21 hours ago
3
Trước giờ thi tại các trung tâm sát hạch lái xe hiện nay, nhiều học viên không còn hỏi nhau mẹo chạy sa hình hay canh điểm dừng bánh như trước. Thay vào đó là những câu hỏi về cách giữ bình tĩnh, quan sát biển báo hay xử lý tình huống trên đường trường.
Theo số liệu của Cục CSGT (Bộ Công an), từ ngày 1.3.2025 đến 2.5.2026, CSGT cả nước đã tiếp nhận, tổ chức sát hạch và cấp giấy phép lái xe (GPLX) cho hơn 5,8 triệu trường hợp, gồm hơn 2,6 triệu GPLX ô tô và hơn 3,2 triệu GPLX mô tô. Tuy nhiên, cùng với quá trình siết chặt chất lượng sát hạch, tỷ lệ đỗ ở nhiều phần thi đang giảm mạnh, đặc biệt là sa hình (lái xe trong hình) và đường trường.
Đáng chú ý, tỷ lệ đạt phần thi lái xe đường trường đối với ô tô từ mức khoảng 90% ở giai đoạn mới tiếp nhận công tác quản lý nay giảm còn khoảng 69%, tức giảm tới 21%. Phần thi sa hình, mô phỏng hay lý thuyết cũng đồng loạt giảm từ 12 - 17%.
Tỷ lệ rớt tăng mạnh khiến nhiều người bất ngờ bởi thi bằng lái từng được xem là "dễ qua" nếu chăm luyện sa hình. Tuy nhiên, phía cơ quan quản lý cho rằng tỷ lệ rớt tăng không hẳn là điều tiêu cực. Bởi kỳ sát hạch hiện nay bắt đầu siết theo hướng đánh giá khả năng lái xe thực tế thay vì chỉ kiểm tra việc học thuộc bài.
Tỷ lệ thi đỗ đường trường chỉ còn 69%
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
HẾT THỜI HỌC MẸO
Theo đại diện Cục CSGT, trước đây tại một số nơi, tỷ lệ đỗ ở mức rất cao. Người học hoàn toàn có thể học tủ, học mẹo để vượt qua kỳ thi, trong khi việc đánh giá chủ yếu dựa vào ghi nhớ lý thuyết hoặc thao tác kỹ thuật trong sa hình. Không ít tài xế sau khi có bằng vẫn lúng túng khi gặp tình huống thực tế ngoài đường, thiếu kỹ năng quan sát, phản xạ chậm và đặc biệt là ý thức chấp hành luật giao thông chưa cao.
Theo phản ánh từ các doanh nghiệp vận tải được Cục CSGT ghi nhận, một số tài xế sau khi sát hạch, kể cả lái xe nâng hạng, vẫn còn hạn chế về kỹ năng xử lý tình huống, kiến thức pháp luật giao thông và văn hóa lái xe. Đó cũng là lý do sau khi tiếp nhận công tác quản lý sát hạch từ Bộ Xây dựng, lực lượng CSGT đã triển khai nhiều giải pháp nhằm siết lại chất lượng đào tạo và sát hạch. Trong đó, thay đổi rõ nhất nằm ở phần thi đường trường.
Nếu trước đây nhiều tuyến sát hạch tương đối đơn giản, ít tình huống giao thông thì hiện nay các địa phương được yêu cầu bổ sung các tuyến có nút giao, vòng xuyến, khu vực đông dân cư hoặc nhiều hệ thống báo hiệu để đánh giá toàn diện kỹ năng của người lái. Nói cách khác, chỉ học thuộc sa hình giờ không còn đủ để dễ đậu như trước.
Song song đó, quy trình sát hạch cũng được siết chặt theo hướng công khai, minh bạch hơn. Thí sinh phải bốc thăm ngẫu nhiên vị trí máy tính thi lý thuyết, mô phỏng và xe sát hạch để tránh việc đánh dấu vị trí hoặc hướng dẫn thao tác trước. Lực lượng chức năng đồng thời sử dụng máy dò kim loại, thiết bị phát hiện sóng vô tuyến để kiểm tra thí sinh trước khi vào phòng thi, qua đó hạn chế tối đa tình trạng gian lận.
Ở phần thi thực hành, đặc biệt là đường trường, sát hạch viên được yêu cầu đánh giá kỹ hơn các tình huống như tránh xe ngược chiều, nhường đường cho người đi bộ, xe ưu tiên hay xử lý các lỗi liên quan đến việc quan sát biển báo, gương chiếu hậu. Người thi giờ không còn được chấm như một học viên đang làm bài, mà gần hơn với việc đánh giá một tài xế chuẩn bị ra đường thật.
Sát hạch viên ở Tây Ninh sử dụng máy chuyên dụng để rà quét, dò tìm các thiết bị điện tử
ẢNH: VŨ CAO
ÁP LỰC LỚN NHẤT LÀ TÂM LÝ
Những thay đổi trong cách sát hạch đang tạo ra áp lực khá lớn với nhiều học viên, đặc biệt khi liên tục nghe thông tin tỷ lệ rớt tăng mạnh ở phần thi sa hình và đường trường.
Tại một trung tâm sát hạch ở TP.HCM, trước giờ thi, nhiều học viên ngồi trong xe liên tục xem lại thao tác đánh lái, cách xử lý biển báo hoặc tự nhắc nhau phải giữ bình tĩnh. Một số người vừa xuống xe đã lắc đầu tiếc nuối, hỏi ngay mình bị trừ lỗi ở đoạn nào.
Tuy nhiên, không ít học viên nhìn nhận tích cực về việc thi khó hơn trước. "Thi càng khó thì mình phải càng kỹ để hoàn thành tốt, vượt qua được thì ra đường an toàn hơn", anh Lương Văn Chương (32 tuổi, ở xã Vĩnh Lộc A, TP.HCM) chia sẻ. Theo anh Chương, việc vượt qua một kỳ sát hạch nghiêm túc sẽ giúp người lái xe tự tin và có trách nhiệm hơn khi cầm lái.
Từ góc độ đào tạo, ông Nguyễn Xuân Thực, Phó giám đốc Trung tâm Đào tạo và sát hạch lái xe Hóc Môn, cho rằng cảm giác "khớp", run khi lần đầu lái xe ngoài đường đông là điều rất phổ biến với học viên mới. Theo ông, khác biệt lớn nhất hiện nay là phần thi đường trường không còn chỉ đánh giá kỹ năng điều khiển xe mà chú trọng hơn tới khả năng áp dụng luật giao thông, quan sát biển báo và xử lý tình huống thực tế.
"Phần đường trường hiện nay sát hạch đánh giá kỹ hơn ngày trước về kỹ năng áp dụng các quy tắc giao thông, biển báo giao thông đường bộ, kỹ năng xử lý tình huống", ông Thực cho hay.
Nhiều thí sinh chưa thi xong phần sa hình đã nghe thông báo trượt
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
NÂNG CHẤT LƯỢNG NGƯỜI LÁI XE
Theo Cục CSGT, mục tiêu cuối cùng của việc siết chặt sát hạch không phải để làm khó học viên hay kéo giảm tỷ lệ đỗ, mà là nâng chất lượng người lái xe, thay đổi hành vi tham gia giao thông trong tương lai.
Trong thời gian tới, bộ đề thi lý thuyết sẽ tiếp tục được điều chỉnh theo hướng bỏ câu hỏi mẹo, tăng câu hỏi tình huống; đồng thời tăng cường sát hạch kỹ năng lái xe trên đường thực tế đối với cả mô tô lẫn ô tô.
Đối với ô tô, thời gian và quãng đường sát hạch sẽ được kéo dài hơn, bổ sung thêm nhiều tình huống giao thông thực tế để đánh giá toàn diện năng lực người lái. Song song đó, dữ liệu đào tạo và sát hạch sẽ được liên thông để giám sát chất lượng các cơ sở đào tạo. Những đơn vị có tỷ lệ học viên thi đạt thấp liên tiếp có thể bị xem xét xử lý hoặc đề xuất thu hồi giấy phép hoạt động.
Cục CSGT cũng đặt mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý "vòng đời người lái xe", liên thông lịch sử vi phạm, tai nạn và sức khỏe nhằm tạo cơ chế răn đe, giáo dục lại đối với tài xế vi phạm. Thi rớt có thể chỉ khiến một người học lại vài tháng nhưng một tài xế thiếu kỹ năng có thể để lại hậu quả cho rất nhiều người trên đường.
Tỷ lệ thi đỗ sát hạch GPLX giảm mạnh
NGUỒN: CỤC CSGT - ĐỒ HOẠ: TR. NHI
