4 hours ago
5
Quảng Cáo
0943778078
Con tôi 2 tuổi nhưng chỉ nói được vài từ đơn, có cần đi khám không? (Thu Hà, Bắc Ninh)
Trả lời:
Phát triển ngôn ngữ là một trong những dấu mốc phản ánh sự hoàn thiện của não bộ, khả năng nghe hiểu, tương tác của trẻ. Thông thường, trẻ khoảng 12 tháng tuổi bắt đầu bập bẹ, nói được một đến hai từ có nghĩa. Đến 18 tháng, vốn từ có thể đạt khoảng 10 từ hoặc hơn, bé biết gọi tên người thân, đồ vật quen thuộc. Khi 2 tuổi, đa số trẻ đã có thể ghép hai từ đơn giản như "mẹ bế", "ăn cơm", đồng thời hiểu và làm theo các yêu cầu đơn giản. Từ 3 tuổi, trẻ nói câu dài hơn, người lạ cũng hiểu phần lớn lời nói của bé.
Trường hợp trẻ 2 tuổi chỉ nói được vài từ đơn, dù hiểu lời người lớn, được xem là có dấu hiệu chậm nói so với lứa tuổi. Bạn nên đưa bé đi khám để xác định nguyên nhân, can thiệp kịp thời.
Chậm nói có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số trẻ gặp vấn đề về thính lực như nghe kém bẩm sinh hoặc viêm tai giữa tái diễn. Khi bé không nghe rõ, khả năng bắt chước và học nói cũng bị ảnh hưởng. Ngoài ra, chậm nói cũng liên quan đến rối loạn phát triển ngôn ngữ, rối loạn phổ tự kỷ, chậm phát triển trí tuệ, bất thường thần kinh.
Môi trường sống cũng đóng vai trò quan trọng. Trẻ ít được trò chuyện, tương tác hoặc dành nhiều thời gian tiếp xúc với màn hình như điện thoại, tivi sẽ hạn chế cơ hội phát triển ngôn ngữ. Ngôn ngữ cần sự phản hồi qua lại giữa trẻ và người chăm sóc.
Nhiều phụ huynh có tâm lý suy nghĩ "con trai nói chậm là bình thường" hoặc "lớn sẽ tự nói". Tuy nhiên, giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi được xem là thời kỳ "vàng" cho phát triển ngôn ngữ. Nếu bỏ lỡ giai đoạn này, việc can thiệp dễ khó khăn, kém hiệu quả.
Khi khám tại bệnh viện, bác sĩ đánh giá toàn diện sự phát triển của trẻ, bao gồm khả năng nghe, hiểu, biểu đạt ngôn ngữ, kỹ năng vận động, giao tiếp xã hội. Trẻ có thể được chỉ định kiểm tra thính lực để loại trừ nguyên nhân nghe kém. Trong một số trường hợp, bác sĩ giới thiệu can thiệp ngôn ngữ trị liệu nhằm hỗ trợ trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp.
Tại nhà, phụ huynh cần tăng cường trò chuyện hằng ngày, gọi tên đồ vật, mô tả hành động, đọc sách tranh và khuyến khích trẻ phản hồi. Việc đặt câu hỏi đơn giản, khen ngợi khi bé cố gắng giao tiếp giúp tạo động lực cho trẻ sử dụng ngôn ngữ. Hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử vì màn hình không thể thay thế tương tác trực tiếp.
BS.CKII Lê Thu Trang
Đơn vị Nhi
Phòng khám Đa Khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Độc giả gửi câu hỏi về nhi sơ sinh tại đây để bác sĩ giải đáp
