9 hours ago
3
Không ít người dùng xe máy từng rơi vào tình huống sáng ra dắt xe đi làm nhưng bấm đề không nổ, đèn đồng hồ yếu hoặc chìa khóa thông minh (smartkey) hoạt động chập chờn dù xe vẫn còn khá mới. Đáng nói, hiện tượng này lại thường xuất hiện trên những chiếc xe ít sử dụng, thay vì xe chạy thường xuyên mỗi ngày.
Thực tế, với xe máy hiện đại, đặc biệt là xe tay ga sử dụng nhiều thiết bị điện tử, việc ít vận hành chưa chắc đã là cách "giữ xe" hiệu quả. Ngược lại, nếu để xe nằm yên quá lâu, bình ắc-quy có thể xuống cấp nhanh hơn bình thường.
Nhiều người dùng thắc mắc tại sao xe máy ít sử dụng lại nhanh hết điện, hỏng ắc-quy?
ẢNH: BÁ HÙNG
Về nguyên lý, bình ắc-quy trên xe máy không chỉ cung cấp điện cho hệ thống đề nổ mà còn nuôi nhiều thiết bị điện khác như đồng hồ điện tử, ECU, hệ thống phun xăng điện tử, hệ thống khóa thông minh smartkey. Ngay cả khi tắt máy, một số bộ phận vẫn duy trì trạng thái chờ và tiếp tục tiêu thụ điện năng ở mức nhỏ.
Ngoài ra, bản thân ắc-quy cũng tồn tại hiện tượng tự phóng điện theo thời gian. Điều này tương tự pin điện thoại dù không sử dụng vẫn hao hụt dung lượng sau vài ngày hoặc vài tuần. Nếu xe nằm một chỗ quá lâu, điện áp trong bình sẽ giảm dần. Khi mức điện áp xuống thấp kéo dài, khả năng tích điện và giữ điện của ắc-quy cũng suy giảm đáng kể. Đây cũng là lý do nhiều xe để lâu thường xuất hiện tình trạng đề yếu, phải đạp nổ hoặc thay bình sớm hơn dự kiến.
Đáng chú ý, không chỉ việc "đắp chiếu" dài ngày, thói quen sử dụng xe quãng ngắn liên tục cũng là nguyên nhân khiến bình ắc-quy nhanh hỏng. Nhiều người có thói quen chỉ chạy xe vài trăm mét để mua đồ, uống cà phê hoặc di chuyển quanh khu vực gần nhà. Quãng đường quá ngắn khiến hệ thống sạc không đủ thời gian nạp lại lượng điện đã tiêu hao trong quá trình đề máy.
Thực tế, xe máy ít sử dụng hay gặp các vấn đề về ắc-quy hơn xe sử dụng thường xuyên
ẢNH: ĐÌNH TUYÊN
Trên xe máy, mỗi lần bấm đề khởi động, bình ắc-quy phải cung cấp dòng điện khá lớn cho mô-tơ đề. Sau khi động cơ khởi động, hệ thống sạc mới bắt đầu hoạt động để bù lại phần điện năng đã mất. Tuy nhiên, nếu xe chỉ vận hành trong vài phút rồi tắt máy, lượng điện nạp lại thường không đủ. Tình trạng này lặp lại nhiều lần khiến bình luôn ở trạng thái thiếu điện. Về lâu dài, các bản cực bên trong dễ bị "sunfat hóa" (hiện tượng hình thành tinh thể sunfat làm giảm khả năng nhận sạc và tích điện của ắc-quy). Khi đó, dù có sạc lại, bình cũng khó phục hồi hoàn toàn và nhanh tái diễn tình trạng yếu điện.
Một sai lầm khác của nhiều người dùng là nghĩ rằng chỉ cần nổ máy tại chỗ vài phút là đủ sạc bình. Trên thực tế, ở chế độ garanti, hệ thống sạc hoạt động không hiệu quả bằng khi xe vận hành ổn định trên đường. Vì vậy, việc chỉ nổ máy cầm chừng trong thời gian ngắn thường không mang lại nhiều tác dụng với ắc-quy.
Ngoài yếu tố sử dụng, điều kiện thời tiết tại Việt Nam cũng góp phần khiến bình ắc-quy xuống cấp nhanh hơn. Nhiệt độ môi trường cao làm tăng tốc độ phản ứng hóa học bên trong bình, từ đó đẩy nhanh quá trình lão hóa. Nếu xe thường xuyên đỗ ngoài trời nắng hoặc trong môi trường nóng bức, tuổi thọ ắc-quy có thể suy giảm đáng kể.
Để kéo dài tuổi thọ ắc-quy, người dùng nên duy trì thói quen vận hành xe đều đặn
ẢNH: ĐÌNH TUYÊN
Các dòng xe tay ga đời mới hiện nay cũng dễ gặp vấn đề liên quan đến ắc-quy hơn xe số đời cũ. Nguyên nhân đến từ việc xe được trang bị nhiều thiết bị điện tử hơn, sử dụng smartkey, hệ thống phun xăng điện tử và nhiều cảm biến điều khiển. Khi điện áp bình suy giảm, xe dễ xuất hiện lỗi khó đề, báo lỗi hệ thống hoặc smartkey hoạt động không ổn định.
Ngoài ra, việc lắp thêm phụ kiện tiêu thụ điện như đèn trợ sáng, còi độ, camera hành trình hay sạc điện thoại công suất lớn cũng có thể khiến hệ thống điện hoạt động quá tải nếu không được tính toán phù hợp.
Theo các kỹ thuật viên sửa xe, để kéo dài tuổi thọ ắc-quy, người dùng nên duy trì thói quen vận hành xe đều đặn thay vì để xe nằm yên quá lâu. Nếu ít sử dụng, nên khởi động và chạy xe ít nhất 15 - 20 phút mỗi tuần để hệ thống sạc có đủ thời gian hoạt động. Bên cạnh đó, cần hạn chế thói quen chỉ đi quãng quá ngắn liên tục, đồng thời kiểm tra định kỳ hệ thống sạc và tình trạng bình ắc-quy. Với những xe phải để lâu ngày, người dùng có thể tháo cọc âm ắc-quy hoặc sử dụng bộ sạc duy trì để hạn chế hiện tượng tụt điện.
