Trung Quốc phát hiện loại mỏ đất hiếm mới dễ khai thác

Trung Quốc tìm thấy các mỏ đất hiếm mới ở vùng đông bắc với tiềm năng khai thác hiệu quả, ít tốn kém, ít gây hại cho môi trường hơn.

Phát hiện này có khả năng viết lại truyền thống "đất hiếm nặng ở phía nam, nhẹ ở phía bắc" của Trung Quốc, theo nhóm nghiên cứu từ Viện Địa chất và Địa vật lý thuộc Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) và Cục Địa chất và Tài nguyên Khoáng sản Hắc Long Giang trong công bố trên tạp chí Acta Petrologica Sinica.

Các mỏ đất hiếm mới nằm ở tỉnh Hắc Long Giang và Cát Lâm. Theo SCMP, khác với mỏ giàu đất sét ở miền nam Trung Quốc, vốn cần lọc rửa hóa học để tách lấy nguyên tố đất hiếm, loại mỏ ở vùng đông bắc gồm sỏi và cát rời hình thành từ những chu kỳ đóng băng - tan chảy tự nhiên. Khác biệt này giúp việc tách chiết trở nên hiệu quả hơn vì quá trình lọc rửa hóa học có thể tốn nhiều chi phí, gây hại cho môi trường, khiến tới 25% nguyên tố đất hiếm không được thu hồi.

Trong nghiên cứu mới, nhóm nhà khoa học khảo sát thực địa và phân tích mẫu tại nhiều nơi thuộc Hắc Long Giang và Cát Lâm. Họ nhận thấy nồng độ cao bất thường của cả nguyên tố đất hiếm nhẹ lẫn nặng ở một số địa điểm phía bắc. Một số mẫu từ Cát Lâm cho thấy hàm lượng nguyên tố đất hiếm nặng đặc biệt cao so với khu vực lân cận.

Các nguyên tố đất hiếm (REE) bao gồm 15 nguyên tố kim loại lanthanide trong bảng tuần hoàn cùng hai kim loại chuyển tiếp scandium và yttrium. Chúng rất cần thiết cho việc sản xuất laser hiệu suất cao, turbine gió, động cơ xe điện, smartphone và thiết bị tiên tiến khác.

Chúng không tồn tại tự nhiên ở dạng tinh khiết mà thường nằm lẫn trong các khoáng vật thuộc nhóm silicat, oxit, cacbonat hay phosphat. Tuy nhiên, trong loại mỏ mới ở đông bắc Trung Quốc, chúng được lưu giữ trong những hạt tách biệt như monazite và xenotime, giúp đơn giản hóa việc khai thác.

Hoạt động khai thác tại một mỏ đất hiếm ở Nội Mông (Trung Quốc). Ảnh: Reuters

Theo Interesting Engineering, nguyên tố đất hiếm nặng đặc biệt giá trị do sự khan hiếm và tầm quan trọng chiến lược với xe điện cũng như hệ thống quốc phòng. Tài nguyên đất hiếm nặng của Trung Quốc thường tập trung ở phía nam, nhưng phát hiện mới cho thấy chúng phân bố rộng rãi hơn so với những gì giới khoa học từng nghĩ.

Nhóm nghiên cứu tin rằng phát hiện mới có thể củng cố vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trên thị trường đất hiếm toàn cầu. Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tháng trước, Trung Quốc hiện chiếm khoảng 60% sản lượng khai thác đất hiếm dùng cho nam châm trên toàn cầu, trong khi thị phần ở khâu tinh chế lên tới hơn 90%. Sự thống trị thậm chí còn rõ rệt hơn ở các khâu hạ nguồn khi nước này chiếm gần 95% sản lượng nam châm vĩnh cửu.

Thu Thảo tổng hợp