Tội danh cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị đề nghị truy tố có khung hình phạt thế nào?

Bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, được xác định có trách nhiệm trong những sai phạm xảy ra tại Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2.

Đề nghị truy tố bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã đề nghị truy tố 10 bị can liên quan đến những sai phạm tại 2 dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 và Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2.

Trong đó, bà Nguyễn Thị Kim Tiến (66 tuổi, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế) bị đề nghị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Theo kết luận điều tra, quá trình thực hiện 2 dự án, khi tổ chức lựa chọn nhà thầu 10 gói thầu xây lắp nêu trên, các nhà thầu đã liên hệ với cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến hoặc ông Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế) trao đổi, nhờ giúp đỡ để được thực hiện gói thầu.

Trong đó, đối với các nhà thầu liên hệ và được bà Tiến giúp đỡ, cựu Bộ trưởng sẽ trao đổi để các nhà thầu trực tiếp làm việc, trao đổi, thống nhất với Thắng để được thực hiện gói thầu. Còn các nhà thầu liên hệ trực tiếp với ông Thắng, bị can này sẽ báo cáo, xin ý kiến bà Tiến.

Sau khi bà Tiến đồng ý, Thắng sẽ trao đổi, thống nhất để các nhà thầu này được thực hiện gói thầu.

Cơ quan điều tra cáo buộc, bị can Thắng chỉ đạo Trần Văn Sinh (cựu Phó giám đốc Ban) trao đổi, thống nhất, phối hợp với các nhà thầu xây lắp và các nhà thầu tư vấn lập hồ sơ mời thầu, phân tích đánh giá hồ sơ dự thầu đáp ứng điều kiện các nhà thầu xây lắp được trúng thầu như đã thỏa thuận, thống nhất.

Khi trao đổi với các nhà thầu, Thắng đã thỏa thuận, thống nhất với các nhà thầu về việc tạo điều kiện để các nhà thầu được trúng thầu.

Khi thực hiện các gói thầu của 2 dự án, sau khi được tạm ứng, thanh toán, các nhà thầu chi cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương ứng với 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế.

Theo đó, các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp của 2 dự án đã đưa trực tiếp cho Nguyễn Chiến Thắng tổng số tiền hơn 88 tỷ đồng.

Đến tháng 9/2017, sau khi ông Thắng nghỉ hưu, Nguyễn Hữu Tuấn làm Phó giám đốc phụ trách (sau đó làm Giám đốc), Tuấn tiếp tục nhận số tiền tương ứng với 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế của các nhà thầu thực hiện 2 dự án.

Tuy nhiên, do 2 dự án khó khăn trong việc triển khai, Tuấn mới chỉ nhận được tổng hơn 12 tỷ đồng từ 3 nhà thầu.

Theo kết luận điều tra, các bị can Nguyễn Chiến Thắng, Nguyễn Thị Kim Tiến, Nguyễn Kim Trung, Nguyễn Hữu Tuấn và Trần Văn Sinh có sai phạm xuyên suốt, gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước hơn 803 tỷ đồng.

Cũng theo kết luận, bà Nguyễn Thị Kim Tiến khai đã nhiều lần nhận tiền, tổng 2,5 tỷ đồng từ ông Nguyễn Chiến Thắng. Ngoài ra, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế còn khai có một lần nhận 5 tỷ đồng từ Nguyễn Hữu Tuấn.

Tội danh bà Nguyễn Thị Kim Tiến bị đề nghị truy tố có gì đặc biệt?

Trao đổi với PV Dân Việt, Tiến sĩ luật Đặng Văn Cường cho biết, việc cựu lãnh đạo Bộ Y tế và nhiều cán bộ bị xử lý về lãng phí trong việc xây dựng hai bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2 là điều đáng tiếc.

Theo kết luận của cơ quan điều tra, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế và một số cán bộ đã gây thiệt hại hơn 800 tỷ đồng cho Nhà nước là hành vi có dấu hiệu của tội Vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí nên cơ quan điều tra đã đề nghị nghị Viện kiểm soát truy tố đối với các bị can này là đúng quy định pháp luật.

2 bệnh viện được xây dựng với quy mô và chi phí đầu tư rất lớn nhưng không được đưa vào hoạt động, trong khi đó cơ sở Hà Nội vẫn trong tình trạng quá tải đã gây bức xúc trong dư luận xã hội nên việc xem xét xử lý là cần thiết.

Trong những vụ án như thế này, có hai vấn đề quan trọng cần phải được làm rõ đó là hành vi vi phạm về quản lý tài sản Nhà nước và hậu quả thiệt hại.

Hành vi phải được xác định là vi phạm về quản lý và hậu quả thiệt hại có quan hệ nhân quả, có tính tất yếu do hành vi vi phạm gây ra.

Chủ thể của tội danh này rất đặc biệt, là người có chức vụ quyền hạn nhưng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật với lỗi cố ý, gây hậu quả thiệt hại co tài sản Nhà nước.

Ông Cường cho biết, theo quy định của Bộ luật hình sự, hành vi vi phạm chế độ quản lý, sử dụng tài sản, gây thất thoát, lãng phí từ 100 triệu đồng hoặc dưới sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 219 (tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí).

Tiến sĩ luật Đặng Văn Cường. Ảnh: NVCC.

Trong khi đó, khoản 3 Điều 219 quy định, người nào được giao quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước mà vi phạm chế độ quản lý, sử dụng tài sản, gây thất thoát, lãng phí từ 1 tỷ đồng trở lên sẽ bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm. Đây là khung hình phạt cao nhất của tội danh.

Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Như vậy, pháp luật quy định hành vi gây thất thoát lãng phí từ 1 tỷ đồng trở lên, người thực hiện hành vi phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất của tội danh này với mức hình phạt tù từ 10 năm đến 20 năm tù (đây cũng là khung hình phạt bà Nguyễn Thị Kim Tiến đang bị đề nghị truy tố).

Trong trường hợp người phạm tội có nhiều tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả, có thành tích xuất sắc trong quá trình học tập làm việc, gia đình có công với cách mạng...thì có thể được xem xét giảm nhẹ hình phạt.

Việc quyết định hình phạt chỉ đặt ra khi tòa án quyết định giải quyết vụ án xác định bị cáo có tội và hình phạt phải tương xứng với tính chất mức độ hành vi vi phạm phạm tội, nhân thân người phạm tội và các tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, phù hợp với vai trò của bị cáo phạm, phù hợp với chính sách pháp luật Việt Nam tại thời điểm áp dụng

Ông Cường nói thêm, đây là một trong các vụ án đầu tiên ở Việt Nam xử lý đối với hành vi lãng phí tài sản công. Mặc dù người phạm tội không phải là người có hành vi chiếm đoạt tài sản, biến tài sản của công thành của tư nhưng hành vi gây lãng phí dẫn đến mất mát, thiệt hại, thất thoát tài sản của Nhà nước.

Bởi vậy, việc xử lý những vụ án như thế này thể hiện tính răn đe mạnh mẽ đối với những người có chức vụ quyền hạn khi được giao quản lý tài sản Nhà nước nhưng không tuân thủ các quy định về chế độ, tiêu chuẩn, định mức phải không tuân thủ các quy tắc trong việc sử dụng, quản lý, bảo quản tài sản dẫn đến thất thoát, lãng phí, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước và nền kinh tế.