Việt Nam cần có phòng thí nghiệm phát triển chip dùng chung

Các chuyên gia đề xuất xây dựng phòng thí nghiệm dùng chung để viện, trường đại học và doanh nghiệp cùng nghiên cứu, phát triển chip bán dẫn.

Tại diễn đàn về bán dẫn do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tổ chức sáng 13/8, PGS Huỳnh Đăng Chính, Phó giám đốc đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng đào tạo nhân lực bán dẫn phải diễn ra trong "môi trường bán dẫn", với phòng thí nghiệm, thiết bị dùng chung và sự tham gia của doanh nghiệp.

Ông mong muốn Việt Nam sớm có phòng thí nghiệm dùng chung đầu tiên về bán dẫn để các trường có thể đào tạo với môi trường thực tế thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết.

GS.TS Trần Xuân Tú, Viện trưởng Công nghệ thông tin - Đại học quốc gia Hà Nội, cũng đề xuất xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm dùng chung. Thay vì mỗi trường, viện hay doanh nghiệp tự đầu tư toàn bộ, phòng thí nghiệm như vậy có thể tập trung nguồn lực và mở rộng số đơn vị tiếp cận thiết bị.

PGS Huỳnh Đăng Chính (trái) và GS.TS Trần Xuân Tú, tại diễn đàn về bán dẫn, sáng 13/8 ở Hà Nội. Ảnh: Trọng Đạt

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng giám đốc FPT, cho rằng đặc thù của thiết bị bán dẫn là vốn đầu tư lớn, công nghệ thay đổi nhanh và chi phí vận hành cao, vì vậy không nên đầu tư dàn trải. Ông đề xuất xây dựng mạng lưới hạ tầng bán dẫn dùng chung toàn quốc, hỗ trợ sản xuất thử chip.

"FPT sẵn sàng cùng đầu tư xây dựng các phòng thí nghiệm dùng chung, tập trung vào kiểm soát lỗi, đánh giá sản phẩm và chip mới, cùng kỹ thuật ngược", ông nói. Ông đặc biệt quan tâm đến kỹ thuật ngược (reverse engineering), dùng để kiểm tra các gói chip và thiết kế được sử dụng tại Việt Nam có bảo đảm an ninh hay không.

Trên thực tế, một mô hình như vậy đang được NIC chuẩn bị triển khai tại Hòa Lạc (Hà Nội). NIC và Thermo Fisher Scientific đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác, dự kiến phát triển phòng thí nghiệm dùng chung về bán dẫn và y - sinh theo tiêu chuẩn quốc tế. Ông Võ Xuân Hoài, Phó giám đốc NIC, cho biết dự án hướng tới doanh nghiệp, startup, viện nghiên cứu và trường đại học, phục vụ việc nghiên cứu, phát triển sản phẩm, kiểm thử công nghệ và đào tạo nhân lực.

Chip bán dẫn và linh kiện điện tử của doanh nghiệp, đại học Việt Nam, trưng bày tại triển lãm bán dẫn SemiExpo Vietnam, tháng 11/2025. Ảnh: Lưu Quý

Từ kinh nghiệm triển khai phòng thí nghiệm tại nhiều quốc gia, ông Gianluca Pettiti, Chủ tịch kiêm Giám đốc vận hành của Thermo Fisher Scientific, cho rằng Việt Nam cần đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng nghiên cứu, công nghệ, nhân lực và tăng khả năng kết nối giữa nghiên cứu với doanh nghiệp.

Bán dẫn là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược được Chính phủ ban hành hồi tháng 5. Trong danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược Việt Nam ưu tiên phát triển, chip bán dẫn cũng được xếp vào nhóm nền tảng cho tương lai, tạo động lực tăng trưởng mới, bảo đảm tự chủ về an ninh, quốc phòng.

Trọng Đạt