Tìm thấy tranh quý bị phát xít cướp trong nhà tướng SS

Bức tranh là một phần của bộ sưu tập Goudstikker nổi tiếng thế giới

Ảnh: AFP

Theo AFP, "thám tử nghệ thuật" lừng danh người Hà Lan Arthur Brand vừa khiến dư luận chấn động khi công bố tìm thấy bức họa "Chân dung một cô gái trẻ" của danh họa Toon Kelder. Điều đáng nói, bức tranh quý này vốn bị phát xít Đức cướp bóc trong Thế chiến II, nay lại được phát hiện ngay trong nhà của gia đình Hendrik Seyffardt, một trong những cộng tác viên cấp cao nhất của Đức Quốc xã tại Hà Lan.

Vụ việc được đưa ra ánh sáng sau khi một người đàn ông bí mật tiếp cận Arthur Brand. Người này bàng hoàng nhận ra mình là hậu duệ của Seyffardt và gia đình bấy lâu nay đã trưng bày những tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp.

Theo lời kể, bức tranh được treo kín đáo tại hành lang nhà cháu gái của vị tướng SS quá cố suốt nhiều thập niên kèm theo lời dặn đầy ám ảnh: "Đây là đồ cướp từ người Do Thái, không thể bán và đừng nói với ai".

Arthur Brand, người được mệnh danh là "Indiana Jones của thế giới nghệ thuật", trực tiếp thẩm định và tìm thấy ký hiệu lưu trữ của bộ sưu tập Goudstikker ở mặt sau bức tranh, cùng số hiệu 92 được khắc trên khung.

Đối chiếu với kho lưu trữ từ cuộc đấu giá năm 1940, thời điểm Hermann Goering (quan chức cấp cao phát xít Đức) cưỡng đoạt bộ sưu tập của nhà buôn tranh Do Thái Jacques Goudstikker, mọi dữ liệu hoàn toàn trùng khớp.

Chủ sở hữu hiện tại của bức tranh, một phụ nữ lớn tuổi trong gia đình Seyffardt, cho biết bà nhận lại tác phẩm từ mẹ mình và hoàn toàn không biết về nguồn gốc tội lỗi của nó. Một số thành viên trong gia đình đã bày tỏ sự xấu hổ và mong muốn được hoàn trả bức tranh cho những người thừa kế hợp pháp của Goudstikker.

Số phận tranh quý trước rào cản pháp lý

Dù bằng chứng đã rõ ràng, nhưng các nhà chức trách Hà Lan đang đối mặt với bài toán pháp lý nan giải. Cảnh sát không thể can thiệp do vụ trộm đã quá thời hạn truy tố, trong khi Ủy ban Phục hồi Hà Lan cũng không có quyền lực cưỡng chế các cá nhân tư nhân trả lại tài sản.

Việc công khai danh tính bức họa được xem là nỗ lực cuối cùng của gia đình và nhà điều tra Arthur Brand nhằm gây áp lực dư luận, buộc công lý phải được thực thi. 

"Tôi đã thu hồi nhiều tác phẩm quý cho Bảo tàng Louvre hay Bộ sưu tập Hoàng gia, nhưng việc tìm thấy báu vật Goudstikker trong nhà một tướng Waffen-SS thực sự là phát hiện kỳ lạ nhất trong sự nghiệp của tôi", ông Brand nhấn mạnh.

Vụ phát hiện này một lần nữa gợi nhắc về những vết sẹo của lịch sử và cuộc hành trình gian nan đòi lại công lý cho các nạn nhân bị phát xít Đức cướp bóc tài sản năm xưa.