Trẻ bao nhiêu tuổi nên phẫu thuật điều trị lõm ngực?

Con tôi 14 tuổi, bị lõm ngực bẩm sinh, gần đây hay mệt khi vận động, có phẫu thuật đặt thanh nâng được chưa? (Kim Tiền, TP HCM)

Trả lời:

Lõm ngực (Pectus Excavatum) là dị tật bẩm sinh phổ biến nhất của thành ngực, xảy ra do sự phát triển bất thường của các sụn sườn làm xương ức bị đẩy lùi vào bên trong. Tình trạng này có thể nhận biết ngay từ khi mới sinh hoặc rõ hơn vào độ tuổi dậy thì, khi khung xương phát triển nhanh chóng.

Độ tuổi "vàng" để thực hiện phẫu thuật đặt thanh nâng lồng ngực khoảng 12-18 tuổi. Đây là giai đoạn khung xương của trẻ đang phát triển nhưng vẫn còn đủ độ mềm dẻo để điều chỉnh hiệu quả. Phẫu thuật ở người trưởng thành vẫn có thể thực hiện hiệu quả, tuy nhiên do xương đã cứng chắc nên kỹ thuật thường phức tạp hơn, đòi hỏi thời gian lưu thanh lâu hơn.

Phần lớn trường hợp lõm ngực ở mức độ nhẹ chỉ gây ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ, khiến người bệnh cảm thấy mặc cảm, thiếu tự tin khi giao tiếp hoặc tham gia hoạt động tập thể. Tuy nhiên, khi lồng ngực bị lõm sâu, thể tích khoang ngực bị thu hẹp đáng kể, gây ra những áp lực trực tiếp lên cơ quan nội tạng quan trọng bên trong, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như khó thở khi gắng sức, đau tức ngực, giảm sức bền vận động hoặc hồi hộp, đánh trống ngực.

Chỉ định phẫu thuật đặt thanh nâng ngực (phương pháp Nuss) thường được xem xét dựa trên tiêu chuẩn lâm sàng, cận lâm sàng chi tiết. Một trong những yếu tố quyết định quan trọng là chỉ số Haller, được tính toán dựa trên hình ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) lồng ngực, phản ánh mức độ lõm của thành ngực. Nếu chỉ số Haller lớn hơn 3,25 cho thấy mức độ lõm ngực đáng kể, phẫu thuật thường được cân nhắc, đặc biệt khi người bệnh có triệu chứng hoặc bằng chứng ảnh hưởng tim, phổi.

Nếu con có biểu hiện mệt mỏi và tự ti, bạn nên đưa bé đến bệnh viện có chuyên khoa Ngoại Lồng ngực để được khám. Bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các xét nghiệm cần thiết như đo chức năng hô hấp, siêu âm tim và chụp CT để đánh giá chính xác mức độ chèn ép. Việc can thiệp đúng thời điểm giúp cải thiện sức khỏe thể chất, giải tỏa áp lực tâm lý, giúp trẻ tự tin trong cuộc sống.

ThS.BS.CKI Phan Vũ Hồng Hải phẫu thuật đặt thanh nâng ngực cho người bệnh lõm ngực. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Phẫu thuật Nuss là phương pháp xâm lấn tối thiểu, bác sĩ sẽ luồn một hoặc nhiều thanh kim loại đã được uốn tạo hình phù hợp với mức độ biến dạng của lồng ngực qua đường mổ nhỏ ở hai bên thành ngực để nâng vùng lõm trở về vị trí bình thường. Thanh nâng này thường được duy trì trong cơ thể 2-3 năm cho đến khi khung xương ổn định ở hình dạng mới trước khi được tháo ra.

Về mặt triệu chứng, người bệnh cần được can thiệp khi dị tật bắt đầu gây ra ảnh hưởng chức năng hô hấp và tuần hoàn. Những biểu hiện thường gặp bao gồm cảm giác khó thở khi gắng sức, nhanh mệt khi tập thể dục, đau tức ngực dai dẳng hoặc thường xuyên bị nhiễm trùng đường hô hấp. Trường hợp lõm ngực nặng có thể chèn ép tim, làm thay đổi vị trí của tim (thường lệch trái), giảm cung lượng tim và dẫn đến rối loạn nhịp tim.

ThS.BS.CKI Phan Vũ Hồng Hải
Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp