Trải nghiệm thú vị với 'hộ chiếu di sản'

Khi công nghệ kể chuyện

Ấp ủ ý tưởng cùng những người thầy đi trước, ông Lê Nhật Thanh, Giám đốc Bảo tàng Phở, mong muốn mỗi du khách đến TP.HCM có thể cầm trên tay một cuốn "hộ chiếu di sản" để tự khám phá các điểm đến văn hóa. Cuốn hộ chiếu bản giấy được tích hợp công nghệ kết nối không dây NFC. Người dùng chỉ cần chạm điện thoại thông minh vào điểm tích hợp để khởi tạo phiên bản "hộ chiếu digital" trên thiết bị cá nhân.

Thay vì mua vé riêng tại từng điểm đến, du khách có thể sử dụng một cuốn hộ chiếu với mức giá phù hợp để khám phá 3 "điểm chạm" di sản tiêu biểu của thành phố.

Điểm đầu tiên là "Kiên cường", gắn với ý chí và sức sống của dân tộc qua chiến tranh tại Bảo tàng Chứng tích chiến tranh - nơi lưu giữ hơn 20.000 hiện vật, tài liệu và hình ảnh, trong đó có nhiều tư liệu về hậu quả chiến tranh.

Tiếp đó là "Dấu ấn", với những câu chuyện về lịch sử hình thành và ký ức đô thị được lưu giữ tại Bảo tàng TP.HCM. Nơi đây giới thiệu nhiều dấu tích gắn với hơn 300 năm lịch sử vùng đất và những biến động của thành phố qua các thời kỳ.

Điểm dừng cuối cùng là "Bản sắc" tại Bảo tàng Phở, nơi kể câu chuyện về hành trình hơn một thế kỷ của phở - món ăn đã trở thành một biểu tượng của văn hóa ẩm thực VN. Tại đây, du khách còn được thưởng thức phở và nhận một phần quà lưu niệm.

Sau khi hoàn thành hành trình tại mỗi điểm, du khách được đóng dấu xác nhận vào "hộ chiếu". Với phiên bản số, những thông tin và trải nghiệm trong chuyến đi cũng có thể được lưu giữ, mở lại và cá nhân hóa.

Cuốn “hộ chiếu” mở ra một cách mới để kể câu chuyện di sản

Ảnh: QUỲNH TRÂN

Ý tưởng "hộ chiếu di sản" nhận được sự ủng hộ của Sở VH-TT TP.HCM và các đơn vị liên quan, chính thức ra mắt ngày 13.8.

"Một sự kết hợp giữa giá trị di sản, công nghệ và trải nghiệm du lịch, mở ra cách tiếp cận mới đối với việc khám phá bảo tàng, hiện vật và những câu chuyện ẩm thực từ các món ăn "quốc hồn quốc túy" của dân tộc", ông Lê Nhật Thanh nhìn nhận.

Thông qua công nghệ NFC, du khách có thể tương tác trực tiếp với các điểm thông tin được tích hợp trên hành trình. Chỉ với thao tác chạm, người dùng sẽ tiếp cận thông tin về địa điểm, hiện vật và những câu chuyện lịch sử liên quan. Cách làm này giảm sự phụ thuộc vào hình thức thuyết minh truyền thống, để du khách chủ động lựa chọn nội dung và nhịp độ khám phá. Việc tham quan vì thế không chỉ dừng ở xem hiện vật mà trở thành quá trình chạm, khám phá, tương tác và ghi dấu trải nghiệm.

Một hướng đi cần thiết

Ý tưởng kết nối các bảo tàng bằng một hình thức tham quan chung không phải mới. Hơn 10 năm trước, một số bảo tàng tại TP.HCM từng tính đến việc xây dựng combo kết nối nhiều điểm đến. Tuy nhiên, khi đó công nghệ chưa phát triển, nội dung giữa các điểm đến chưa đồng đều nên ý tưởng chưa thể triển khai.

Theo bà Huỳnh Ngọc Vân, Giám đốc Bảo tàng Áo dài, việc liên kết các điểm đến thông qua "hộ chiếu di sản" là một hướng đi phù hợp với xu thế hiện nay. "Khi mọi thứ vừa bắt đầu thì việc chung tay là nên làm. Nếu có lời mời từ ban tổ chức thì bảo tàng chúng tôi sẵn sàng tham gia ngay", bà nói.

Giám đốc Bảo tàng TP.HCM Đoàn Thị Trang cho rằng mô hình này giúp bảo tàng mở rộng cách tiếp cận công chúng, đồng thời tạo sự liên kết giữa các điểm đến di sản. "Chúng tôi đang hoàn chỉnh nội dung tại từng "điểm chạm": lựa chọn hiện vật, tư liệu và vị trí phù hợp để tích hợp công nghệ NFC, nhằm hình thành những điểm tương tác theo một hành trình hợp lý, giúp khách tham quan chủ động tiếp cận thông tin một cách thuận tiện, trực quan và có hệ thống", bà Trang cho biết.

Sau khi TP.HCM sáp nhập, mở rộng địa giới hành chính, hệ thống bảo tàng trong và ngoài công lập cũng đứng trước nhu cầu tăng cường kết nối các vùng di sản. Phó chủ tịch thường trực Hội Di sản TP.HCM Phạm Dương Mỹ Thu Huyền nhận định "hộ chiếu di sản" có thể trở thành một cách tiếp cận mới đối với việc khám phá văn hóa, đặc biệt với du khách trẻ. Theo bà, mô hình này không nên chỉ giới hạn trong hệ thống bảo tàng mà có thể mở rộng tới các khu di tích lịch sử - văn hóa. "Hành trình di sản không chỉ đóng khung tại phòng trưng bày các hiện vật. Với hệ thống di tích phong phú của TP.HCM, những câu chuyện xưa của vùng đất phương Nam vẫn đang chờ được khai phá bằng công nghệ", bà Huyền chia sẻ.

Ông Trương Kim Quân, Phó trưởng phòng Quản lý di sản văn hóa, Sở VH-TT TP.HCM, cho rằng trong bối cảnh chuyển đổi số đang thay đổi cách công chúng tiếp cận văn hóa, ứng dụng công nghệ vào bảo tồn và phát huy giá trị di sản là hướng đi cần thiết. Theo ông: "Hộ chiếu di sản tạo nên một phương thức mới để kể câu chuyện di sản, trong đó công nghệ đóng vai trò kết nối, còn bảo tàng, hiện vật và những câu chuyện lịch sử vẫn là trung tâm của trải nghiệm".