
Bài học đáng đời là phim báo thù tiếp theo gây sốt toàn cầu - Ảnh: Netflix
Những năm gần đây, màn ảnh Hàn Quốc chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các phim xoay quanh chủ đề báo thù. Những câu chuyện về nỗi đau, đặt nhân vật vào hành trình tự trừng phạt cái ác liên tục tạo ra sức hút lớn trên toàn cầu.
Bài học đáng đời của Netflix cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Theo FlixPatrol, phim hiện giữ vị trí số 1 trên bảng xếp hạng toàn cầu Netflix trong nhiều ngày liên tiếp. Đồng thời thống trị top 1 tại 44 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm cả Hàn Quốc.
Phim báo thù nở rộ trên màn ảnh Hàn Quốc
Theo YTN, báo thù là mô típ lâu đời trong lịch sử điện ảnh Hàn Quốc. Năm 1919, Sự trả thù chính nghĩa được xem là phim điện ảnh đầu tiên của Hàn Quốc cũng là một câu chuyện báo thù.
Năm 1998, khi Hàn Quốc bãi bỏ kiểm duyệt phim nghiêm ngặt và thúc đẩy "chính sách quốc gia văn hóa", ngành phim bùng nổ mạnh mẽ. Đạo diễn Park Chan Wook tạo nên "bộ ba báo thù" nổi tiếng gồm Quý ông báo thù, Oldboy và Kim Tử phục thù.

Oldboy của Park Chan Wook mở đầu cho sự bùng nổ của dòng phim báo thù Hàn Quốc - Ảnh: IMDb
Cùng với sự phát triển của các nền tảng trực tuyến, dòng phim báo thù Hàn Quốc xuất hiện với tần suất dày đặc và đề tài mở rộng hơn. Năm 2021, Vinh quang trong thù hận gây bão toàn cầu bởi hành trình trả thù của nữ chính Moon Dong Eun (Song Hye Kyo).
Phim khai thác bạo lực học đường, tập trung vào nhân vật nữ chính từng là nạn nhân bị tổn thương nghiêm trọng và sau nhiều năm chuẩn bị đã quay lại đối mặt những kẻ gây ra đau đớn cho mình.
Ẩn danh (Taxi Driver) lại xây dựng mô hình "dịch vụ báo thù" thay cho nạn nhân. Nhóm taxi Cầu Vồng do Kim Do Gi (Le Je Hoon) dẫn đầu thực hiện các kế hoạch trừng phạt những kẻ phạm tội nhưng thoát khỏi sự xử lý tương xứng của pháp luật.

Ẩn danh khiến khán giả thích thú bởi màn thực thi công lý ngoài vòng pháp luật của đội Taxi Cầu Vồng - Ảnh: SBS
Các vụ việc trong phim thường lấy cảm hứng từ những câu chuyện xã hội có thật như lừa đảo, bạo hành, bóc lột lao động hay các đường dây tội phạm có tổ chức. Mỗi tập phim là một vụ án riêng, xoay quanh quá trình thu thập thông tin, tiếp cận đối tượng và thực thi sự trừng phạt.
Trong Cậu út nhà tài phiệt, yếu tố báo thù diễn ra trong tập đoàn tài phiệt, Jin Do Joon (Song Joong Ki) sau khi chết đã được tái sinh vào chính gia tộc từng loại bỏ mình và bắt đầu bước vào cuộc cạnh tranh quyền lực.
Hay trong Bài học đáng đời, Na Hwa Jin (Kim Mu Yeol) và các cộng sự thuộc cục bảo vệ quyền sư phạm đã trực tiếp trừng phạt những học sinh, giáo viên có hành động vượt giới hạn nhằm khôi phục lại môi trường giáo dục Hàn Quốc đang bị xói mòn.

Hành trình trả thù của Cậu út nhà tài phiệt gắn sự chi phối của quyền lực kinh tế - Ảnh: JTBC
Vì sao khán giả bị cuốn vào phim báo thù?
Theo Money Today, lý do khán giả thích phim báo thù vì những phim này tương đồng với bất công trong đời thực. Trong nhiều phim, nhân vật chính tìm đến gia đình, nhà trường hoặc cơ quan chức năng để cầu cứu nhưng không nhận được sự bảo vệ.
Cảnh sát hoặc người có thẩm quyền có thể đứng về phía tội phạm hoặc xử lý theo cách không tương xứng với mức độ tổn thương mà nạn nhân phải chịu.

Vinh quang trong thù hận đánh dấu sự bùng nổ của dòng phim trả thù Hàn Quốc ở quốc tế - Ảnh: Netflix
Trong Vinh quang trong thù hận, quá trình tố cáo bạo lực học đường của Moon Dong Eun không có kết quả. Phim đặt người xem vào tình huống khi hệ thống bảo vệ không còn vận hành đúng chức năng giúp hành trình trả thù của cô được hợp lý hóa.
Ẩn danh và Bài học đáng đời lại xây dựng trên những vụ việc có thật tại Hàn Quốc, khai thác sự thất vọng trước những vụ án ngoài đời thực mà thủ phạm không chịu mức án tương xứng.
Một yếu tố quan trọng khác là cơ chế giải tỏa cảm xúc. Việc theo dõi quá trình nhân vật truy tìm và trừng phạt cái ác tạo ra cảm giác thỏa mãn cho người xem.

Bài học đáng đời gây ấn tượng mạnh bởi những pha hành động mãn nhãn - Ảnh: Netflix
Trong cách xây dựng kịch bản, các nhà làm phim Hàn Quốc thường kết hợp yếu tố điều tra, hành động và tâm lý để tăng độ căng thẳng. Nhân vật phải che giấu thân phận, lập kế hoạch và đối đầu với những đối thủ có quyền lực hoặc trí tuệ tương xứng.
Từ những điều đó, phim báo thù không chỉ phản ánh sự bất mãn xã hội mà còn trở thành nơi để khán giả trải nghiệm những kịch bản công lý không thể xảy ra trong thực tế.
Ngoài ra, nhà phê bình văn hóa đại chúng Jung Deok Hyun cho rằng các nội dung phim Hàn gần đây như đều có điểm chung là chạm vào những vấn đề lệch lạc của hệ thống xã hội Hàn Quốc. Chính điều này cũng góp phần tạo ra sự đồng cảm mang tính toàn cầu.
