Vì sao viêm xoang gây mất mùi?

Tôi viêm mũi xoang mạn tính, thỉnh thoảng mất mùi. Nguyên nhân nào, và điều trị ra sao? (Kim Dung, 36 tuổi, Lâm Đồng)

Trả lời:

Khứu giác là một trong 5 giác quan của cơ thể, có vai trò nhận biết mùi thông qua các tế bào thần kinh khứu giác nằm ở vùng niêm mạc trong hốc mũi.

Mỗi tế bào thần kinh khứu giác có một thụ thể mùi. Khi các phân tử mùi cực nhỏ từ môi trường đi vào mũi, chúng sẽ kích thích các thụ thể mùi và truyền tín hiệu đến não, giúp chúng ta nhận biết và phân biệt mùi hương. Mất khứu giác là tình trạng người bệnh giảm hoặc không còn khả năng cảm nhận mùi.

Xoang là các hốc rỗng chứa không khí nằm trong khối xương sọ mặt. Xoang được lót bởi lớp niêm mạc có chức năng tiết chất nhầy nhằm giữ lại bụi bẩn, vi khuẩn khi hít vào, đồng thời làm ấm và ẩm không khí trước khi xuống phổi. Quá trình lưu thông không khí trong mũi xoang tạo điều kiện để các phân tử mùi tiếp cận vùng khứu giác, hỗ trợ não nhận diện mùi.

Viêm xoang khiến niêm mạc xoang bị viêm nhiễm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy. Khi đó, quá trình dẫn lưu của xoang bị cản trở, dịch nhầy ứ đọng, giảm lưu thông không khí trong hốc mũi. Điều này làm các phân tử mùi khó tiếp cận vùng khứu giác, giảm hoặc mất khả năng ngửi. Một số trường hợp có polyp mũi hoặc tắc nghẽn khe khứu giác có thể khiến triệu chứng nặng hơn.

Bác sĩ Trà Linh đang nội soi mũi cho một người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Ngoài ra, phản ứng viêm kéo dài của viêm xoang mạn tính có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tế bào thần kinh khứu giác, gây suy giảm chức năng theo thời gian.

Hầu hết các trường hợp giảm hoặc mất khứu giác do viêm mũi xoang có thể cải thiện khi tình trạng viêm được kiểm soát tốt. Tùy vào nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định rửa mũi bằng nước muối sinh lý, thuốc xịt corticoid tại chỗ, thuốc kháng viêm, điều trị dị ứng đi kèm. Bạn cũng có thể tập luyện khứu giác bằng cách ngửi các loại tinh dầu (chanh, bạch đàn, hoa hồng, đinh hương...) nhằm kích thích dây thần kinh khứu giác, cải thiện khả năng cảm nhận mùi.

Trường hợp viêm xoang kéo dài, điều trị nội khoa không hiệu quả hoặc có kèm polyp mũi, vẹo vách ngăn..., bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi mũi xoang để điều trị triệt để và hạn chế biến chứng.

BS.CKI Châu Trà Linh
Trung tâm Tai Mũi Họng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp