Tuổi Trẻ Startup Award: Đổi mới sáng tạo đóng vai trò then chốt với đô thị tương lai

Các đại biểu tham gia nghi thức khởi động Giải Tuổi Trẻ Startup Award 2026 - Ảnh: DUYÊN PHAN

Phát biểu tại chương trình diễn ra tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB) chiều 12-8, nhà báo Trần Xuân Toàn nhấn mạnh chủ đề đổi mới sáng tạo có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các đô thị trong tương lai. Trên hành trình phát triển, không chỉ TP.HCM mà cả các đô thị khác đều gắn với nhiều vấn đề dân sinh, đời thường, và cũng mở ra không gian cho các ý tưởng khởi nghiệp nảy mầm.

Nhiều cơ hội khởi nghiệp hướng đến xây dựng đô thị tương lai

Nhà báo Trần Xuân Toàn, Phó tổng giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM; Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ phát biểu khai mạc chương trình - Ảnh: DUYÊN PHAN

"Với một thành phố cần thông minh hơn, đó là cơ hội cho AI, dữ liệu, chính quyền số. 

Một thành phố cần lưu thông tốt hơn là cơ hội cho giao thông thông minh, logistics và kho vận với những mô hình tối ưu cho vận chuyển hàng hóa. 

Một thành phố đáng sống hơn là cơ hội cho công nghệ xanh, năng lượng sạch, y tế và chăm sóc người cao tuổi, cũng như các dịch vụ an sinh gắn với môi trường", nhà báo Trần Xuân Toàn phân tích.

"Chủ đề của Giải thưởng Tuổi Trẻ Startup Award 2026 vừa mở ra không gian trong nhiều lĩnh vực, nhưng cũng đi vào nhu cầu trong đời sống hàng ngày tại một siêu đô thị, đặc biệt là gắn với những vấn đề liên quan tới đời sống của người dân", nhà báo Trần Xuân Toàn nói thêm.

Theo ông, ban tổ chức mong muốn tạo ra cảm hứng cho cộng đồng khởi nghiệp trong nước và quốc tế tham gia giải thưởng, truyền đi thông điệp về đổi mới sáng tạo, giải quyết những vấn đề gần gũi trong cuộc sống hàng ngày gắn với các định hướng phát triển của TP.HCM thông qua khởi nghiệp, như các bài toán trong lĩnh vực giao thông, hạ tầng, công nghệ, môi trường, fintech…

Đô thị của tương lai tập trung chất lượng sống

Trong khi đó, ông Phạm Phú Ngọc Trai - Chủ tịch Hội đồng cố vấn Chiến lược đổi mới sáng tạo (SACSTI) ĐHQG TP.HCM nhấn mạnh khi nói đến đô thị tương lai, ta thường nghĩ đến những công trình hiện đại, giao thông thông minh, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn.

Nhưng với người dân, chất lượng của một đô thị lại được cảm nhận từ những điều rất gần như quãng đường đi làm bớt mất thời gian, thủ tục thuận tiện hơn, cơ hội tiếp cận nhà ở và dịch vụ tài chính rộng hơn, hàng hóa lưu chuyển hiệu quả hơn, môi trường sống sạch và an toàn hơn. 

Vì vậy, đô thị tương lai không chỉ được nhận biết qua công nghệ. Thước đo sau cùng vẫn là chất lượng đời sống hằng ngày.

"Chủ đề 'Đổi mới sáng tạo cho đô thị tương lai' của Tuổi Trẻ Startup Award 2026 vì thế không dừng ở việc tìm kiếm những ý tưởng lớn. Đây là lời mời nhìn thẳng vào những vấn đề thành phố đang cần giải quyết và xác định phần việc người khởi nghiệp có thể làm tốt", doanh nhân Phạm Phú Ngọc Trai chia sẻ.

Ông Phạm Phú Ngọc Trai - Chủ tịch Hội đồng cố vấn Chiến lược đổi mới sáng tạo (SACSTI) ĐHQG TP.HCM - Ảnh: DUYÊN PHAN

Mỗi startup cần xác định giá trị sẽ đóng góp cho thành phố

Theo ông Phạm Phú Ngọc Trai, 3 nhóm giải thưởng năm nay, dù khác nhau về lĩnh vực, đều hướng đến một mục tiêu chung. Sau hợp nhất, TP.HCM có không gian phát triển, quy mô dân số và thị trường lớn hơn, đặt ra những bài toán mới.

"Điểm gặp nhau của ba nhóm không nằm ở một loại công nghệ cụ thể, mà ở khả năng giải quyết vấn đề. Công nghệ là phương tiện. Giá trị sau cùng nằm ở một quy trình được cải thiện, một nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn và con người được phục vụ tốt hơn", ông Trai nói.

Các tiêu chí của giải thưởng cũng phản ánh tinh thần đó: tính sáng tạo và năng lực công nghệ; khả năng giải quyết vấn đề đô thị; mô hình kinh doanh và triển vọng phát triển; năng lực thực hiện của đội ngũ.

Ông Ngọc Trai nhấn mạnh, mỗi startup cần làm rõ tầm nhìn, sứ mệnh và mục tiêu đóng góp cho đô thị, trả lời rõ mình muốn tạo ra thay đổi gì, cho ai và trong khoảng thời gian nào. 

Công nghệ có thể tiếp tục điều chỉnh, nhưng tầm nhìn và sứ mệnh phải giữ cho đội ngũ một hướng đi nhất quán.

"Thứ hai là chứng minh giá trị bằng kết quả có thể đo lường: giải pháp giúp tiết kiệm được bao nhiêu thời gian và chi phí; nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn ra sao; giảm được bao nhiêu chất thải, phát thải; hoặc cơ hội tiếp cận dịch vụ được mở rộng cho những ai…", ông nói thêm.

Cuối cùng, cần xây dựng con đường để giải pháp được tiếp nhận và sử dụng lâu dài. Không ít sản phẩm tốt phải dừng lại vì chưa xác định rõ ai sử dụng, ai vận hành, ai chi trả, dữ liệu đến từ đâu và những điều kiện pháp lý nào phải đáp ứng.