Trái cây giá rẻ vẫn ế, vì sao?

Mùa trái cây năm nay nguồn cung vẫn dồi dào và giá bán giảm đáng kể so với ngày thường. Tuy nhiên, nghịch lý là dù nhiều loại trái cây được bán với mức giá rất thấp, sức mua trên thị trường vẫn chưa khởi sắc như kỳ vọng.

Giá rẻ nhưng sức mua giảm

Khảo sát của phóng viên Báo Người Lao Động tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức (TP HCM) những ngày này, nhiều thương nhân cho biết lượng khách đến lấy hàng giảm so với mọi năm nên sạp chỉ nhập hàng cầm chừng để tránh tồn đọng. Những loại trái cây đang vào chính vụ như vải, mận, sầu riêng, xoài... đều có giá thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ.

Nỗi lo về chất lượng và xuất khẩu gặp khó khiến giá sầu riêng giảm sâu

Tại các điểm bán lẻ trên địa bàn TP HCM, không khó để tìm thấy nhiều loại trái cây có giá dưới 20.000 đồng/kg, như: mận được bán phổ biến từ 10.000 - 15.000 đồng/kg, vải dao động 30.000 - 40.000 đồng/kg. Những mặt hàng vốn thuộc nhóm giá cao cũng giảm sâu, như xoài cát Hòa Lộc chỉ còn khoảng 20.000 - 40.000 đồng/kg; mít đỏ tách múi khoảng 35.000 đồng/kg, mít vàng khoảng 25.000 đồng/kg. Đáng chú ý nhất là sầu riêng từng cả trăm ngàn, thậm chí hơn 200.000 đồng/kg nhưng hiện chỉ còn khoảng 40.000 - 70.000 đồng/kg.

Dù giá bán giảm mạnh, các quầy hàng trái cây vẫn chưa thu hút được lượng khách tương xứng. Chị Nguyễn Hồng Loan (ngụ phường Cầu Kiệu, TP HCM) cho biết dù thấy nhiều nơi bán trái cây giá rẻ nhưng chị không dám mua nhiều, chỉ chọn mua một ít ở những nơi quen, có nguồn gốc rõ ràng "cho yên tâm".

Theo ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), sản lượng trái cây của Việt Nam những năm gần đây liên tục tăng, có nhiều loại ghi nhận mức tăng tới 30%-40%. Với đặc tính là hàng tươi sống, thời gian bảo quản ngắn, trái cây càng dễ rơi vào tình trạng mất giá khi thị trường dư cung.

Theo ông Mười, ngoài việc người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, yếu tố khiến sức mua suy giảm còn đến từ lo ngại về chất lượng và an toàn thực phẩm, nhất là sau thông tin sầu riêng nhiễm cadimi không xuất khẩu được. "Khi thiếu niềm tin, dù giá rẻ thì người tiêu dùng cũng không mua" - ông Mười nhấn mạnh.

Từ thực tế này, ông cho rằng cả người sản xuất lẫn đơn vị kinh doanh đều phải thay đổi để lấy lại niềm tin của người tiêu dùng. Cụ thể, cần siết chặt quản lý chất lượng và minh bạch an toàn thực phẩm đối với hàng nội địa giống như hàng xuất khẩu để người dân yên tâm hơn. "Nhiều cửa hàng thực phẩm sạch trong nước thậm chí có giá bán còn cao hơn xuất khẩu. Khi yêu cầu về tiêu chuẩn và kiểm nghiệm càng cao thì giá cả sẽ tăng tương ứng" - ông nói.

Tăng khuyến mãi, siết chất lượng

Trong bối cảnh giá trái cây và sức mua đều giảm, đại diện Saigon Co.op cho biết từ ngày 28-5 đến 3-6, hệ thống Co.opmart và Co.opXtra sẽ triển khai chương trình "Lễ hội Trái cây", giảm giá khoảng 20% cho nhiều mặt hàng như vải, mận hậu, thanh long, sầu riêng… để kích cầu. Đặc biệt, công tác kiểm soát chất lượng sẽ được siêu thị thực hiện qua nhiều lớp, từ giám sát nhà cung cấp tại vùng trồng, đánh giá ngoại quan khi nhập hàng, kiểm tra tại điểm bán đến tăng cường xét nghiệm nội bộ hoặc phối hợp với các trung tâm kiểm nghiệm nhằm củng cố niềm tin người tiêu dùng.

Theo ông Đinh Quang Khôi, Giám đốc Marketing hệ thống MM Mega Market, người tiêu dùng hiện nay rất lo ngại về thông tin sầu riêng nhiễm cadimi không đủ điều kiện xuất khẩu có thể được tiêu thụ trong nước với giá rẻ. Vì vậy, khi MM Mega Market phối hợp với chính quyền TP Cần Thơ triển khai chương trình hỗ trợ tiêu thụ sầu riêng, toàn bộ sản phẩm sẽ phải tuân thủ đầy đủ quy trình kiểm soát chất lượng. Bên cạnh đó, siêu thị còn yêu cầu nhà cung cấp tham gia chương trình "Tick xanh trách nhiệm" nhằm nâng cao trách nhiệm trong chuỗi cung ứng.

Theo ông Khôi, sầu riêng tại Cần Thơ đang gặp khó khăn về đầu ra nên siêu thị sẽ làm việc trực tiếp với nông dân và hợp tác xã để xây dựng mức giá phù hợp, kích thích tiêu dùng. Hệ thống sẽ thu mua số lượng lớn và tiến hành phân phối trên phạm vi toàn quốc, đồng thời ưu tiên trưng bày ở vị trí thuận lợi để thu hút khách hàng. "Chương trình này không đặt nặng mục tiêu lợi nhuận mà chủ yếu nhằm hỗ trợ nông dân tiêu thụ sản phẩm" - ông Khôi nhấn mạnh.

Trong khi đó, đại diện Bách Hóa Xanh cho biết sức mua trái cây nội địa đang có dấu hiệu cải thiện, hiện sản lượng tiêu thụ đang tăng khoảng 19% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu giải nhiệt trong mùa nắng nóng cùng việc mở rộng mạng lưới cửa hàng là những yếu tố thúc đẩy tăng trưởng. Các mặt hàng bán chạy chủ yếu là dưa hấu, quýt và dưa lưới.

Theo Bách Hóa Xanh, quy trình kiểm soát chất lượng được đơn vị thực hiện rất nghiêm ngặt, từ khâu lựa chọn vùng trồng, thẩm định hồ sơ nhà cung cấp đến kiểm định sản phẩm. Chỉ những sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu về an toàn thực phẩm mới được đưa vào hệ thống phân phối.