13 hours ago
4
Trên những cánh đồng cỏ bàng ở xã Đức Lập, tỉnh Tây Ninh (xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An cũ), nhiều lao động lớn tuổi vẫn cặm cụi cầm liềm ra đồng mỗi ngày để kiếm sống. Nghề từng có thời "mở mắt ra là có tiền triệu" nay chỉ còn lại sự nhọc nhằn khi giá cỏ bàng lao dốc và lớp trẻ dần bỏ nghề.
"Ăn chia" thời bàng rớt giá
Gắn bó với những cánh đồng cỏ bàng vùng Đức Lập hơn 20 năm, ông Ngô Văn Tuấn (67 tuổi) thấu hiểu hơn ai hết sự thăng trầm của cái nghề này. Ông Tuấn kể, hồi trước bàng có giá 21.000 - 22.000 đồng/neo (bó), chủ và thợ thường chia theo tỷ lệ 4 - 6 (thợ hưởng 40%). Khi đó, thợ cắt giỏi có thể kiếm tiền triệu mỗi ngày.
Bà Phan Thị Lói vẫn gắn với nghề cắt cỏ bàng
ẢNH: TRẦN KHA
"Giờ bàng rớt giá thê thảm, một neo bàng đẹp, cao trên 1,7 m mà giá chỉ còn 13.000 đồng. Lái chê bàng lùn, bàng to cọng, chỉ mua lác đác. Giá thấp quá, người ta không mướn thợ cắt theo neo nữa mà chuyển sang mướn ngày với giá 250.000 - 300.000 đồng. Nhưng ngay cả việc làm mướn giờ cũng hiếm, vì chủ bàng ế quá nên họ tự cắt hoặc bỏ mặc cho cỏ mọc lút đầu", ông Tuấn bùi ngùi.
Chính vì thu nhập không bằng đi làm thợ hồ hay công nhân, 3 người con trai của ông Tuấn vốn từng theo nghiệp cha nay cũng đã bỏ đồng để đi làm tài xế xe cuốc hoặc vào xí nghiệp. Bản thân ông Tuấn hằng ngày cũng phải đi làm thợ hồ để trang trải cuộc sống, chỉ còn bà Phan Thị Lói (64 tuổi, vợ ông Tuấn) vẫn bền bỉ bám trụ với lưỡi liềm bên những gốc cỏ bàng già.
Quá tuổi công nhân thì về bám trụ ruộng cỏ bàng
Trên khu đất trống ở ấp Tràm Lạc cũ (nay thuộc xã Đức Lập), bà Phan Thị Lói vẫn miệt mài bó những lọn bàng vừa cắt. Với bà, cây cỏ bàng không chỉ là nghề mà còn là sự lựa chọn duy nhất khi tuổi tác đã cao.
Những ruộng cỏ bàng vừa thu hoạch xong
ẢNH: TRẦN KHA
Bà Lói tâm sự: "Năm chục tuổi trở lên vô công ty người ta đâu có nhận nữa. Lớn tuổi rồi nên phải về mần cái này. Nghề này cực, nắng nôi, mưa gió giông lốc là không dám cắt vì cầm lưỡi liềm sắt giữa đồng trống ớn lắm. Nhưng được cái mình tự do, khỏe làm nhiều, mệt làm ít, ngày kiếm vài trăm ngàn cũng đủ rau cháo qua ngày".
ẢNH: TRẦN KHA
Giây phút nghỉ giải lao của bà Lói sau thời gian làm việc mệt nhọc trên đồng
ẢNH: TRẦN KHA
Niềm an ủi duy nhất của những người như bà Lói là sự quen thuộc với mảnh đất quê hương. Dù đất đai vùng này đã nằm trong quy hoạch dự án từ hơn 15 năm trước, nhưng khi dự án chưa triển khai, người dân vẫn tận dụng để trồng bàng. Những sợi bàng nhỏ, dẻo dai từ Đức Lập vẫn được các thương lái miền Tây ưa chuộng hơn bàng vùng nước mặn vì độ bền và vẻ ngoài bóng đẹp.
Mong sức khỏe bền bỉ
Trong câu chuyện của những người thợ cắt thuê, điều họ lo sợ nhất không phải là cái nắng cháy da hay nước phèn mặn chát, mà là sức khỏe suy giảm.
"Giờ già rồi, chỉ mong có sức khỏe để mỗi ngày làm một ít, tự lực cánh sinh chứ không muốn dựa dẫm con cái", cô Lói vừa nói vừa nhìn về phía những chuyến xe của thương lái chuẩn bị lên nhận hàng.
Cỏ bàng sau khi cắt được người dân chở bằng xe máy trong ruộng ra tập kết ở đường lớn, chờ thương lái đến lấy
ẢNH: TRẦN KHA
Cây cỏ bàng Đức Lập vẫn vươn cao, nhưng bóng dáng những người thợ cắt thuê trẻ tuổi đã dần thưa thớt. Những người như ông Tuấn, bà Lói vẫn đang là những "gạch nối" cuối cùng giữ lại hơi thở của một làng nghề truyền thống giữa những đổi thay của quy hoạch và thị trường.
