Thu nhập 70 triệu chùn bước mua nhà Sài Gòn vì lãi vay 13%

Tôi mua nhà để ở nhưng phải gánh cùng một mức lãi vay cao như dân đầu cơ.

Vợ chồng tôi đều làm công ăn lương, tổng thu nhập khoảng 70 triệu đồng một tháng - con số nghe qua tưởng là ổn ở TP HCM. Nhưng suốt nhiều năm nay, chúng tôi vẫn ở nhà thuê. Không phải vì không muốn mua, mà vì tôi chưa dám vay nợ.

Hai năm trước, chúng tôi từng tính chuyện vay ngân hàng mua một căn hộ khoảng 3-4 tỷ đồng ở khu ven thành phố. Khi đó, lãi suất ưu đãi được quảng cáo 6,5-8 % một năm trong thời gian đầu. Tôi ngồi lập bảng tính, thấy nếu vay khoảng 2 tỷ, mỗi tháng trả cả gốc lẫn lãi tầm 25-30 triệu đồng. Căng, nhưng vẫn có thể xoay xở nếu tiết kiệm.

Chúng tôi chưa kịp quyết thì thị trường chững lại. Rồi gần đây, tôi đọc tin lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại nhiều ngân hàng quốc doanh tăng lên 13-14% sau thời gian đầu. Tôi nghe mà hụt hẫng. Với mức lãi này, khoản vay 2 tỷ có thể khiến tiền trả hàng tháng đội lên thêm cả chục triệu. Giấc mơ mua nhà của tôi vốn đã xa, giờ càng xa hơn.

Các ngân hàng đưa ra lý do tăng lãi suất vay mua nhà là để kiểm soát dòng vốn vào bất động sản khi tín dụng địa ốc năm 2025 tăng khoảng 22%, cao hơn mức 19% của toàn hệ thống. Việc tăng lãi suất cũng được xem như cách hạ nhiệt đầu cơ bất động sản, tình trạng thổi giá nhà đất. Nhưng tôi cứ băn khoăn: người bị ảnh hưởng nhiều nhất có phải là giới đầu cơ không, hay là những gia đình như chúng tôi - mua nhà chỉ để ở?

>> 'Cơn điên' khi tôi vay một tỷ mua nhà Sài Gòn dù mới đi làm

Người đầu cơ bất động sản là làm kinh doanh, họ luôn tính toán lợi nhuận, dòng tiền, khả năng tăng giá. Nếu lãi vay cao, họ có thể cân nhắc giá bán, đẩy chi phí sang người mua sau, hoặc chỉ xuống tiền khi thấy có lời đủ bù lãi. Họ có "biên độ" để xoay sở. Còn người mua ở thực thì khác. Mua nhà để ở không tạo ra lợi nhuận hàng tháng, không có dòng tiền nào bù lại lãi vay. Tiền trả nợ ngân hàng chủ yếu đến từ lương. Thế nên, lãi suất tăng thêm 5-6% một năm là áp lực trực tiếp lên bữa ăn, tiền học của con, kế hoạch sinh đẻ của các gia đình.

Bắt người ở thực cũng phải gánh cùng một mức lãi vay như người đầu tư, theo tôi, là chưa thực sự công bằng. Vì họ không có khả năng "bù đắp" bằng lợi nhuận kinh doanh. Tại sao ngân hàng không thiết kế một cơ chế linh hoạt hơn? Ví dụ, phân loại rõ người mua để ở và người mua đầu tư. Nếu người vay cam kết không bán, không cho thuê trong 5-10 năm, chỉ dùng làm nơi cư trú chính, thì được hưởng lãi suất ưu đãi ổn định hơn. Nếu vi phạm cam kết, khi chuyển nhượng hoặc cho thuê sẽ bị truy thu chênh lệch lãi, thậm chí chịu phạt cao.

Nếu không có "bộ lọc" nào, chính sách kiểm soát đầu cơ có thể vô tình làm khó người có nhu cầu thật. Tôi chỉ mong có một cơ chế phân biệt rõ ràng giữa người mua nhà để ở và người mua nhà để đầu cơ kiếm lời. Còn nếu không, với thu nhập 70 triệu một tháng, nhiều người như tôi vẫn chẳng dám mua nhà. Bởi giữa việc bỏ 15 triệu thuê nhà mỗi tháng thì khoản nợ ngân hàng 35-40 triệu hàng tháng trong 20 năm với lãi suất biến động thực sự là một quyết định đầy rủi ro.

Khải Đỗ