Từ 15/5, thuốc nào phải có kê đơn bác sĩ mới mua được để tránh bị phạt tới 20 triệu đồng?

Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ, mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng sẽ được áp dụng đối với nhiều vi phạm trong hoạt động kinh doanh thuốc, chẳng hạn như bán thuốc kê đơn khi không có chỉ định của bác sĩ - theo thông tin được đăng trên báo Nhân Dân. Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Quy định như trên nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng thuốc - tình trạng có thể gây những hậu quả nguy hiểm - và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, nhiều người vẫn không khỏi băn khoăn: Làm sao biết loại nào là thuốc không kê đơn, có thể ra hiệu thuốc mua tương đối dễ dàng; và loại nào là thuốc kê đơn - cần có đơn thuốc/ chỉ định của bác sĩ mới mua được? Liệu loại thuốc mình thường dùng trước đây có cần đơn hay không?

Phân biệt thuốc kê đơn và không kê đơn giúp người sử dụng dùng đúng, an toàn, hiệu quả. Ảnh minh họa: The Economic Times.

Thực tế, không thể đưa ra một danh sách cố định các thuốc kê đơn hay không kê đơn. Bởi cùng là thuốc ho chẳng hạn, nhưng tùy hoạt chất, hàm lượng…, mà có loại là thuốc kê đơn, có loại không cần đơn. Hơn nữa, danh mục thuốc cũng được cập nhật theo quy định chuyên môn, có thể thay đổi theo thời gian.

Theo bài đăng trên trang mạng xã hội của Bệnh viện 19-8 Bộ Công an, có một cách phân biệt đơn giản là thuốc kê đơn có ký hiệu Rx hoặc ghi rõ Thuốc kê đơn/ Thuốc bán theo đơn trên bao bì và trong tờ hướng dẫn sử dụng. Thuốc không kê đơn thì không có ký hiệu Rx, đôi khi ghi OTC hoặc Không cần đơn.

Ví dụ về những hộp thuốc có ký hiệu Rx, cho biết đó là thuốc kê đơn.

Ngoài ra, người dân có thể tra cứu trên Trang thông tin điện tử của Cục Quản lý Dược tại địa chỉ https://dichvucong.dav.gov.vn/congbothuoc/index. Tại trang này, chọn mục Tra cứu nâng cao. Trong phần Loại danh mục thuốc, chọn Thuốc không kê đơn, rồi gõ tên thuốc vào phần Tên thuốc để tìm kiếm xem loại đó có phải thuốc không kê đơn hay không.

Đây là cách tra cứu tương đối đơn giản. (Ảnh chụp màn hình).

Việc siết chặt quy định như trên không nhằm gây khó khăn, mà để đảm bảo an toàn cho người dùng thuốc. Trong thực tế, nhiều người hay tự mua kháng sinh hoặc các loại thuốc khác để dùng, có thể dẫn đến dùng sai bệnh, sai liều, gây hại cho cơ thể.

Ngay cả khi mua thuốc không kê đơn, người dân vẫn nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ nếu có thể, đặc biệt nếu người dùng thuốc đang mang thai, cho con bú, có bệnh nền hoặc đang dùng nhiều loại thuốc cùng lúc.