TP.HCM sắp có 'xe buýt kiểu taxi công nghệ': Đặt qua app, chạy linh hoạt?

Chia sẻ với Báo Thanh Niên (4.2025), PGS.TS Vũ Anh Tuấn cho rằng yếu tố quyết định sức hút của giao thông công cộng là thời gian di chuyển "từ cửa đến cửa". Do đó, bài toán kết nối "first mile – last mile" cần được giải quyết bằng mạng lưới kết nối đầu cuối đa phương thức.

Thực tế, đây cũng là một trong những điểm nghẽn khiến tỷ lệ người dân sử dụng vận tải công cộng tại TP.HCM vẫn còn thấp. Theo Sở Xây dựng TP.HCM, năm 2025, vận tải hành khách công cộng mới chỉ đáp ứng khoảng 7% nhu cầu đi lại.

Nguyên nhân là khả năng tiếp cận còn hạn chế, đặc biệt ở các khu dân cư phân tán, đường nhỏ hoặc các khu đô thị mới chưa kết nối thuận tiện với metro và các tuyến buýt trục chính. Bên cạnh đó, khoảng cách đi bộ xa, thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều cũng làm giảm nhu cầu sử dụng phương tiện công cộng.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, năm 2025, vận tải hành khách công cộng mới chỉ đáp ứng khoảng 7% nhu cầu đi lại

ẢNH: SẦM ÁNH

Theo đề xuất, dịch vụ DRT sử dụng các phương tiện xe buýt hiện có, sức chứa nhỏ và được tổ chức linh hoạt theo khung giờ

ẢNH: SẦM ÁNH

Từ thực tế đó, Sở Xây dựng TP.HCM đang đề xuất triển khai mô hình vận tải theo nhu cầu (Demand Responsive Transport - DRT) nhằm tăng tính linh hoạt và cải thiện kết nối đầu cuối cho giao thông công cộng. Mô hình này đã và đang triển khai thành công ở các nước như Hàn Quốc, Nhật Bản...

Theo đề xuất, dịch vụ DRT sử dụng các phương tiện xe buýt hiện có, sức chứa nhỏ và được tổ chức linh hoạt theo khung giờ. Vào giờ cao điểm, xe vận hành theo tuyển và điểm dừng cố định tương tự xe buýt truyền thống nhằm đảm bảo năng lực thông hành. Trong giờ thấp điểm, xe sẽ vận hành theo nhu cầu thực tế của hành khách thông qua ứng dụng công nghệ. Mô hình này có cách vận hành tương tự taxi công nghệ nhưng theo tuyến đăng ký sẵn và phục vụ nhiều hành khách cùng lúc.

Giai đoạn đầu, TP.HCM dự kiến thí điểm tại một số khu vực có nhu cầu đi lại cao nhưng mạng lưới vận tải công cộng còn hạn chế, đồng thời có khả năng kết nối với metro số 1 như khu vực ga Suối Tiên và một số quận trung tâm. Loại hình này dự kiến có giá vé tương đương xe buýt hiện nay và được hỗ trợ chi phí trong giai đoạn thí điểm để khuyến khích người dân sử dụng.