Vì sao ngành điện chưa 'hoàn trả' tiền cho doanh nghiệp ở dự án trạm biến áp 500kV Đức Hòa?

Trong khi doanh nghiệp liên tục cầu cứu vì khoản tiền gần 20 tỉ đồng mà doanh nghiệp đã bỏ ra để bồi thường giải phóng mặt bằng cho dự án trạm biến áp 500kV Đức Hòa mãi chưa được hoàn trả, thì phía ngành điện cho rằng vướng mắc nằm ở chính câu chữ trong quyết định phê duyệt của địa phương.

Doanh nghiệp kêu cứu dòng vốn bị nghẽn do giải phóng mặt bằng cho dự án trạm biến áp 500kV Đức Hòa

Cụ thể, Công ty cổ phần Đại Lộc Long An (chủ đầu tư Khu công nghiệp Nam Thuận, tỉnh Tây Ninh) vừa qua đã gửi đơn khởi kiện đến cơ quan chức năng, yêu cầu Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Nam (SPMB, thuộc Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia) hoàn trả số tiền gần 20 tỉ đồng. 

Đây là khoản kinh phí mà doanh nghiệp này đã chủ động ứng trước để chi trả cho 17 hộ dân bị ảnh hưởng bởi đường dây 500kV Đức Hòa và các đường dây đấu nối 500kV số 1 và 2, có đi qua phạm vi Khu công nghiệp Nam Thuận.

Đại diện doanh nghiệp cho biết để đảm bảo tiến độ dự án, SPMB đã nhiều lần đề nghị doanh nghiệp phối hợp bàn giao mặt bằng sớm, đồng thời cam kết bằng văn bản sẽ hoàn trả toàn bộ chi phí bồi thường sau khi phương án được phê duyệt.

Trên cơ sở các cam kết này, dù chưa được phê duyệt phương án bồi thường và chưa nhận được nguồn kinh phí hoàn trả, Công ty cổ phần Đại Lộc Long An chủ động ứng trước tiền để chi trả cho 17 hộ dân bị ảnh hưởng. 

Doanh nghiệp cũng phối hợp với chính quyền địa phương hoàn tất giải phóng mặt bằng, góp phần giúp dự án điện được thi công, kéo dây và hoàn thành đúng tiến độ.

Sau đó UBND tỉnh Long An (nay là UBND tỉnh Tây Ninh) đã thống nhất chủ trương hoàn trả một phần kinh phí cho doanh nghiệp. UBND huyện Đức Hòa (cũ) cũng đã phê duyệt phương án hỗ trợ, xác định số tiền phải hoàn trả hơn 19,9 tỉ đồng, do SPMB bố trí nguồn vốn.

Tuy nhiên theo phía doanh nghiệp, dù đã có quyết định cụ thể cùng nhiều văn bản đôn đốc từ UBND huyện Đức Hòa (cũ), đơn vị phát triển quỹ đất và UBND tỉnh Tây Ninh, đến nay SPMB vẫn chưa thực hiện việc hoàn trả kinh phí theo cam kết.

Dù doanh nghiệp đã có văn bản xin rút yêu cầu khởi kiện liên quan việc hoàn trả tiền bồi thường và khoản lãi suất tạm tính với lý do "hai bên tiếp tục tự thương lượng trước khi giải quyết tại tòa án", tuy nhiên đến nay việc giải quyết của đôi bên vẫn "đi vào ngõ cụt".

Ngành điện: Phương án hoàn trả hay bồi thường?

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online về lý do chậm trễ và lùm xùm lần này, đại diện Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Nam cho biết đơn vị luôn tuân thủ chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh và các cơ quan chức năng, nhưng hiện đang gặp vướng mắc lớn về tính pháp lý của hồ sơ bồi thường.

Cụ thể mấu chốt nằm ở chỗ UBND huyện Đức Hòa (cũ) phê duyệt đây là "phương án hỗ trợ hoàn trả một phần kinh phí" thay vì "phương án bồi thường" như quy định thông thường trong công tác giải phóng mặt bằng.

Đại diện phía SMPB lý giải về nguyên tắc, chủ đầu tư chỉ chi trả tiền dựa trên phương án bồi thường được phê duyệt. Khái niệm "phương án hỗ trợ hoàn trả" là điều SMPB "lần đầu gặp", chưa từng gặp trong hồ sơ bồi thường từ trước đến nay.

Ngoài ra phía ngành điện cũng bày tỏ sự thận trọng trong việc xác định đúng chủ thể nhận tiền để tránh tranh chấp pháp lý sau này, đặc biệt là với các trường hợp người dân mua bán bằng giấy tay hoặc ủy quyền cho doanh nghiệp.

Trước thông tin doanh nghiệp khởi kiện, đại diện Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Nam cho rằng các nỗ lực kiện tụng trước đây của phía doanh nghiệp không thành công do sai lệch về đối tượng và thủ tục hành chính.

Theo hồ sơ, Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Nam đã nhiều lần gửi văn bản đến chính quyền địa phương là UBND tỉnh Tây Ninh, UBND xã Mỹ Hạnh (tỉnh Tây Ninh) để đề nghị hướng dẫn về tính pháp lý của khoản kinh phí hoàn trả.

Từ đó phía ngành điện khẳng định không có ý định kéo dài vụ việc hay gây thiệt thòi cho doanh nghiệp. 

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, đại diện SMPB kiến nghị: "Chỉ cần UBND tỉnh có văn bản khẳng định quyết định phê duyệt phương án trên là đúng quy định và đề nghị chủ đầu tư chuyển tiền, kèm cam kết chịu trách nhiệm về tính pháp lý, chúng tôi sẽ thực hiện chi trả ngay".