Vét sạch tài sản tặng quà cho streamer vì cô đơn

Trong gần một năm, bà Jiang, 70 tuổi đã tặng 3,3 triệu tệ (462.000 USD) cho các nam streamer, khiến gia đình rơi vào cảnh không trả nổi tiền điện.

Cuối tháng 3, anh Wang ở Thượng Hải về thăm nhà sau thời gian đi công tác. Anh phát hiện gia đình không đủ 15 tệ (khoảng 50.000 đồng) để đóng tiền điện. Các hóa đơn đều quá hạn thanh toán.

Kiểm tra sao kê ngân hàng của mẹ, anh Wang nhận thấy từ tháng 5/2025 đến nay, bà Jiang đã chi hơn 3,36 triệu tệ (khoảng 11,5 tỷ đồng) để tặng quà cho các streamer (người phát trực tiếp trên mạng xã hội). Trung bình mỗi tháng, bà chi khoảng 300.000 tệ, bao gồm 5.000 tệ lương hưu và số tiền lương, thưởng anh gửi bà giữ hộ nhiều năm qua.

Anh Wang và mẹ, bà Jiang tại nhà của họ đầu tháng 4. Ảnh: Kankanews

Hồ sơ giao dịch cho thấy bà Jiang tặng tiền cho hai nam streamer khoảng 30 tuổi. Một người chuyên nhảy múa trên nền tảng WeChat Video nhận được hơn 2,8 triệu tệ; người còn lại chuyên hát trên Douyin (phiên bản TikTok Trung Quốc) nhận khoảng 500.000 tệ.

Sự việc của bà Jiang diễn ra trong bối cảnh nhóm người cao tuổi sử dụng Internet tại Trung Quốc bùng nổ. Theo Báo cáo Phát triển Internet Trung Quốc (CNNIC) đầu năm 2025, nước này có hơn 1,1 tỷ người dùng mạng, trong đó nhóm trên 50 tuổi chiếm 36% lượng người dùng mới. Khoảng 70% người từ 60 tuổi trở lên có thói quen xem video ngắn và livestream.

Bà Jiang nói đã bị cuốn vào tính năng "PK" (thách đấu) trên các nền tảng livestream. Trong 5 phút thách đấu, bên nào được người hâm mộ tặng nhiều quà ảo hơn sẽ thắng. Vì muốn bảo vệ thần tượng, bà liên tục nạp tiền. "Thấy cậu ấy thua, tôi rất khó chịu. Nghe quản trị viên hô hào, tôi liên tục tặng các món quà ảo trị giá hàng nghìn tệ", bà Jiang nói và cho biết riêng tháng 2 đã tiêu hơn 940.000 nhân dân tệ.

Chuyên gia tâm lý Chen Lu, Viện Nghiên cứu Tâm lý Ứng dụng Hoa Đại, cho biết nguyên nhân sâu xa của sự việc này là sự thiếu hụt tình cảm của người già. Khi con cái đi làm xa, những lời hỏi han của streamer đã lấp đầy khoảng trống cô đơn. Việc được xướng tên cảm ơn khi tặng quà đắt tiền mang lại cho họ cảm giác được tôn trọng, tạo ra "cạm bẫy dopamine" gây nghiện.

Nam streamer nhảy múa được bà Jiang donate 2,8 triệu tệ. Ảnh: Kankanews

Hiện tại, bà Jiang đã liên hệ với streamer để xin lại một phần tiền nhưng đối phương đã cắt đứt liên lạc. Các luật sư cho biết, việc đòi lại tiền trong trường hợp này là "vô cùng gian nan". Theo quy định pháp luật, hành vi nạp tiền mua quà tặng cho streamer được coi là một dạng hợp đồng tặng cho tài sản tự nguyện. Tiền chỉ có thể được hoàn trả nếu gia đình chứng minh được tại thời điểm giao dịch, người già bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự (như mắc chứng sa sút trí tuệ, Alzheimer...).

Gia đình anh Wang đã trình báo cảnh sát và gửi khiếu nại lên các nền tảng phát sóng. Bà Jiang cũng được chẩn đoán mắc chứng trầm cảm và lo âu.

Chuyên gia Chen Lu nói thêm, thay vì chỉ trích người cao tuổi, con cái cần ở bên cạnh để bù đắp tình cảm, giúp cha mẹ thoát khỏi sự lệ thuộc vào thế giới ảo và cảnh giác trước các bẫy lừa đảo đòi lại tiền trên mạng.

Bảo Nhiên (Theo Kankanews, CNNIC)