Vì sao dùng đồ bạc để 'đánh gió'?

Mỗi khi bị trúng gió, biểu hiện là đau mỏi người hay cứng cổ, tại sao nhiều người dùng đồ bạc như dây bạc, đồng xu để đánh gió? (Kim, 40 tuổi, Hà Nội)

Trả lời:

Theo quan niệm của Đông y, khi cơ thể bị "cảm", hay gọi là trúng gió, tà khí xâm nhập qua da làm cản trở sự lưu thông khí huyết, từ đó gây ra các triệu chứng như đau mỏi, nặng đầu, mệt mỏi. Tác dụng của việc "đánh gió" giúp thông kinh hoạt lạc (chủ yếu là lạc mạch và đường kinh cân), lưu thông khí huyết, giãn cơ thông lạc, điều hòa đường đi của kinh khí. Cách này giúp nâng cao chính khí, khu tán đuổi tà khí, tán nhiệt tà khi còn đang lưu ở ngoài biểu.

Về nguyên lý, khi bị cảm lạnh, đau đầu, nghẹt mũi, cứng cổ... thường sẽ tương ứng với từng tạng phủ, chúng có tác dụng lý khí, điều huyết. Từ sự liên quan đó, khi đánh gió, cạo gió dọc theo hệ thống kinh bàng quang, cũng là tác động một phần lên toàn hệ thống cơ thể, có tác dụng bổ chính khí, khu trục tà khí, nhằm tăng cường các hoạt động chức năng của cơ thể.

Ngoài phương pháp đánh gió, cạo gió, thầy thuốc y học cổ truyền còn có thể sử dụng kỹ thuật xoa bóp, day, lăn, miết, bấm... hoặc giác hơi lên vùng lưng trong những trường hợp bệnh lý tương tự cũng đạt hiệu quả như cạo gió.

Vậy vì sao lại là đồ bạc mà không phải kim loại khác? Đầu tiên, khi mệt sẽ có nhiều khí lưu huỳnh, khi đó bạc có tác dụng với khí lưu huỳnh tạo thành hợp chất có màu đen (Ag2S). Màu của đồng bạc càng đen thì tức là lưu huỳnh càng nhiều, cơ thể mệt mỏi nhiều hơn. Khi lượng khí độc được loại bỏ (bằng cách dùng bạc) thì cơ thể phục hồi trở lại. Tuy nhiên trong một số trường hợp có thể xuất hiện màu vàng đỏ, xanh xám là do các chất béo, chất nhờn trên da phản ứng với bạc. Đánh gió bằng bạc cũng là cách hay để thu nạp các chất không có lợi vào chất bạc.

Bên cạnh đó, bạc có tác dụng diệt khuẩn, đó là lý do vì sao trước đây mọi người vẫn dùng đồ bạc để đựng thức ăn, nhất là vua chúa. Hay hiện nay, giấy bạc vẫn được dùng để bọc thực phẩm. Lưu ý trẻ em, người lớn cơ địa thể trạng yếu, dễ chảy máu, da bị tổn thương (có vết lở loét, đang có ban xuất huyết) hay có các bệnh lý tim mạch, cách này có thể gây ra các phản ứng bất lợi. Vì vậy những trường hợp này không nên "đánh gió".

Bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ
Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM