Tin tức thế giới 12-5: Cuba tinh giản bộ máy nhà nước; Lệnh ngừng bắn với Iran 'đang thoi thóp'

Ông Andriy Yermak chính thức là nghi phạm điều tra tham nhũng

Theo Hãng tin Reuters, ngày 11-5 (giờ địa phương), cơ quan chống tham nhũng Ukraine đã đưa ông Andriy Yermak, cựu chánh văn phòng Tổng thống Volodymyr Zelensky, vào diện nghi phạm trong một vụ điều tra tham nhũng quy mô lớn. 

Theo tuyên bố, ông Yermak bị nghi tham gia một nhóm tội phạm rửa tiền khoảng 10,5 triệu USD thông qua một dự án nhà ở cao cấp ở ngoại ô Kiev. 

Các cơ quan này không nêu đích danh ông Yermak - đúng theo quy định pháp luật Ukraine - nhưng truyền thông địa phương đã xác định danh tính ông. Một cựu phó thủ tướng và là cộng sự thân cận của ông Zelensky cũng bị truy tố trong cùng vụ án.

Ông Yermak từng được xem là nhân vật quyền lực thứ hai Ukraine, có ảnh hưởng vượt xa cương vị không qua bầu cử của mình. Ông thường xuyên xuất hiện bên cạnh tổng thống tại các sự kiện công khai, đồng thời là trưởng đoàn đàm phán hòa bình của Kiev với Nga. 

Nhiều bên tại Ukraine đã khẳng định hầu hết đề xuất đều phải qua tay ông Yermak trước khi đến tay ông Zelensky.

Việc ông Yermak chính thức được liệt vào danh sách nghi phạm tham nhũng được dự báo sẽ gia tăng sức ép lên văn phòng của ông Zelensky trong thời gian tới.

Cuba lên kế hoạch tinh giản bộ máy hành chính nhà nước

Chính phủ Cuba ngày 11-5 thông báo sẽ tiến hành tinh giản bộ máy hành chính nhà nước thông qua việc giảm số lượng bộ và cơ quan trung ương từ 27 hiện nay xuống còn 21.

Phát biểu trong phiên họp thường kỳ của Chính phủ Cuba, Thủ tướng Manuel Marrero nhấn mạnh trong tình hình hiện nay, Cuba không thể có “quá nhiều bộ máy quan liêu”, đồng thời nêu bật sự cần thiết của công tác tái tổ chức các cơ quan trung ương nhằm tạo ra những cấu trúc gọn nhẹ hơn, hiệu quả hơn và năng động hơn, cho phép quản lý chính phủ một cách năng động hơn.

Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại La Habana, Trưởng khoa luật thuộc Đại học La Habana - ông Andry Matilla Correa - cho biết dự luật về tinh gọn bộ máy hành chính sẽ được Quốc hội chính quyền nhân dân Cuba thông qua trong tháng 7-2026. Văn bản pháp lý mới sẽ tái cấu trúc các bộ và cơ quan trung ương.

Ông Zelensky tố Nga không định chấm dứt chiến tranh

Ngày 11-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tố Nga không hề có ý định kết thúc chiến sự, đồng thời tuyên bố Kiev đang chuẩn bị đối phó với những đợt tấn công mới.

Phát biểu được đưa ra đúng lúc lệnh ngừng bắn ngắn hạn giữa hai nước sắp kết thúc, trong bối cảnh hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận. Trước đó hai ngày, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng phát tín hiệu rằng xung đột sắp đi đến hồi kết.

"Hôm nay không có sự yên lặng nào trên chiến tuyến. Nga không có ý định kết thúc cuộc chiến này. Đáng tiếc, chúng tôi đang phải chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới. Nhưng hòa bình phải đến và đó là điều chúng tôi đang hướng tới", ông Zelensky khẳng định trong thông điệp hằng đêm.

Ngày 11-5, Bộ Quốc phòng Nga tố cáo Ukraine đã vi phạm lệnh ngừng bắn 23.802 lần từ khi lệnh này có hiệu lực hôm 8-5. Cùng ngày, Bộ Tổng tham mưu Ukraine tuyên bố đã ghi nhận 180 vụ đụng độ chỉ trong 24 giờ trước đó, cùng 38 đợt tấn công mới từ phía Nga.

Hai nước chưa bình luận về cáo buộc của đối phương.

Nga hạ gần 1% dự báo tăng trưởng kinh tế 2026

Ngày 11-5, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết nước này vừa cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế cho năm 2026 và ba năm tiếp theo.

Theo dự báo mới của Bộ Kinh tế Nga, tăng trưởng GDP năm 2026 bị hạ từ 1,3% xuống còn 0,4%, năm 2027 từ 2,8% xuống 1,4%, và dự kiến đạt 2,4% vào năm 2029. 

Ông Novak cho rằng đà giảm tốc là điều đã được tiên liệu sau giai đoạn tăng trưởng mạnh 2023 - 2024, thời kỳ mà nhiều nhà phân tích cho rằng được thúc đẩy bởi chi tiêu quân sự phục vụ cuộc chiến ở Ukraine.

"Vận động kinh tế mang tính chu kỳ. Sau giai đoạn tăng trưởng cao luôn có sự điều chỉnh, thường đi kèm với chuyển đổi cấu trúc. Đây là một giai đoạn bình thường", ông Novak nói, đồng thời nhấn mạnh nền kinh tế đang vận hành trong môi trường "chịu sức ép trừng phạt chưa từng có".

Nền kinh tế 3.000 tỉ USD của Nga đã giảm 0,3% trong quý 1, lần suy giảm theo quý đầu tiên kể từ đầu năm 2023, sau các đợt tăng thuế đầu năm và việc dầu Nga bị bán với mức chiết khấu sâu vì các lệnh trừng phạt phương Tây.

Ông Trump: Lệnh ngừng bắn với Iran "đang thoi thóp"

Ngày 11-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đang "trên giường bệnh". Tuyên bố được đưa ra sau khi phản hồi của Tehran đối với đề xuất chấm dứt chiến sự của Washington cho thấy hai bên vẫn còn cách xa nhau ở nhiều vấn đề.

"Tôi cho rằng nó đang yếu nhất ngay lúc này, sau khi đọc cái thứ rác rưởi họ gửi cho chúng tôi. Tôi thậm chí còn không đọc hết", ông Trump nói, lặp lại đe dọa chấm dứt lệnh ngừng bắn vốn có hiệu lực từ ngày 7-4.

Phía Tehran nhanh chóng bảo vệ lập trường của mình. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố: "Yêu cầu của chúng tôi là chính đáng". 

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Ghalibaf cũng khẳng định các lực lượng vũ trang Iran sẵn sàng đáp trả quyết liệt bất kỳ "hành vi xâm lược".

Bế tắc trên bàn đàm phán tiếp tục khiến eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa, đẩy giá dầu Brent tăng 3% lên hơn 104 USD/thùng ngày 11-5.

Ông Trump sẽ bàn với ông Tập chuyện bán vũ khí cho Đài Loan

Ngày 11-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan trong chuyến thăm Bắc Kinh tuần này.

Tổng thống Mỹ chia sẻ với phóng viên tại Nhà Trắng: "Tôi sẽ có cuộc thảo luận đó với Chủ tịch Tập. Chủ tịch Tập muốn chúng tôi không (bán vũ khí cho Đài Loan) và tôi sẽ trao đổi về việc này. Đó là một trong nhiều vấn đề tôi sẽ bàn tới".

Ông Trump cũng nhấn mạnh quan điểm căng thẳng liên quan tới hòn đảo này sẽ không bùng phát trong nhiệm kỳ của ông. 

"Tôi không nghĩ điều đó sẽ xảy ra. Tôi nghĩ chúng ta sẽ ổn. Tôi có quan hệ rất tốt với Chủ tịch Tập. Ông ấy biết tôi không muốn điều đó xảy ra", ông Trump nói, song không đi vào chi tiết.

Ông Trump sẽ đến Bắc Kinh ngày 13-5, bắt đầu chuyến công du Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ của mình. 

Tháp tùng cùng ông sẽ có lãnh đạo cấp cao một loạt công ty lớn, như các ông bà Tim Cook (Apple), Dina Powell McCormick (Meta), Elon Musk (Tesla, SpaceX), Cristiano Amon (Qualcomm)...

Thủ tướng Anh đối mặt sức ép từ chức ngày càng lớn

Ngày 11-5, Thủ tướng Anh Keir Starmer đối mặt làn sóng yêu cầu từ chức mới sau khi 4 trợ lý cấp bộ trưởng từ chức và hơn 70 nghị sĩ Đảng Lao động công khai yêu cầu ông rời ghế.

Theo báo The Times, Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood cùng một số bộ trưởng đã yêu cầu thủ tướng cân nhắc đưa ra lộ trình từ chức, trong bối cảnh Đảng Lao động vừa hứng chịu một trong những thất bại nặng nề nhất tại bầu cử địa phương tuần qua.

Bốn trợ lý cấp bộ trưởng cho biết họ tin ông Starmer (63 tuổi) không phải là người dẫn dắt đảng vào kỳ tổng tuyển cử năm 2029.

"Rõ ràng thủ tướng đã mất uy tín không chỉ trong Đảng Lao động ở Quốc hội mà còn trên toàn quốc và ông ấy sẽ không thể lấy lại sự ủng hộ đó", ông Tom Rutland, trợ lý cấp bộ trưởng về môi trường, viết trong thư từ chức. 

Phát biểu trước những người ủng hộ ở London, ông Starmer khẩn thiết kêu gọi Đảng Lao động và cử tri sát cánh, tránh một cuộc đua giành quyền lãnh đạo mà theo ông "chỉ mang lại hỗn loạn".

Ông Starmer thừa nhận: "Tôi biết tôi có những người hoài nghi và tôi biết tôi cần chứng minh họ sai. Và tôi sẽ làm điều đó".

Tuy nhiên, bài phát biểu được đánh giá khó lòng xoa dịu được làn sóng bất mãn.