Tiền dưỡng già vài trăm nghìn đồng mỗi tháng từ tuổi 22

Nhiều người cười nhạo khi thấy tôi để dành tiền dưỡng già từ tuổi đôi mươi: 'Tiết kiệm vài trăm nghìn đồng thì làm được gì?'.

Tôi sinh ra trong một gia đình công chức bình thường ở Hòa Bình, nay thuộc tỉnh Phú Thọ. Gia đình tôi không có điều kiện kinh tế khá giả, cũng không có tài sản lớn để dành cho con cháu. Những gì cha mẹ trao cho tôi là sự chăm chỉ, tính tiết kiệm và ý thức phải tự đứng trên đôi chân của mình. Có lẽ vì thế mà ngay từ khi còn là sinh viên, tôi đã luôn nghĩ rằng cuộc sống không chỉ có hôm nay mà còn có cả những năm tháng phía trước, khi sức khỏe không còn dồi dào và khả năng lao động dần giảm đi.

Tôi vẫn nhớ rất rõ cảm giác của mình khi nhận tháng lương đầu tiên sau khi tốt nghiệp đại học. Trong khi nhiều bạn bè háo hức lên kế hoạch mua sắm những món đồ yêu thích sau nhiều năm đi học thiếu thốn, tôi lại tự hỏi bản thân: "Nếu một ngày mình già đi, ốm đau, không còn đủ sức làm việc thì sẽ sống bằng gì?". Khi ấy, không ít người cho rằng tôi lo xa, thậm chí có phần bi quan. Nhưng với tôi, đó là sự chuẩn bị cần thiết cho một tương lai chắc chắn sẽ đến.

Ngày mới ra trường, 22 tuổi, lương của tôi không cao. Sau khi trả tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại và hỗ trợ gia đình, số tiền còn lại chẳng đáng là bao. Nhưng tôi vẫn cố gắng dành ra một khoản nhỏ mỗi tháng, có tháng chỉ vài trăm nghìn đồng, có tháng được một triệu đồng để dưỡng già. Điều quan trọng không nằm ở số tiền mà là thói quen. Tôi luôn coi khoản tiền ấy là "tiền của tương lai", không phải "tiền nhàn rỗi".

Nhiều người cười và nói: "Tiết kiệm vài trăm nghìn thì làm được gì?". Nhưng sau nhiều năm, tôi nhận ra giá trị lớn nhất của việc tiết kiệm không phải là số tiền, mà là năng lực tự kiểm soát bản thân. Người có thể trì hoãn những nhu cầu không cần thiết hôm nay thường sẽ có nhiều cơ hội sống an tâm hơn trong tương lai.

Lương hưu là một trụ cột an sinh vô cùng quan trọng. Nhưng nếu chỉ trông chờ vào lương hưu thì chưa đủ. Chi phí cuộc sống luôn thay đổi. Chi phí y tế ngày càng tăng. Tuổi thọ của người Việt ngày càng cao. Điều đó đồng nghĩa với việc thời gian sống sau nghỉ hưu sẽ dài hơn trước. Nếu một người nghỉ hưu ở tuổi 60 và sống đến 85 tuổi, họ sẽ cần nguồn tài chính cho khoảng 25 năm tiếp theo. Đó là quãng thời gian không hề ngắn.

Vì vậy, ngoài lương hưu, tôi luôn xác định phải có thêm một khoản tiết kiệm riêng. Khoản tiền ấy có thể không biến tôi thành người giàu. Nhưng nó giúp tôi có thêm lựa chọn. Khi sức khỏe giảm sút, tôi không phải quá lo lắng. Khi cần điều trị bệnh, tôi không phải phụ thuộc hoàn toàn vào người khác. Khi muốn đi du lịch hay theo đuổi một sở thích tuổi già, tôi vẫn có khả năng thực hiện. Đó chính là sự tự do.

>> Tôi để tiền vào viện dưỡng lão thay vì chờ con báo hiếu

Nhiều năm công tác sau này càng khiến suy nghĩ ấy trở nên rõ ràng hơn. Trong công việc và cuộc sống, tôi đã gặp những người nghỉ hưu với tâm thế rất thanh thản vì có khoản tích lũy riêng bên cạnh lương hưu; nhưng cũng gặp không ít người phải chật vật xoay xở từng khoản chi phí y tế, phải phụ thuộc vào con cháu khi tuổi cao sức yếu. Khoảng cách giữa hai hoàn cảnh ấy đôi khi không nằm ở mức thu nhập lúc còn trẻ, mà nằm ở việc họ có chuẩn bị cho tuổi già của mình hay không?

Tôi cho rằng khoản đầu tư hiệu quả nhất của mỗi người không phải lúc nào cũng là bất động sản, chứng khoán hay những tài sản sinh lời khác. Đó có thể đơn giản là thói quen tiết kiệm đều đặn, tham gia đầy đủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và duy trì một lối sống lành mạnh. Những khoản tích lũy nhỏ được thực hiện từ tuổi trẻ, cộng với sức mạnh của thời gian, sẽ tạo nên một "quỹ an tâm" vô cùng quý giá khi bước vào tuổi xế chiều.

Đến hôm nay, khi đã trải qua nhiều năm làm việc và chứng kiến không ít thăng trầm của cuộc sống, tôi càng tin rằng suy nghĩ về tuổi già ngay từ khi mới bắt đầu đi làm là một trong những quyết định đúng đắn nhất mà tuổi trẻ có thể dành cho chính mình. Bởi chuẩn bị cho tuổi già không phải để sống trong lo lắng, mà để có quyền được già đi trong sự chủ động, giữ được phẩm giá, sự độc lập và giảm bớt gánh nặng cho những người thân yêu.

Một sai lầm phổ biến của nhiều người là cho rằng tuổi già còn rất xa. Người 20 tuổi thường nghĩ tuổi già thuộc về người 60 tuổi. Nhưng thực tế không như vậy. Tuổi già không bắt đầu khi chúng ta nhận quyết định nghỉ hưu. Tuổi già bắt đầu từ những lựa chọn được thực hiện từ rất sớm. Một người 60 tuổi có thể vẫn khỏe mạnh, tự chủ và vui vẻ. Nhưng cũng có người mới ngoài 50 tuổi đã phải vật lộn với bệnh tật, nợ nần và áp lực kinh tế. Khác biệt nằm ở quá trình chuẩn bị, càng sớm càng tốt.

Vũ Thị Minh Huyền