Tự hào 50 năm Điện lực TP.HCM: Vượt khó vươn tầm, khẳng định ‘top’ đầu khu vực

Sau ngày đất nước thống nhất, yêu cầu phục hồi sản xuất, tái thiết cuộc sống trở thành ưu tiên hàng đầu của chính quyền và nhân dân TP.HCM. Và ngành điện đóng vai trò đặc biệt quan trọng để vận hành guồng máy kinh tế còn non trẻ.

Nửa thế kỷ đồng hành cùng những thăng trầm và bứt phá của một đô thị năng động bậc nhất cả nước, Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) đã viết nên một hành trình đầy tự hào.

Đó là giai đoạn từ những ngày đầu tiếp quản hệ thống điện kiệt quệ sau chiến tranh, cho đến khi trở thành một doanh nghiệp số tiên phong lọt "top" đầu Đông Nam Á. Một chặng đường của những giọt mồ hôi, của tinh thần dấn thân, sáng tạo và trách nhiệm không ngừng nghỉ thậm chí có cả máu.

Là người đứng đầu, ông Phạm Quốc Bảo, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV EVNHCMC nhớ rõ mồn một từng chặng đường vượt khó của ngành điện TP.HCM.

Trở lại những ngày tháng lịch sử sau năm 1975, ngành điện TP.HCM bước vào một thời kỳ đặc biệt khó khăn khi tiếp quản một hệ thống điện trong tình trạng kiệt quệ: thiếu vốn, thiếu vật tư, thiếu nguồn lực kỹ thuật. Nhiệm vụ đảm bảo dòng điện để hồi sinh sản xuất và ổn định đời sống người dân lúc bấy giờ nặng nề như một ngọn núi thử thách bản lĩnh của những người làm trong ngành điện TP.HCM.

Nhưng chính trong sự khó khăn đó, bản lĩnh của những người thợ điện thành phố lại bừng sáng. Cả đơn vị không trông chờ, không lùi bước. Với sự quyết tâm của bàn tay và khối óc, các thế hệ cán bộ, công nhân viên đã tận dụng từng mét dây, từng con ốc để khôi phục các tuyến đường dây, trạm biến áp. Phong trào thi đua lao động sáng tạo rực lửa trong từng phân xưởng, từng đội truyền tải.

"Giai đoạn 1976 - 1995 không chỉ là thời kỳ đặt nền móng cho hạ tầng điện, mà còn đúc kết nên một hệ giá trị cốt lõi của EVNHCMC: Dấn thân, Sáng tạo và Trách nhiệm.”, ông Bảo chia sẻ.

Bước sang thời kỳ đổi mới, khi TP.HCM vươn mình trở thành đầu tàu kinh tế, áp lực lên hệ thống điện lại càng lớn. Đứng trước bài toán hóc búa, ngành điện thành phố đã mạnh dạn trình UBND TP.HCM thông qua phương án huy động nguồn lực xã hội bằng chương trình phụ thu tiền điện.

Theo nhận định của người đứng đầu ngành điện TP.HCM, đây là một quyết định mang tính bước ngoặt, thể hiện tư duy nhạy bén, bám sát thực tiễn. Nguồn lực này, kết hợp cùng việc tiếp nhận sức mạnh từ thủy điện Trị An (1988) và đường dây siêu áp 500kV Bắc - Nam (1994), đã đưa hệ thống điện thành phố thoát khỏi cảnh thiếu hụt, tạo nên một bước nhảy vọt về năng lực cung ứng.

Nhắc đến giai đoạn này, không thể không nhắc đến kỳ tích điện khí hóa nông thôn. Dòng điện đã vượt kênh rạch, bưng biền để về với Cần Giờ, Củ Chi và toàn bộ ngoại thành, làm bừng sáng diện mạo nông thôn. TP.HCM tự hào là địa phương hoàn thành sớm nhất mục tiêu điện khí hóa, một dấu ấn kinh tế, xã hội mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Khi nền kinh tế thị trường mở cửa, người dân và doanh nghiệp không chỉ cần "có điện", mà phải là "điện chất lượng cao, ổn định". Năm 1995, việc chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp hạch toán độc lập đã mở ra một kỷ nguyên mới cho lưới điện thành phố.

Từ tư duy "vận hành" sang "quản trị" hệ thống, EVNHCMC liên tiếp ghi dấu ấn bằng những công trình biểu tượng. Sự ra đời của Trạm 220kV GIS Tao Đàn hay việc tiên phong ngầm hóa lưới điện đã giải quyết triệt để bài toán quá tải, trả lại bầu trời trong xanh và mỹ quan cho một đô thị đang hiện đại hóa từng ngày.

Giai đoạn 2010 - 2020 chứng kiến một cú "nhấn ga" tăng tốc ngoạn mục khi Công ty chính thức được nâng cấp thành Tổng công ty. Lưới điện được đầu tư đồng bộ, trở thành huyết mạch nuôi dưỡng các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao. Hàng loạt công nghệ tiên tiến thế giới như SCADA/DAS/DMS, GIS, hay công nghệ sửa chữa điện nóng (live-line) được ứng dụng rộng rãi.

"Năm 2012, chúng tôi thành lập Trung tâm Chăm sóc khách hàng hoạt động 24/7 đầu tiên của cả nước. Đó là thời khắc lịch sử đánh dấu sự chuyển đổi tư duy cốt lõi: Từ cung cấp điện sang phục vụ dịch vụ điện”, Chủ tịch Phạm Quốc Bảo tự hào kể lại.

Đặc biệt, tháng 4-2015, dòng điện quốc gia đã chính thức vượt biển thông qua dự án cáp ngầm 22kV dài gần 6km, thắp sáng xã đảo Thạnh An (Cần Giờ). Niềm vui vỡ òa của bà con xã đảo cũng chính là niềm tự hào của những người làm điện.

Với những nỗ bền bỉ, Tổng công ty Điện lực TP.HCM đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động vào năm 2013.

Bước vào thập niên 2020, trước làn sóng cách mạng công nghiệp 4.0, EVNHCMC xác định chuyển đổi số là mệnh lệnh của sự sinh tồn và phát triển.

Lưới điện thông minh (Smart Grid) được định hình và là chủ trương xuyên suốt trong các đề án, kế hoạch phát triển. Sự thông minh không phải chỉ là những con số báo cáo mà thể hiện rõ từ trạm biến áp không người trực, tự động hóa lưới điện, đến ứng dụng AI và tích hợp năng lượng tái tạo… Tất cả đã đưa độ tin cậy cung cấp điện của TP.HCM lọt vào nhóm dẫn đầu khu vực.

Nhưng ngành điện không dừng lại ở đó, từ sau tháng 7-2025, TP.HCM vươn mình trở thành một siêu đô thị 14 triệu dân, đòi hỏi một hệ thống điện không gián đoạn, không rủi ro, phục vụ cho các trung tâm tài chính, công nghệ và giao thông thông minh. Trong bối cảnh ấy, Tổng công ty Điện lựuc TP.HCM đã xác định một mục tiêu đanh thép phải hoàn thành là "Điện phải luôn đi trước một tầm nhìn".

EVNHCMC đã vạch ra 5 trụ cột chiến lược để hướng tới mục tiêu năm 2030. Thời điểm này, ngành điện TP.HCM sẽ quyết tâm đưa hệ thống điện ngang tầm các đô thị tiên tiến châu Á, Thái Bình Dương.