội địa và đầu tư thực tế còn yếu khiến doanh nghiệp không chắc chắn về lợi nhuận tương lai.

"Chi phí vốn và lãi suất thị trường tương đối cao trong thời gian gần đây đã làm giảm ưu thế của vay vốn cho đầu tư dài hạn. Trong bối cảnh lãi suất thực cao và rủi ro thị trường tăng, việc gửi tiền ngân hàng nhằm duy trì thanh khoản được xem là lựa chọn an toàn hơn", bà Trang Anh nói.

Cần khơi thông dòng vốn vào đầu tư, sản xuất

Số liệu thống kê mới nhất của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, tính đến tháng 12.2025, tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế là 18,6 triệu tỉ đồng, tăng 19,07% so với cuối năm 2024. Hầu hết lĩnh vực đều ghi nhận mức tăng trưởng dương, tuy nhiên tốc độ tăng có sự khác biệt đáng kể giữa các ngành.

Vấn đề cốt lõi là dòng vốn "chảy" vào ngân hàng phải được dẫn dắt hiệu quả sang khu vực sản xuất, kinh doanh

ẢNH: ĐAN THANH

Cụ thể, lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản tăng 11,01%, trong khi công nghiệp và xây dựng tăng 12,37%. Đáng chú ý, trong nhóm này, xây dựng đạt mức tăng 17,46%, cao hơn nhiều so với công nghiệp (10,09%) và cao hơn mức tăng chung của nhiều ngành khác.

Bên cạnh tín dụng "chảy" vào các lĩnh vực sản xuất, nhiều chuyên gia kinh tế bày tỏ lo ngại khi tỷ trọng tín dụng bất động sản trong tổng dư nợ tín dụng tiếp tục tăng.

TS Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển thị trường tài chính - bất động sản toàn cầu, nhìn nhận, thời gian qua, tín dụng vào bất động sản liên tục tăng "nóng", cần siết tín dụng cho vay bất động sản để giảm tỷ lệ trong tổng dư nợ xuống.

Cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cần hỗ trợ các nhà băng để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn.

Bà Trang Anh dự báo, thời gian tới, tiền gửi ngân hàng vẫn là lựa chọn ưu tiên của hộ gia đình và không ít doanh nghiệp. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi là dòng vốn "chảy" vào ngân hàng phải được dẫn dắt hiệu quả sang khu vực sản xuất, kinh doanh. 

Để khơi thông dòng vốn, chính sách tiền tệ cần được điều hành theo hướng linh hoạt, hỗ trợ có mục tiêu thay vì nới lỏng đại trà. Ví dụ, có thể ưu tiên tín dụng cho các lĩnh vực sản xuất chế biến, công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo hoặc doanh nghiệp nhỏ và vừa có dự án khả thi.

"Cốt lõi không chỉ là giảm lãi suất để kích cầu tín dụng, mà là nâng cao năng lực hấp thụ vốn của doanh nghiệp, phát triển cân bằng giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn. Một thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch, thị trường chứng khoán ổn định và cơ chế chia sẻ rủi ro hiệu quả sẽ giúp giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, tạo kênh dẫn vốn dài hạn cho nền kinh tế.

Khi đó, dòng tiền tiết kiệm sẽ được chuyển hóa hiệu quả hơn thành đầu tư, đóng góp tích cực cho mục tiêu tăng trưởng bền vững và nâng cao chất lượng tăng trưởng quốc gia", bà Trang Anh nhấn mạnh.