Thị trường lao động khan hiếm nhân lực có kỹ năng AI

Đây là kết quả khảo sát về kỹ năng làm việc được thực hiện trên hơn 39.000 doanh nghiệp tại 41 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 12.193 doanh nghiệp tại 10 thị trường thuộc APME, do Tập đoàn dịch vụ nhân sự toàn cầu ManpowerGroup thực hiện.

AI tái định hình trật tự nhu cầu kỹ năng

Theo khảo sát, hai kỹ năng chuyên môn khó tuyển dụng nhất hiện nay đều liên quan trực tiếp đến AI. Đứng đầu là phát triển mô hình và ứng dụng AI với 27% doanh nghiệp cho biết gặp khó khăn khi tìm kiếm nhân sự phù hợp. Ngay sau đó là sử dụng thành thạo AI, chiếm 26%.

Các vị trí truyền thống như bán hàng và marketing (21%), kỹ thuật (21%), sản xuất và chế tạo (19%) xếp sau.

Đáng chú ý, nhóm kỹ năng công nghệ thông tin và dữ liệu truyền thống chỉ đứng thứ sáu với 18%, cho thấy sự dịch chuyển nhanh chóng trong chiến lược đầu tư nhân tài - từ nền tảng công nghệ cơ bản sang các năng lực được thúc đẩy bởi AI.

Ông François Lançon, Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông của ManpowerGroup, nhận định sự trỗi dậy của AI đang tái cấu trúc toàn diện bức tranh kỹ năng và quy trình tuyển dụng trong khu vực.

Theo ông, kỹ năng AI không còn là năng lực chuyên biệt dành cho một nhóm nhỏ chuyên gia mà đã trở thành nền tảng cạnh tranh của lực lượng lao động.

Trong bối cảnh các tổ chức đẩy mạnh ứng dụng AI, lãnh đạo doanh nghiệp buộc phải hành động đồng thời trên nhiều phương diện: hỗ trợ người lao động thích nghi với thay đổi nhanh chóng, tăng cường đào tạo kiến thức AI chuyên sâu và tái thiết kế chiến lược tuyển dụng - bao gồm tự đào tạo, tuyển mới hoặc hợp tác với đối tác để bổ sung nguồn lực.

Kỹ năng con người vẫn giữ vai trò cốt lõi

Dù AI nổi lên mạnh mẽ, khảo sát cho thấy các kỹ năng mềm mang tính nền tảng vẫn có giá trị khó thay thế. Giao tiếp, hợp tác và làm việc nhóm dẫn đầu danh sách kỹ năng mềm quan trọng nhất với 38% doanh nghiệp đánh giá cao. Tiếp theo là khả năng thích ứng và học hỏi (35%) và sự chuyên nghiệp và đạo đức nghề nghiệp (33%).

Kết quả này phản ánh thực tế rằng trong môi trường làm việc biến động nhanh, nơi công nghệ liên tục thay đổi, năng lực tương tác, linh hoạt tư duy và khả năng thích nghi vẫn là yếu tố then chốt giúp tổ chức vận hành hiệu quả.

Mức độ thiếu hụt nhân tài có sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia. Tại châu Á, Nhật Bản (84%) và Ấn Độ (82%) là hai thị trường chịu áp lực tuyển dụng nghiêm trọng nhất. UAE ghi nhận tỉ lệ thiếu hụt 76%.

Trong khi đó, Trung Quốc với 48% là thị trường có mức độ khó khăn thấp nhất không chỉ trong khu vực mà còn trên toàn cầu. Sự chênh lệch này cho thấy bối cảnh kinh tế và cấu trúc thị trường lao động tại từng quốc gia, vùng lãnh thổ có ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược chiêu mộ và phát triển nhân tài.

Tình trạng thiếu hụt nhân lực không chỉ giới hạn trong lĩnh vực công nghệ. Ngành công nghệ thông tin ghi nhận mức thiếu hụt lên tới 77%. Khu vực công, y tế và dịch vụ xã hội đạt 76%. Các nhóm ngành dịch vụ chuyên nghiệp, khoa học và kỹ thuật; xây dựng và bất động sản đều ở mức 74%, trong khi tài chính và bảo hiểm là 72%.

Điều này cho thấy tình trạng khan hiếm nhân tài mang tính cấu trúc, lan rộng trên nhiều lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế.

Doanh nghiệp tăng tốc thích ứng

Trước áp lực thiếu hụt nhân tài, 95% doanh nghiệp tại APME cho biết đang triển khai đồng thời nhiều giải pháp nhằm củng cố lực lượng lao động và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Trọng tâm chiến lược là phát triển năng lực nội bộ, với đào tạo và nâng cao kỹ năng được 30% doanh nghiệp áp dụng rộng rãi nhất. Bên cạnh đó, 22% doanh nghiệp đẩy mạnh tìm kiếm nguồn nhân tài mới và 22% lựa chọn tăng lương để thu hút, giữ chân người lao động.

Các biện pháp khác bao gồm áp dụng mô hình làm việc linh hoạt hơn (21%), linh hoạt về địa điểm làm việc (20%). Đáng chú ý, 17% doanh nghiệp cho biết đang ứng dụng tự động hóa hoặc AI nhằm giảm áp lực tuyển dụng.

Khảo sát cho thấy trong kỷ nguyên chuyển đổi số, bài toán nhân lực không còn đơn thuần là tìm kiếm đủ người, mà là tìm đúng năng lực. Khi AI trở thành động lực cốt lõi của tăng trưởng, doanh nghiệp nào chủ động đầu tư vào kỹ năng - cả kỹ năng công nghệ lẫn kỹ năng con người - sẽ có lợi thế dài hạn trong cuộc cạnh tranh nhân tài ngày càng khốc liệt.