Thí sinh đạt 28,5 điểm xét tuyển nhưng ôm mẹ khóc vì lý do này...

Sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, khi nhiều học sinh háo hức chuẩn bị hành trang bước vào giảng đường đại học thì Hoàng Nguyệt Ánh, cô học sinh người dân tộc Nùng ở xã biên giới Đắk Wil (tỉnh Lâm Đồng), lại tất tả ra rẫy làm thuê. Điểm số đủ để mở cánh cửa vào những trường đại học mơ ước, nhưng hoàn cảnh gia đình quá nghèo đang khiến giấc mơ của Ánh khép lại ngay khi vừa chạm tới.

28,5 điểm và những giọt nước mắt trong căn nhà chẳng có gì để bán

Thầy Nguyễn Viết Thanh, Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc nội trú THCS và THPT Cư Jút (tỉnh Lâm Đồng), đưa tôi đến nhà cô học trò xuất sắc. Con đường dẫn vào nhà Ánh ngoằn ngoèo giữa những rẫy hoa màu ở vùng giáp biên giới Campuchia.

Chiếc bàn ăn trở thành bàn học của chị em Hoàng Nguyệt Ánh

ẢNH: QUANG VIÊN

Đón chúng tôi trong căn nhà gỗ cũ kỹ, chật hẹp là chị Lương Thị Yên, mẹ của Ánh. Cô học trò nghèo học giỏi từ sáng sớm đã đi làm thuê tại một rẫy cà phê gần đó. Khi được hỏi về kết quả học tập của con gái, khuôn mặt người mẹ ánh lên niềm hạnh phúc. "Vui lắm chứ", chị cười hiền, nhưng nụ cười vừa nở đã vội tắt. Chị cúi đầu, giọng chùng xuống: "Nhà tôi không biết lấy đâu ra tiền cho con đi học đại học...".

Câu nói ngắn ngủi ấy như chất chứa tất cả những nhọc nhằn mà gia đình chị đã gánh chịu suốt nhiều năm qua. Hoàng Nguyệt Ánh đạt 25,75 điểm thi tốt nghiệp THPT ở tổ hợp C03 với điểm văn 7,75, toán 8 và lịch sử tròn 10 điểm. Cộng thêm 2,75 điểm ưu tiên dành cho thí sinh người dân tộc thiểu số sinh sống tại xã vùng III và học tại trường thuộc KV 1, tổng điểm xét tuyển của em lên tới 28,5 điểm, có thể đủ để xét tuyển vào nhiều ngành học của các trường đại học tốp đầu. Đó lẽ ra phải là niềm vui lớn của cả gia đình Ánh, nhưng trớ trêu thay lại trở thành nỗi lo lớn nhất.

Vợ chồng chị Yên có 3 con đều đang đi học. Người bố quanh năm đi khoan giếng thuê, công việc lúc có lúc không, nhiều chuyến phải đi xa nhà hơn 150 km. Chị Yên trước đây cũng đi làm rẫy thuê, nhưng từ ngày mắc bệnh thoái hóa cột sống, chị gần như mất sức lao động. Gánh nặng mưu sinh dồn cả lên vai người chồng, trong khi bản thân anh cũng thường xuyên đau cột sống vì công việc nặng nhọc.

Chưa hết, khoản nợ ngân hàng 200 triệu đồng vay để đầu tư trồng tiêu nhiều năm trước vẫn chưa trả được sau khi vườn tiêu chết hàng loạt, khiến gia đình gần như trắng tay. Tiền lãi ngân hàng vẫn đều đặn phải trả hằng năm, nên bữa cơm của gia đình luôn trong cảnh thiếu trước hụt sau.

Ánh cần mẫn làm việc ở rẫy cà phê giữa trời nắng nóng

ẢNH: QUANG VIÊN

Nhắc đến chuyện con gái chuẩn bị bước vào đại học, mắt chị Yên đỏ hoe. Chị kể nhiều đêm liền hai mẹ con không sao ngủ được. "Mấy đêm rồi hai mẹ con cứ ôm nhau khóc. Cháu thi điểm cao mà chưa kịp mừng thì đã lo không biết xoay xở thế nào để con có tiền nhập học". Tôi lẳng lặng vào gian bếp nhà chị Yên. Trên bếp là chiếc chảo với vài con cá nhỏ chuẩn bị cho bữa cơm trưa của 4 mẹ con.

"Nhiều năm nay, bữa cơm của mẹ con tôi chủ yếu là rau với mắm. Hôm qua vừa bắt được mấy con cá suối nên kho ăn trưa", chị Yên bùi ngùi nói. Chị bảo nếu trong nhà có thứ gì đáng giá cũng sẵn sàng bán để Ánh được đi học. Nhưng nhìn quanh căn nhà trống huơ trống hoác, chị khẽ lắc đầu: "Nhà tôi không có cái gì đáng giá một triệu đồng".

Thức đến nửa đêm học bài và giấc mơ chưa dám gọi thành tên

Theo chân chị Yên ra rẫy cà phê, giữa cái nắng gần trưa bỏng rát của vùng biên, Ánh đang cặm cụi nhổ từng bụi cỏ. Mồ hôi lấm tấm trên khuôn mặt sáng, hiền dịu và có vẻ cam chịu, nhưng em vẫn làm việc thoăn thoắt như đã quen với công việc này từ lâu.

Thấy chúng tôi đến, Ánh nở nụ cười hiền rồi nhẹ nhàng nói: "Con làm rẫy quen rồi. Lúc còn đi học, cứ nghỉ là con đi phụ bố mẹ. Giờ thi xong nên tranh thủ đi làm nhiều hơn để kiếm thêm chút tiền, đỡ cho bố mẹ được đồng nào hay đồng ấy".

Bữa trưa của 4 mẹ con Ánh chỉ có mấy con cá suối nhỏ

ẢNH: QUANG VIÊN

Điều khiến nhiều người cảm phục là thành tích học tập của cô học trò người Nùng không đến từ những lớp học thêm hay điều kiện học tập đầy đủ. Trong căn nhà nhỏ, chiếc bàn ăn cũng là nơi 3 chị em Ánh ngồi học. Ngoài giờ học ở lớp, buổi tối Ánh mới bắt đầu khoảng thời gian tự học của mình. Có những hôm em học đến 12 giờ đêm rồi sáng sớm 4 giờ đã thức dậy ôn bài. Kiến thức văn học, lịch sử, toán hay ngoại ngữ phần lớn em tự tìm hiểu qua các bài giảng miễn phí trên mạng xã hội. Chính sự cần cù ấy đã giúp cô học trò vùng biên chạm tới số điểm mà nhiều học sinh có đầy đủ điều kiện hơn cũng phải mơ ước.

Ánh cho biết đã đăng ký nguyện vọng vào Trường ĐH Khoa học xã hội - nhân văn TP.HCM và Trường ĐH Sư phạm TP.HCM. Em hy vọng sau này có công việc ổn định để phụ giúp gia đình và chăm lo cho các em. Thế nhưng khi được hỏi liệu sắp tới có nhập học hay không, cô gái lặng người rồi khẽ đáp: "Con cũng chưa biết...".

Câu nói ấy khiến ai cũng nghẹn lòng khi hiểu rằng khoảng cách từ vùng biên Đắk Wil đến TP.HCM không chỉ là hàng trăm cây số, mà còn là học phí, tiền trọ, tiền sinh hoạt và những khoản chi vượt quá khả năng của một gia đình quanh năm chỉ biết sống bằng tiền công làm thuê.

Suốt buổi trò chuyện, Ánh không một lời than trách, chỉ mong mình có cơ hội được tiếp tục học để sau này có thể thay đổi cuộc sống của gia đình. Giờ đây, điều mà em và gia đình mong đợi là những tấm lòng sẻ chia để cánh cửa đại học không khép lại. Nếu được đến giảng đường đại học, Hoàng Nguyệt Ánh tin mình sẽ cố gắng hết sức học tập để sau này giúp đỡ gia đình và tiếp thêm hy vọng cho những đứa trẻ lớn lên từ vùng đất biên cương còn nhiều gian khó.