Truyền máu: Nhanh chưa đủ, phải an toàn

Ngày 26-5, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức Hội nghị khoa học truyền máu lâm sàng lần thứ nhất, quy tụ chuyên gia trong và ngoài nước bàn về sử dụng và cấp phát máu an toàn trong bối cảnh điều trị đa chuyên khoa.

Lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai và Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương chủ trì hội nghị

Theo thống kê, năm 2025 Việt Nam tiếp nhận hơn 1,78 triệu đơn vị máu, trong đó 97% từ người hiến máu tình nguyện. Hơn 3,18 triệu chế phẩm máu đã được cung cấp cho trên 700 cơ sở y tế. Tuy nhiên, rủi ro vẫn tồn tại ở nhiều khâu như chỉ định truyền, định danh người bệnh, xét nghiệm hòa hợp hay theo dõi phản ứng sau truyền.

PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng truyền máu hiện đại không còn đơn thuần là "có máu để truyền" mà là một quy trình điều trị nguy cơ cao, cần tiếp cận đa chuyên khoa và quản trị bằng hệ thống.

Máu là "sinh phẩm đặc biệt" chưa thể thay thế hoàn toàn. Với bác sĩ hồi sức, mỗi đơn vị máu kịp thời có thể quyết định sự sống người bệnh trong thời khắc nguy kịch. Để một đơn vị máu đến giường bệnh là cả chuỗi liên hoàn: Từ hiến, tiếp nhận, sàng lọc, điều chế, bảo quản đến cấp phát và sử dụng.

Xu hướng hiện nay chuyển sang quản trị máu người bệnh (PBM), dựa trên bằng chứng và cá thể hóa điều trị. Nhiều công nghệ như trí tuệ nhân tạo, ngân hàng máu thông minh đang được ứng dụng để dự báo nhu cầu và nâng cao an toàn.

"Trong bối cảnh các kỹ thuật như ECMO, ghép tạng, điều trị ung thư phát triển, truyền máu ngày càng được xem là cấu phần chiến lược của y học hiện đại"- PGS Cơ nói

Chế phẩm máu từ người hiến được xử lý, sàng lọc trước khi truyền cho người bệnh

PGS-TS Nguyễn Tuấn Tùng, Phó giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Huyết học và Truyền máu, cho rằng truyền máu là chuỗi phối hợp giữa nhiều bộ phận: Bác sĩ lâm sàng, điều dưỡng, phòng xét nghiệm, ngân hàng máu và hệ thống quản lý. Chỉ cần một mắt xích sai, an toàn người bệnh có thể bị ảnh hưởng.

Ông Tùng cho rằng cần đẩy mạnh số hóa để giảm nhầm lẫn, đặc biệt với bệnh nhân truyền nhiều lần. Tại Bệnh viện Bạch Mai, năm 2025, bệnh viện đã cấp phát hơn 174.400 đơn vị máu, chế phẩm máu cho khoảng 19.500 bệnh nhân, với hơn 66.600 lần phát máu. Có trường hợp phải truyền hơn 1.100 đơn vị chế phẩm máu.

Theo các chuyên gia, trong xét nghiệm máu, việc phát hiện kháng thể bất thường, lựa chọn đơn vị máu phù hợp và xử trí các ca khó tìm máu tương thích đang ngày càng được chú trọng. Các tình huống này thường gặp ở bệnh nhân phải truyền máu nhiều lần hoặc có bệnh lý nền phức tạp.

Thông qua các ca bệnh thực tế và kinh nghiệm quốc tế, hội nghị tập trung vào nhiều mục tiêu như sử dụng máu hợp lý hơn, rút ngắn thời gian cấp phát trong cấp cứu nhưng vẫn bảo đảm an toàn, nhận diện sớm người bệnh nguy cơ cao và xây dựng hệ thống cảnh giác truyền máu tại bệnh viện.